Ù tai dấu hiệu ung thư: Nhận biết nguy cơ và thời điểm cần đi khám

Ù tai dấu hiệu ung thư là gì?

Ù tai là hiện tượng nhận thức âm thanh ảo giác phát sinh từ bên trong hệ thống thính giác. Tình trạng này có thể xuất hiện ngắt quãng hoặc liên tục, ảnh hưởng đến một hoặc cả hai bên tai. Ù tai được chia thành hai nhóm chính là ù tai chủ quan và ù tai khách quan. Trong đó, ù tai chủ quan chiếm đại đa số trường hợp, chỉ có bản thân người bệnh nghe thấy âm thanh bất thường.

Mặc dù phần lớn các đợt ù tai liên quan đến tổn thương ốc tai, tiếp xúc tiếng ồn cường độ cao hoặc suy giảm thính lực theo tuổi tác, nhưng triệu chứng này cũng có thể liên quan đến các bệnh lý thực thể vùng vòm họng và thần kinh sọ não. Khi khối u chèn ép vòi nhĩ làm rối loạn cân bằng áp suất tai giữa hoặc xâm lấn đường dẫn truyền thính giác, người bệnh sẽ cảm nhận rõ tiếng ù tai khu trú một bên. Nhận thức đúng bản chất của triệu chứng giúp xác định chính xác thời điểm cần can thiệp y tế chuyên sâu.

Phân biệt ù tai lành tính và nguy cơ liên quan đến khối u

Phần lớn các trường hợp ù tai xuất phát từ tổn thương cơ quan thính giác lành tính như lão thính ở người cao tuổi, chấn thương âm thanh do tiếng ồn lớn, viêm tai giữa, viêm tai ngoài hoặc tắc nghẽn ống tai do ráy tai. Một số nguyên nhân toàn thân như tăng huyết áp, xơ vữa mạch máu, rối loạn khớp thái dương hàm hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc chuyển hóa cũng có thể gây ra tiếng vo ve trong đầu. Trong các tình huống này, ù tai thường xảy ra ở cả hai bên, mức độ dao động và hiếm khi đi kèm các triệu chứng xâm lấn tại chỗ.

Nguy cơ ác tính chỉ được đặt ra khi triệu chứng ù tai có đặc điểm khu trú bất thường. Điển hình nhất là tình trạng ù tai chỉ xuất hiện ở một bên tai duy nhất, diễn tiến liên tục, mức độ tăng dần theo thời gian mà không đáp ứng với các biện pháp chăm sóc thông thường. Khối u vùng vòm mũi họng hoặc u vùng góc cầu tiểu não có thể chèn ép cơ học vào lỗ vòi tai hoặc dây thần kinh thính giác, gây cản trở lưu thông khí và dẫn truyền âm thanh một bên.

Các dấu hiệu cảnh báo đi kèm ù tai cần đặc biệt chú ý

Ung thư vòm họng là một trong những bệnh lý ác tính vùng đầu cổ hay gặp nhất có biểu hiện sớm qua thính giác. Do vị trí khối u nằm sát lỗ vòi tai, sự phát triển của tế bào ung thư sẽ làm tắc vòi Eustache, dẫn tới hiện tượng ứ dịch tai giữa và gây ù tai một bên dạng tiếng trầm, kèm theo cảm giác đầy tức trong tai hoặc suy giảm sức nghe.

Bên cạnh tiếng ù tai, người bệnh ung thư vòm họng thường xuất hiện thêm các dấu hiệu chỉ điểm khác ở vùng tai mũi họng. Dấu hiệu hay gặp là nghẹt mũi một bên tăng dần, chảy máu mũi tái diễn hoặc khịt khạc đờm lẫn vệt máu tươi vào buổi sáng. Khi khối u tiến triển, tế bào ác tính di căn hạch cổ tạo thành các khối hạch cứng, không đau, ít di động ở góc hàm. Người bệnh cũng có thể bị đau nửa đầu âm ỉ cùng bên tổn thương hoặc tê bì vùng mặt do dây thần kinh sọ bị chèn ép.

Quy trình thăm khám và chẩn đoán y khoa khi bị ù tai kéo dài

Khi xuất hiện triệu chứng ù tai một bên kéo dài trên hai tuần, việc đầu tiên người bệnh cần thực hiện là đến cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng để được thăm khám toàn diện. Bác sĩ sẽ tiến hành nội soi tai để quan sát màng nhĩ, loại trừ dị vật, viêm tai giữa thanh dịch hoặc xơ nhĩ.

Đặc biệt, nội soi vòm mũi họng qua đường mũi là bước thăm dò then chốt giúp bác sĩ quan sát trực tiếp thành sau vòm họng và hai bên hố Rosenmuller, nơi khối u ác tính thường khởi phát. Nếu phát hiện vùng niêm mạc sùi loét hoặc thâm nhiễm bất thường, bác sĩ sẽ tiến hành sinh thiết lấy mẫu mô làm giải phẫu bệnh để khẳng định chẩn đoán. Đồng thời, các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như chụp cắt lớp vi tính hoặc chụp cộng hưởng từ vùng đầu mặt cổ sẽ giúp đánh giá mức độ lan rộng của tổn thương. Người bệnh cũng được đo thính lực đồ để xác định dạng nghe kém dẫn truyền hay tiếp nhận.

Định hướng xử trí và nguyên tắc điều trị y khoa

Ù tai không phải là một bệnh lý độc lập mà là triệu chứng của một tình trạng bệnh lý tiềm ẩn. Do đó, mục tiêu điều trị luôn tập trung vào việc giải quyết nguyên nhân gốc rễ thay vì chỉ giảm triệu chứng tiếng ồn. Người bệnh tuyệt đối không nên tự ý mua các loại thực phẩm chức năng hoặc thuốc tăng tuần hoàn não khi chưa được chẩn đoán rõ ràng, vì điều này có thể làm chậm trễ thời gian vàng phát hiện bệnh lý nghiêm trọng.

Nếu phát hiện ung thư vòm họng ở giai đoạn sớm, phác đồ điều trị chủ yếu là xạ trị đơn thuần hoặc hóa xạ trị đồng thời theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa Ung bướu, mang lại tiên lượng phục hồi rất khả quan. Trong trường hợp khối u lành tính như u bao dây thần kinh thính giác, bác sĩ sẽ cân nhắc phẫu thuật vi phẫu hoặc xạ phẫu định vị tùy thuộc vào kích thước u và mức độ ảnh hưởng thính lực. Nếu ù tai xuất phát từ viêm tai giữa hay rối loạn chức năng vòi nhĩ do u lành chèn ép, các thủ thuật đặt ống thông khí màng nhĩ hoặc điều trị nội khoa sẽ giúp cải thiện đáng kể triệu chứng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa chuyên sâu. Người bệnh không được tự ý chẩn đoán ung thư chỉ dựa trên triệu chứng ù tai đơn thuần, không tự dùng thuốc hoặc áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng để chữa ù tai. Khi có dấu hiệu thính giác bất thường, cần đến khám tại các bệnh viện có chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc Ung bướu.

Tóm tắt

Ù tai phần lớn xuất phát từ các nguyên nhân lành tính ở tai hoặc mạch máu, nhưng tình trạng ù tai một bên kéo dài đi kèm biểu hiện lạ ở mũi họng hay thần kinh cần được kiểm tra sớm. Việc thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng giúp xác định chính xác tổn thương, loại trừ nguy cơ ác tính và có hướng can thiệp kịp thời.