U nang đơn thuỳ buồng trứng có mang thai được không và những điều cần biết

U nang đơn thuỳ buồng trứng có mang thai được không?

U nang đơn thuỳ buồng trứng là thuật ngữ hình ảnh học mô tả khối u dạng túi chứa dịch lỏng bên trong buồng trứng, có đặc điểm chỉ gồm một khoang rỗng duy nhất, không có vách ngăn chia cắt, không chứa nụ sùi hay thành phần đặc nghi ngờ ác tính. Cấu trúc này thường được phát hiện tình cờ qua siêu âm phụ khoa định kỳ ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.

Về bản chất, u nang đơn thuỳ có thể là u nang cơ năng hình thành do rối loạn tạm thời trong quá trình phóng noãn như nang noãn không vỡ hoặc nang hoàng thể tồn dư. Ngoài ra, khối u cũng có thể là u nang thực thể lành tính như u nang nước thanh dịch đơn thuần. Do cấu trúc thành mỏng và dịch trong đồng nhất, u nang đơn thuỳ có tiên lượng rất tốt, hiếm khi tiến triển ác tính và ít gây ảnh hưởng tiêu cực đến cấu trúc giải phẫu của buồng trứng khi kích thước còn nằm trong giới hạn an toàn.

Khả năng thụ thai của phụ nữ khi có u nang đơn thuỳ buồng trứng

U nang đơn thuỳ không trực tiếp gây vô sinh nếu mô buồng trứng lành xung quanh vẫn thực hiện tốt chức năng nuôi dưỡng noãn và phóng noãn đều đặn mỗi chu kỳ. Khi nang chỉ xuất hiện ở một bên buồng trứng và bên còn lại hoàn toàn khỏe mạnh, chu kỳ rụng trứng bình thường vẫn được duy trì, tạo điều kiện thuận lợi cho tinh trùng gặp trứng để thụ tinh.

Nhiều trường hợp u nang đơn thuỳ thực chất là nang cơ năng phát sinh từ nang noãn không vỡ hoặc hoàng thể không tiêu biến sau kỳ hành kinh. Những cấu trúc này thường lành tính, tự thoái triển sau vài tuần và không để lại di chứng ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nữ giới. Ngay cả với nang thực thể đơn thuỳ dạng dịch trong, nếu thể tích nang nhỏ và không kèm tổn thương tại vòi tử cung hay nội mạc tử cung, cơ hội thụ thai tự nhiên của người phụ nữ vẫn tương đương người không có u nang.

Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thụ thai khi có khối u buồng trứng

Mặc dù phần lớn trường hợp không đe dọa trực tiếp chức năng sinh sản, khả năng thụ thai và độ an toàn của thai kỳ vẫn chịu tác động từ kích thước cùng tốc độ tăng trưởng của khối u. Khi u nang phát triển quá lớn, khối u có thể chèn ép các nang noãn khỏe mạnh xung quanh, làm cản trở quá trình phát triển tự nhiên của trứng hoặc làm sai lệch trục giải phẫu giữa loa vòi tử cung và buồng trứng.

Bên cạnh đó, các bệnh lý phụ khoa đi kèm như viêm vùng chậu mạn tính, tắc ống dẫn trứng hoặc lạc nội mạc tử cung cũng là những yếu tố then chốt ảnh hưởng đến tỷ lệ thụ thai thành công. Độ tuổi của người phụ nữ và chất lượng dự trữ buồng trứng cũng đóng vai trò quyết định, đòi hỏi phải được đánh giá tổng thể chứ không chỉ nhìn nhận riêng lẻ khối u nang trên siêu âm.

Hướng theo dõi và can thiệp y khoa trước khi mang thai

Trước khi lên kế hoạch có con, phụ nữ nên thực hiện siêu âm đầu dò âm đạo hoặc siêu âm ổ bụng để bác sĩ đo đạc chính xác đường kính, tính chất thành nang và khảo sát tưới máu buồng trứng. Với các nang đơn thuỳ kích thước nhỏ dưới năm centimet và không có triệu chứng bất thường, phương án tối ưu thường là theo dõi định kỳ sau hai đến ba chu kỳ kinh nguyệt để đánh giá sự thay đổi.

Trường hợp nang có kích thước lớn trên sáu centimet hoặc có dấu hiệu tăng nhanh, bác sĩ sản phụ khoa có thể chỉ định phẫu thuật nội soi bóc tách u nang trước khi người bệnh thụ thai. Phẫu thuật bóc nang được thực hiện thận trọng nhằm bảo tồn tối đa nhu mô buồng trứng lành lặn, đồng thời phòng ngừa nguy cơ xoắn buồng trứng hay vỡ nang trong giai đoạn thai kỳ sau này.

Theo dõi thai kỳ an toàn khi có u nang đơn thuỳ buồng trứng

Nếu phát hiện u nang đơn thuỳ trong lúc đã mang thai, phần lớn thai phụ sẽ được theo dõi sát sao qua từng mốc khám thai định kỳ mà không cần can thiệp ngoại khoa khẩn cấp. Trong ba tháng đầu, nhiều nang đơn thuỳ hoàng thể có xu hướng tự co nhỏ và biến mất khi bánh nhau đã phát triển hoàn chỉnh để đảm nhận vai trò nội tiết.

Tuy nhiên, khi thai nhi lớn dần và tử cung mở rộng trong ba tháng giữa, khối u nang có thể bị đẩy lệch vị trí, làm gia tăng nguy cơ xoắn cuống u nang hoặc vỡ bao nang. Nếu thai phụ xuất hiện cơn đau bụng dưới dữ dội một bên kèm buồn nôn, cần đến ngay cơ sở y tế có khoa sản để được chẩn đoán phân biệt và xử trí kịp thời, bảo vệ an toàn cho cả mẹ và thai nhi.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục và tham khảo kiến thức y khoa tổng quan, không thay thế cho việc thăm khám hay chẩn đoán từ bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa. Phụ nữ tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều hòa nội tiết hoặc các bài thuốc thảo dược truyền miệng để làm tiêu u nang buồng trứng khi chưa có chỉ định y khoa. Khi có cơn đau vùng chậu bất thường, cần đến ngay cơ sở y tế để được kiểm tra.

Tóm tắt

Phụ nữ có u nang đơn thuỳ buồng trứng hoàn toàn có thể mang thai tự nhiên khi nang lành tính và kích thước nhỏ. Việc chủ động khám chuyên khoa sản phụ khoa, thực hiện siêu âm và trao đổi kế hoạch sinh sản cụ thể với bác sĩ là chìa khóa giúp thai kỳ diễn ra an toàn, giảm thiểu tối đa các biến chứng tiềm ẩn.