U nang buồng trứng mổ rồi có bị lại không và những điều cần biết

U nang buồng trứng mổ rồi có bị lại không là gì?

U nang buồng trứng là hiện tượng xuất hiện các túi chứa dịch lỏng hoặc chất đặc nằm bên trong hoặc trên bề mặt buồng trứng. Phẫu thuật là một trong những phương pháp can thiệp hiệu quả nhằm loại bỏ khối u có kích thước lớn, u có nguy cơ biến chứng hoặc u nghi ngờ ác tính.

Tuy nhiên, phẫu thuật không đồng nghĩa với việc loại bỏ vĩnh viễn nguy cơ sinh u mới trong tương lai. Ở những phụ nữ còn trong độ tuổi hoạt động tình dục và sinh sản, buồng trứng vẫn tiếp tục chịu tác động của các chu kỳ nội tiết hàng tháng. Do đó, các tổ chức tế bào còn lại vẫn có thể tiếp tục phân chia hoặc chịu tác động từ môi trường nội tiết để tạo thành khối u mới. Hiểu đúng bản chất của tình trạng này giúp người bệnh chủ động chăm sóc bản thân thay vì hoang mang lo lắng.

Khả năng tái phát u nang buồng trứng sau phẫu thuật

Sau khi phẫu thuật u nang buồng trứng, người bệnh hoàn toàn vẫn có khả năng bị lại. Khả năng tái phát phụ thuộc lớn vào phương pháp can thiệp đã thực hiện. Trong phần lớn các trường hợp ở phụ nữ độ tuổi sinh sản, bác sĩ ưu tiên phẫu thuật bóc tách khối u nhằm bảo tồn tối đa nhu mô buồng trứng lành và duy trì chức năng sinh sản. Khi mô buồng trứng còn hoạt động, sự biến động của nội tiết tố nữ estrogen và progesterone qua các chu kỳ rụng trứng hàng tháng vẫn có thể kích thích hình thành các nang mới.

Chỉ trong trường hợp người bệnh đã mãn kinh hoặc tổn thương quá nặng buộc phải cắt bỏ toàn bộ cả hai bên buồng trứng, nguy cơ tái phát u nang mới được loại bỏ hoàn toàn. Tuy nhiên, việc cắt bỏ buồng trứng ảnh hưởng lớn đến nội tiết toàn thân, do đó quyết định bảo tồn hay cắt bỏ luôn được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên tuổi tác, nhu cầu sinh con và bản chất bệnh học của khối u.

Những yếu tố làm gia tăng nguy cơ tái phát u nang

Bản chất giải phẫu bệnh của khối u là yếu tố hàng đầu quyết định nguy cơ u quay trở lại. Trong đó, u nang lạc nội mạc tử cung là dạng có tỷ lệ tái phát cao nhất do các tế bào nội mạc tử cung đi lạc vẫn chịu ảnh hưởng của chu kỳ kinh nguyệt và tiếp tục chảy máu, tích tụ dịch. U nang cơ năng như nang noãn hay nang hoàng thể cũng có thể xuất hiện lặp lại ở các chu kỳ rụng trứng tiếp theo. Đối với u nang bì hay u nang nước, nếu được bóc tách trọn vẹn lớp vỏ bao thì nguy cơ tái phát tại vị trí cũ thường thấp hơn nhưng vẫn có thể mọc ở phần mô lành còn lại hoặc buồng trứng bên đối diện.

Bên cạnh loại u, tình trạng rối loạn nội tiết tố kéo dài, tình trạng viêm nhiễm phụ khoa mạn tính chưa được kiểm soát và yếu tố cơ địa cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các khối u mới hình thành sau phẫu thuật.

Dấu hiệu nhận biết u nang buồng trứng có thể tái phát

U nang buồng trứng tái phát ở giai đoạn đầu thường diễn tiến âm thầm và không gây ra biểu hiện rõ rệt, đa số chỉ được phát hiện tình cờ qua siêu âm ổ bụng hoặc siêu âm đầu dò âm đạo khi tái khám định kỳ. Khi khối u phát triển lớn dần hoặc gây chèn ép, người bệnh có thể nhận thấy các triệu chứng tương tự như lần đầu mắc bệnh.

Các dấu hiệu thường gặp bao gồm cảm giác đau tức âm ỉ vùng bụng dưới hoặc vùng chậu, cơn đau có thể tăng lên khi vận động hoặc trong kỳ hành kinh. Chu kỳ kinh nguyệt có thể trở nên bất thường, rong kinh, kinh thưa hoặc lượng máu kinh thay đổi. Ngoài ra, khối u chèn ép bàng quang hoặc trực tràng có thể dẫn đến tiểu rắt, tiểu khó hoặc táo bón kéo dài. Nếu xuất hiện cơn đau bụng dưới dữ dội kèm theo buồn nôn, chóng mặt, người bệnh cần cảnh giác nguy cơ xoắn u nang hoặc vỡ nang.

Biện pháp theo dõi và hạn chế nguy cơ tái phát

Để giảm thiểu nguy cơ u nang buồng trứng xuất hiện trở lại, việc tuân thủ lịch tái khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa phụ sản là biện pháp quan trọng nhất. Siêu âm phụ khoa định kỳ khoảng 3 đến 6 tháng một lần giúp phát hiện sớm các bất thường ngay từ khi kích thước nang còn nhỏ.

Đối với một số trường hợp u nang lạc nội mạc tử cung, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định điều trị nội khoa hỗ trợ sau mổ bằng thuốc nội tiết nhằm ức chế sự phát triển của niêm mạc tử cung đi lạc. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua hoặc ngưng dùng thuốc nội tiết mà không có chỉ định chuyên môn. Bên cạnh đó, duy trì lối sống lành mạnh, chế độ dinh dưỡng cân đối giàu chất xơ, hạn chế căng thẳng thần kinh và kiểm soát cân nặng hợp lý cũng góp phần duy trì sự cân bằng nội tiết tố tự nhiên của cơ thể.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức chung, không thay thế cho việc chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh sau mổ tuyệt đối không tự ý sử dụng các loại thuốc điều hòa kinh nguyệt, thuốc nội tiết hoặc các bài thuốc thảo dược truyền miệng mà chưa có sự đồng ý của nhân viên y tế. Khi xuất hiện cơn đau bụng dưới dữ dội, sốt hoặc chảy máu âm đạo bất thường, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Phẫu thuật u nang buồng trứng giúp giải quyết khối u hiện tại nhưng không bảo đảm ngăn ngừa hoàn toàn khả năng tái phát. Việc duy trì thói quen thăm khám phụ khoa định kỳ và tuân thủ chặt chẽ chỉ định theo dõi của bác sĩ chuyên khoa là biện pháp thiết thực nhất giúp phụ nữ kiểm soát sức khỏe sinh sản an toàn, lâu dài.