U nang buồng trứng có gây vô sinh không và cách chăm sóc phòng ngừa
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiều chị em phụ nữ cảm thấy lo lắng khi được chẩn đoán mắc u nang buồng trứng, đặc biệt là băn khoăn liệu tình trạng này có dẫn đến nguy cơ vô sinh hiếm muộn hay không. Trên thực tế, u nang buồng trứng là một hiện tượng rất phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, và phần lớn các trường hợp không hề tước đi thiên chức làm mẹ.
Hiểu rõ bản chất từng loại u nang, mức độ ảnh hưởng của chúng đối với chức năng rụng trứng cũng như nắm vững các biện pháp theo dõi y khoa sẽ giúp phái đẹp giải tỏa tâm lý căng thẳng, từ đó có kế hoạch chăm sóc sức khỏe sinh sản một cách chủ động và hiệu quả nhất.
U nang buồng trứng có gây vô sinh không là gì?
U nang buồng trứng là tình trạng xuất hiện một hoặc nhiều túi chứa dịch lỏng hoặc chất bán rắn nằm bên trong hoặc trên bề mặt của buồng trứng. Đây là bệnh lý phụ khoa thường gặp, đa số diễn tiến âm thầm và được tình cờ phát hiện thông qua siêu âm ổ bụng hoặc khám phụ khoa định kỳ. Về mặt lâm sàng, u nang buồng trứng được chia làm hai nhóm chính gồm u nang cơ năng và u nang thực thể. U nang cơ năng hình thành do rối loạn nội tiết tố thoáng qua trong chu kỳ kinh nguyệt và thường vô hại, có xu hướng tự teo biến mà không cần can thiệp điều trị. Ngược lại, u nang thực thể xuất phát từ những biến đổi cấu trúc tế bào của buồng trứng, tồn tại dai dẳng và đòi hỏi sự theo dõi chuyên khoa sát sao để đánh giá nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của người phụ nữ.
Mối liên hệ giữa u nang buồng trứng và khả năng sinh sản
Khả năng sinh sản của nữ giới phụ thuộc vào chất lượng noãn, sự rụng trứng đều đặn và sự thông suốt của vòi tử cung. Phần lớn u nang buồng trứng gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ là u nang cơ năng, phát triển từ các nang trứng không phóng noãn bình thường trong chu kỳ kinh nguyệt. Những khối nang này thường nhỏ, chứa dịch trong và sẽ tự tiêu biến sau vài chu kỳ mà không làm tổn hại mô buồng trứng lành hay cản trở quá trình thụ thai. Do đó, người bệnh không nên quá hoang mang khi vừa nhận kết quả siêu âm có u nang buồng trứng. Trừ các trường hợp nang phát triển quá lớn gây xoắn buồng trứng hoặc vỡ nang cấp tính, u nang cơ năng thuần túy hầu như không gây vô sinh hay hiếm muộn ở nữ giới.
Các dạng u nang có thể tác động đến quá trình thụ thai
Một số loại u nang thực thể có thể gây trở ngại cho quá trình thụ thai nếu không được xử trí đúng cách. Đáng chú ý nhất là u nang lạc nội mạc tử cung tại buồng trứng, hình thành khi các tế bào niêm mạc tử cung phát triển lạc chỗ, gây viêm mạn tính, dính vùng chậu và làm suy giảm dự trữ buồng trứng. Bên cạnh đó, hội chứng buồng trứng đa nang với sự xuất hiện của nhiều nang nhỏ chưa trưởng thành cũng dẫn tới rối loạn phóng noãn mạn tính, là nguyên nhân phổ biến gây khó thụ thai. Ngoài ra, các u nang thực thể lớn như u nang bì, u nang nước hay u nang nhầy tuy ít ảnh hưởng trực tiếp đến nội tiết nhưng có thể chèn ép mô lành buồng trứng, làm tắc vòi tử cung hoặc tăng nguy cơ xoắn buồng trứng.
Biện pháp chăm sóc và theo dõi sức khỏe buồng trứng
Dù không thể phòng ngừa tuyệt đối sự xuất hiện của các u nang cơ năng do sự thay đổi sinh lý tự nhiên, phụ nữ hoàn toàn có thể chủ động bảo vệ cơ quan sinh sản thông qua chế độ chăm sóc khoa học. Việc duy trì cân nặng hợp lý, thực hiện chế độ ăn giàu rau xanh, chất xơ và hạn chế mỡ động vật cùng các chất kích thích giúp điều hòa hệ trục nội tiết dưới đồi, tuyến yên và buồng trứng. Bên cạnh đó, việc kiểm soát căng thẳng tâm lý và ngủ đủ giấc cũng hỗ trợ chu kỳ kinh nguyệt diễn ra đều đặn hơn. Quan trọng nhất là thói quen khám phụ khoa và siêu âm vùng chậu định kỳ mỗi sáu tháng một lần để theo dõi sát kích thước của mọi nang buồng trứng ngay từ giai đoạn đầu.
Phòng ngừa biến chứng và bảo tồn chức năng buồng trứng
Mục tiêu chính trong việc kiểm soát u nang buồng trứng là ngăn chặn nguy cơ biến chứng nguy hiểm như xoắn cuống nang hoặc vỡ nang gây tràn máu ổ bụng. Phụ nữ được chẩn đoán có khối u nang cần tuân thủ lịch hẹn tái khám của bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa để theo dõi tiến triển qua siêu âm đầu dò âm đạo hoặc siêu âm ổ bụng. Trong sinh hoạt hằng ngày, cần tránh các vận động quá mạnh, vặn xoắn thân đột ngột hoặc các bài tập thể thao đối kháng khi khối u có kích thước đáng kể. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng dưới dữ dội, buồn nôn, chóng mặt hoặc trễ kinh kéo dài, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và can thiệp kịp thời.
Lưu ý an toàn
Mọi thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Phụ nữ tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều hòa nội tiết tố, thuốc nam không rõ nguồn gốc hoặc trì hoãn việc kiểm tra định kỳ tại các cơ sở y tế uy tín.
Tóm tắt
U nang buồng trứng phần lớn là lành tính và không đồng nghĩa với vô sinh. Việc chủ động thăm khám phụ khoa định kỳ, lắng nghe cơ thể và trao đổi thẳng thắn với bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa là chìa khóa giúp phụ nữ kiểm soát tốt sức khỏe sinh sản, bảo tồn thiên chức làm mẹ an toàn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bị u nang buồng trứng có mang thai tự nhiên được không?
Phần lớn u nang cơ năng buồng trứng không ảnh hưởng đến khả năng mang thai tự nhiên và thường tự biến mất sau một vài chu kỳ kinh nguyệt mà không cần can thiệp y tế chuyên sâu.
Loại u nang nào có nguy cơ gây hiếm muộn cao nhất?
U nang lạc nội mạc tử cung và hội chứng buồng trứng đa nang là những bệnh lý có liên quan mật thiết đến tình trạng suy giảm chất lượng noãn hoặc cản trở rụng trứng tự nhiên.
Có thể ngăn ngừa hoàn toàn u nang buồng trứng không?
Hiện nay không có biện pháp ngăn chặn hoàn toàn sự hình thành u nang cơ năng, nhưng lối sống lành mạnh và khám định kỳ giúp phát hiện sớm để tránh các biến chứng nguy hiểm.
Mắc u nang buồng trứng có bắt buộc phải phẫu thuật không?
Phẫu thuật chỉ được bác sĩ chỉ định khi u nang có kích thước lớn, nghi ngờ ác tính, nang thực thể kéo dài hoặc gây đau đớn, chèn ép các tạng lân cận.
Mổ bóc u nang buồng trứng xong có sinh con được không?
Sau mổ bóc tách u nang bảo tồn mô lành, buồng trứng vẫn duy trì chức năng nội tiết và rụng trứng, do đó phụ nữ hoàn toàn có cơ hội mang thai bình thường.
