U mỡ ở nách có nguy hiểm không và cách xử trí

U mỡ ở nách là gì?

U mỡ hay còn gọi là lipoma là dạng khối u phần mềm lành tính thường gặp nhất ở người trưởng thành, hình thành do sự tích tụ và tăng sinh quá mức của các tế bào mỡ trưởng thành được bao bọc trong một màng bao xơ mỏng. Khối u này có thể xuất hiện ở bất kỳ vùng nào có mô mỡ dưới da trên cơ thể, trong đó hõm nách là một vị trí tương đối phổ biến.

Về bản chất mô học, u mỡ hoàn toàn không phải là ung thư và tỷ lệ thoái hóa thành u mỡ ác tính là cực kỳ hiếm gặp. U mỡ có thể xuất hiện đơn độc hoặc dưới dạng nhiều khối u nhỏ rải rác trên cơ thể ở những người có yếu tố cơ địa di truyền. Do nằm ở vùng nách thường xuyên cử động và cọ xát, u mỡ có thể gây vướng víu hoặc lo ngại về mặt thẩm mỹ, song hầu như không gây tổn hại đến chức năng vận động nếu được theo dõi và xử trí đúng cách.

Đặc điểm nhận diện khối u mỡ ở nách

U mỡ vùng nách thường biểu hiện dưới dạng một khối sưng tròn hoặc bầu dục nằm ngay dưới bề mặt da. Khối này thường có mật độ mềm hoặc hơi đàn hồi như cao su, bề mặt nhẵn và ranh giới rõ ràng với các mô xung quanh. Đặc điểm điển hình là khối u có thể di động nhẹ khi dùng ngón tay ấn và đẩy nhẹ nhàng.

Phần lớn các trường hợp u mỡ nách không gây đau nhức, vùng da bao phủ phía trên khối u vẫn giữ nguyên màu sắc bình thường, không có dấu hiệu sưng đỏ, nóng hay lở loét. Khối u thường phát triển với tốc độ rất chậm qua nhiều tháng hoặc nhiều năm, đôi khi giữ nguyên kích thước trong thời gian dài mà người bệnh không hề hay biết.

Tuy nhiên, nếu khối u mỡ phát triển lớn dần trong hõm nách, nó có thể gây cảm giác vướng víu khó chịu khi khép cánh tay hoặc cọ xát với trang phục khi vận động. Trong một số trường hợp u mỡ nằm sâu chèn ép vào các nhánh thần kinh nông hoặc mạch máu lân cận, người bệnh có thể cảm thấy tê bì nhẹ dọc cánh tay hoặc đau tức âm ỉ cục bộ.

Phân biệt u mỡ ở nách với hạch nách và các khối u khác

Vùng nách là khu vực tập trung hệ thống hạch bạch huyết dày đặc dẫn lưu cho vùng ngực, vú và chi trên. Do đó, việc phân biệt u mỡ với hạch nách phì đại là vô cùng quan trọng nhằm tránh bỏ sót các bệnh lý nguy hiểm.

Hạch nách sưng thường có mật độ chắc hơn, kém di động hoặc dính vào các mô xung quanh, đặc biệt có thể đau khi ấn nếu liên quan đến nhiễm trùng cấp tính. Hạch to ở nách cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý ác tính như ung thư vú di căn hoặc u lympho, khi đó các hạch thường cứng, phát triển nhanh và có thể kết tụ thành từng chùm.

Ngoài ra, khối sưng ở nách còn có thể là u bã đậu, nhọt nang lông hoặc tuyến vú phụ vùng nách. Tuyến vú phụ thường thay đổi kích thước và căng tức theo chu kỳ kinh nguyệt hoặc trong thời kỳ mang thai, cho con bú. Để phân định rõ ràng, bác sĩ sẽ chỉ định siêu âm phần mềm vùng nách, chụp X-quang tuyến vú hoặc sinh thiết kim nhỏ khi có nghi ngờ tổn thương dạng hạch hay ác tính.

Phương pháp xử trí và điều trị u mỡ ở nách

U mỡ ở nách phần lớn là tổn thương lành tính không gây biến chứng nguy hiểm và không đe dọa tính mạng. Do đó, không phải mọi khối u mỡ nách đều cần can thiệp phẫu thuật ngay lập tức. Quyết định can thiệp sẽ phụ thuộc vào kích thước khối u, mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt và nguyện vọng thẩm mỹ của từng cá nhân.

Phương pháp điều trị triệt để và phổ biến nhất hiện nay là phẫu thuật bóc tách u mỡ. Đây thường là một tiểu phẫu ngoại trú thực hiện dưới hình thức gây tê tại chỗ. Bác sĩ chuyên khoa sẽ rạch một đường nhỏ trùng với nếp gấp tự nhiên ở nách để lấy toàn bộ khối mỡ cùng lớp vỏ bao xơ bao quanh, giúp hạn chế tối đa nguy cơ tái phát và đảm bảo tính thẩm mỹ, tránh để lại sẹo xấu.

Trong một số trường hợp u mỡ mềm, kích thước lớn hoặc ở vị trí khó bóc tách trọn vẹn, kỹ thuật hút mỡ có thể được cân nhắc; tuy nhiên nguy cơ sót bao xơ và tái phát thường cao hơn so với mổ bóc tách kinh điển. Mọi phương án điều trị đều cần được chỉ định và thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa ngoại tại cơ sở y tế đảm bảo điều kiện vô khuẩn.

Thời điểm người bệnh cần đi khám chuyên khoa ngay

Người bệnh cần đi khám bác sĩ ngay khi phát hiện khối u vùng nách có tốc độ to lên nhanh chóng trong thời gian ngắn hoặc sờ thấy mật độ cứng chắc, gồ ghề, cố định chặt vào thành ngực hoặc cơ sâu bên dưới.

Những triệu chứng báo động kèm theo như vùng da nách đổi màu, sần sùi dạng vỏ cam, lở loét, tiết dịch bất thường, hoặc xuất hiện tình trạng sưng phù, đau tức, tê bì kéo dài ở cánh tay cùng bên cũng đòi hỏi phải được đánh giá y khoa khẩn trương.

Đặc biệt ở nữ giới, bất kỳ khối bất thường nào tại hố nách đều cần được tầm soát kỹ lưỡng cùng với tuyến vú để loại trừ sớm ung thư vú. Người có kèm theo sốt dai dẳng không rõ nguyên nhân, sụt cân nhanh hoặc đổ mồ hôi đêm cũng cần thăm khám toàn diện để kiểm tra hệ thống hạch bạch huyết.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không được tự ý nắn bóp mạnh, châm chọc kim, rạch mổ hoặc tự nặn khối u tại nhà vì dễ gây chảy máu, tổn thương mạch máu thần kinh và nhiễm trùng hoại tử sâu vùng nách. Tránh tự ý đắp các loại lá cây, cao dán hoặc thuốc bôi không rõ nguồn gốc. Mọi khối u bất thường ở vùng nách cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám trực tiếp để chẩn đoán chính xác trước khi áp dụng bất kỳ biện pháp can thiệp nào.

Tóm tắt

U mỡ ở nách đa số là tổn thương lành tính và không gây nguy hiểm trực tiếp tới tính mạng. Tuy nhiên, vùng nách là nơi tập trung nhiều hạch bạch huyết và cấu trúc mạch máu thần kinh quan trọng. Khi phát hiện khối sưng mới ở nách, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám trực tiếp, xác định chính xác bản chất khối u và nhận tư vấn theo dõi hoặc can thiệp phù hợp.