U bã đậu ở nách có nguy hiểm không và cách xử trí

U bã đậu ở nách là gì?

U bã đậu, hay còn gọi là nang biểu bì hoặc nang bã nhờn, là một cấu trúc túi kín nằm dưới lớp biểu bì da. Bên trong lòng nang chứa đầy chất bã đặc quánh gồm chất sừng keratin, lipid và tế bào chết tích tụ do lỗ thông của nang lông bị chít hẹp hoặc tổn thương cơ học. Vùng nách là một trong những vị trí có mật độ tuyến mồ hôi và nang lông dày đặc, cộng với môi trường yếm khí và độ ma sát cao giữa các nếp gấp da, tạo điều kiện thuận lợi cho sự hình thành các khối nang này. Mặc dù sự xuất hiện của u bã đậu là hoàn toàn lành tính, việc hiểu rõ đặc tính sinh học của khối u sẽ giúp người bệnh chủ động theo dõi và tránh những lo lắng không đáng có về nguy cơ ung thư.

Đặc điểm nhận biết u bã đậu tại vùng nách

U bã đậu tại vùng nách thường có biểu hiện ban đầu là một khối tròn nổi gồ nhẹ hoặc nằm ẩn dưới bề mặt da. Khối này có bề mặt nhẵn nhụi, ranh giới rõ ràng với các mô xung quanh, khi sờ nắn có cảm giác hơi mềm hoặc chắc đàn hồi và di động nhẹ dưới ngón tay. Trung tâm của nốt u đôi khi quan sát thấy một lỗ chân lông bít tắc có điểm đen nhỏ.

Ở trạng thái bình thường, khối u không gây sốt, không đau nhức và kích thước tăng trưởng tương đối chậm qua nhiều tháng hoặc nhiều năm. Người bệnh thường chỉ vô tình phát hiện khi tắm rửa, vệ sinh thân thể hoặc cảm thấy cộm vướng nhẹ lúc khép cánh tay. Khối bã nhờn bên trong nang thường có màu trắng ngà hoặc xám đục, đặc sệt như bã đậu và có mùi hôi chua đặc trưng do chất sừng bị phân hủy.

Mức độ nguy hiểm và các biến chứng có thể gặp

Nhiều người bệnh lo lắng khối u ở nách là biểu hiện của bệnh lý ác tính, tuy nhiên bản chất u bã đậu hoàn toàn lành tính và không có khả năng chuyển biến thành ung thư. Khối u thường không gây nguy hại đến tính mạng nếu được giữ gìn vệ sinh cẩn thận và chưa bị vi khuẩn xâm nhập.

Mặc dù vậy, vùng nách là vị trí thường xuyên ma sát khi cánh tay cử động, lại là nơi ẩm ướt do mồ hôi tiết ra liên tục. Khi khối nang chịu áp lực tì đè hoặc bị chà xát mạnh, vỏ bao rất dễ bị rách dẫn đến viêm tấy thứ phát. Lúc này, u sẽ sưng to nhanh chóng, chuyển sang màu đỏ ửng, nóng rát và đau nhức dữ dội. Trong trường hợp nặng, khối viêm có thể hóa mủ tạo thành ổ áp xe nách, gây sốt, mệt mỏi và làm tăng nguy cơ hoại tử mô xung quanh nếu không được xử lý y tế kịp thời.

Các phương pháp can thiệp y khoa hiệu quả

Khi u bã đậu chưa bị bội nhiễm, phương pháp can thiệp tối ưu và triệt để nhất là tiểu phẫu cắt bỏ trọn vẹn khối u cùng toàn bộ bao nang. Bác sĩ chuyên khoa ngoại hoặc da liễu sẽ tiến hành gây tê tại chỗ, rạch một đường nhỏ trên bề mặt da để bóc tách cẩn thận vỏ bọc, ngăn ngừa dịch bã nhờn thoát ra ngoài và lấy sạch chân nang.

Phương pháp tiểu phẫu diễn ra nhanh chóng, ít để lại sẹo xấu và hạn chế tối đa nguy cơ u tái phát trở lại ở cùng vị trí. Đối với trường hợp nang bã nhờn đã chuyển sang giai đoạn viêm tấy sưng mủ, bác sĩ bắt buộc phải rạch thoát mủ, làm sạch ổ viêm và kê đơn thuốc kháng sinh, kháng viêm phù hợp. Sau khi tình trạng nhiễm trùng đã hoàn toàn ổn định và mô da hồi phục, người bệnh mới được hẹn lịch để tiến hành bóc sạch bao nang còn sót.

Tầm quan trọng của việc thăm khám phân biệt khối u nách

Hố nách là khu vực tập trung hệ thống hạch bạch huyết phong phú và mạng lưới mạch máu thần kinh quan trọng. Khối gồ ở nách không chỉ đơn thuần là u bã đậu mà còn có thể là hạch viêm phản ứng, viêm tuyến mồ hôi mủ, u mỡ dưới da hoặc hạch di căn cảnh báo bệnh lý toàn thân.

Do đó, người bệnh cần đến bệnh viện kiểm tra ngay khi nhận thấy khối u phát triển nhanh bất thường, sờ vào thấy cứng chắc, dính chặt không di động, hoặc kèm theo các triệu chứng như sốt kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân. Việc thăm khám lâm sàng kết hợp siêu âm phần mềm vùng nách sẽ giúp bác sĩ xác định chính xác bản chất cấu trúc tổn thương, phân biệt rõ u nang biểu bì với hạch bạch huyết, từ đó đưa ra hướng theo dõi hay điều trị an toàn, đúng phác đồ.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức sức khỏe phổ thông, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hay chỉ định phác đồ điều trị từ bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý dùng kim chích, bóp nặn hay đắp các loại lá cây, cao dán dân gian không rõ nguồn gốc lên khối u ở nách vì rất dễ dẫn đến nhiễm trùng máu và hoại tử mô mềm nguy hiểm.

Tóm tắt

U bã đậu ở nách là tổn thương lành tính thường gặp và hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu được can thiệp đúng cách. Người bệnh không nên quá lo lắng nhưng cũng không được chủ quan tự ý nặn bóp tại nhà. Khi phát hiện khối bất thường dưới da nách, hãy đến cơ sở y tế chuyên khoa để được bác sĩ chẩn đoán chính xác và tư vấn giải pháp loại bỏ an toàn.