Cách chăm sóc và xử trí lẹo mắt ở trẻ em
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Lẹo mắt ở trẻ em là tình trạng viêm mí mắt cấp tính khá phổ biến, thường khởi phát với biểu hiện một nốt sưng đỏ, cộm và đau như hạt nhỏ ở mép mi mắt. Cảm giác khó chịu khiến các bé hay quấy khóc, liên tục dụi mắt và có thể kèm theo chảy nước mắt hoặc đổ nhiều ghèn rỉ.
Khi phát hiện con bị nổi lẹo, nhiều phụ huynh lo lắng tìm cách chữa trị nhanh chóng để mắt bé sớm hồi phục. Tuy nhiên, vùng da quanh mắt của trẻ nhỏ rất nhạy cảm, đòi hỏi các bước xử trí phải thật khoa học và an toàn. Việc áp dụng đúng các biện pháp chăm sóc tại nhà sẽ giúp nốt lẹo nhanh tiêu giảm, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương thị giác của trẻ.
Lẹo mắt ở trẻ em là gì?
Lẹo mắt là một ổ áp xe nhỏ cục bộ xảy ra tại bờ mi, hình thành khi các tuyến bã nhờn hoặc chân lông mi bị tắc nghẽn và nhiễm khuẩn, phổ biến nhất là do vi khuẩn tụ cầu vàng. Ở trẻ em, bệnh thường xuất hiện do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, kèm theo thói quen hay dùng bàn tay chưa rửa sạch để dụi mắt khi chơi đùa. Khi bị lẹo, ban đầu mi mắt trẻ sẽ hơi đỏ và phù nề nhẹ, sau vài ngày sẽ hình thành một nốt gồ rõ rệt có đầu mủ vàng hoặc trắng ở trung tâm. Trẻ thường cảm thấy vướng víu, cộm rát và nhạy cảm hơn với ánh sáng. Phần lớn lẹo mắt là tổn thương lành tính và có thể tự cải thiện nếu được hỗ trợ làm sạch và chườm ấm đúng cách mà không để lại di chứng trên nhãn cầu của trẻ.
Áp dụng phương pháp chườm ấm đúng cách để giảm sưng đau
Chườm ấm là phương pháp hỗ trợ điều trị lẹo mắt hàng đầu được các chuyên gia nhãn khoa khuyến cáo. Nhiệt độ ấm giúp tăng lưu thông máu tại chỗ, làm loãng chất bã nhờn đang ứ đọng trong các tuyến mi, từ đó thúc đẩy cồi lẹo nhanh gom lại và tự dẫn lưu mủ ra ngoài. Phụ huynh chuẩn bị một chiếc khăn bông mềm hoặc gạc y tế sạch, nhúng vào nước ấm đã đun sôi để nguội đến mức vừa phải, vắt ráo rồi nhẹ nhàng áp lên mi mắt bị sưng của bé. Mỗi lần chườm duy trì khoảng mười đến mười lăm phút và thực hiện đều đặn ba đến bốn lần mỗi ngày. Trước khi áp khăn lên mắt trẻ, cha mẹ nên kiểm tra nhiệt độ trên cổ tay của mình để đảm bảo khăn không quá nóng gây bỏng rát làn da mỏng manh của trẻ. Đối với các bé còn quá nhỏ hoặc quấy khóc, phụ huynh có thể chườm lúc trẻ đang ngủ để bé dễ hợp tác hơn.
Vệ sinh vùng bờ mi và kiểm soát thói quen chạm tay vào mắt
Vệ sinh mắt cẩn thận giúp hạn chế vi khuẩn tụ cầu phát triển và ngăn ngừa viêm nhiễm lan rộng sang vùng kết mạc xung quanh. Cha mẹ cần rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi chạm vào vùng mặt của trẻ. Hằng ngày, phụ huynh dùng gạc vô khuẩn thấm nước muối sinh lý không phẩy chín phần trăm để lau nhẹ nhàng từ đầu mắt ra khóe mắt ngoài, lấy sạch các chất ghèn rỉ bám ở bờ mi. Cần sử dụng miếng gạc riêng biệt cho từng mắt, tuyệt đối không dùng chung một miếng gạc lau cả hai bên mắt để tránh nguy cơ lây nhiễm chéo vi khuẩn. Ngoài ra, cha mẹ nên cắt ngắn móng tay của trẻ và nhắc nhở bé không được đưa tay lên dụi mắt. Với trẻ nhỏ chưa tự ý thức được, cha mẹ có thể đeo bao tay mềm hoặc thu hút sự chú ý của bé bằng đồ chơi để hạn chế thói quen sờ tay vào nốt lẹo.
Những sai lầm nguy hại cần tránh khi chăm sóc trẻ bị lẹo mắt
Sai lầm nguy hiểm nhất mà nhiều cha mẹ mắc phải là dùng tay hoặc kim nặn bọng mủ lẹo mắt của trẻ. Hành động nặn bóp có thể khiến vỏ bao ổ viêm bị vỡ ngược vào trong, làm vi khuẩn xâm nhập sâu vào mô hốc mắt hoặc đi vào tuần hoàn máu, dẫn đến biến chứng viêm mô tế bào quanh mắt cực kỳ nguy hiểm. Bên cạnh đó, phụ huynh tuyệt đối không tự ý tìm mua các loại thuốc nhỏ mắt hoặc mỡ tra mắt có chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc lạm dụng các chế phẩm này ở trẻ nhỏ có thể làm tăng nhãn áp, tổn hại thị lực hoặc che mờ triệu chứng nhiễm trùng thực sự. Ngoài ra, cần tránh áp dụng các mẹo chữa truyền miệng như hơ đũa, đắp lá cây hay bôi tro bếp vì dễ gây dị ứng và nhiễm trùng mắt nặng nề hơn.
Các dấu hiệu cảnh báo cần đưa trẻ đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt
Mặc dù phần lớn các trường hợp lẹo mắt có thể tự thoái lui sau một đến hai tuần chăm sóc tại nhà, phụ huynh cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế có chuyên khoa mắt ngay khi nhận thấy những biểu hiện bất thường. Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm mi mắt sưng nề to khiến trẻ khó mở mắt, vùng sưng đỏ lan rộng khắp quanh hốc mắt, trẻ sốt cao, quấy khóc liên tục hoặc có dấu hiệu đau nhức dữ dội. Ngoài ra, nếu nốt lẹo không có dấu hiệu thuyên giảm sau một tuần chườm ấm, nốt lẹo chảy máu, thị lực của trẻ có dấu hiệu suy giảm, hoặc lẹo tái phát liên tục nhiều lần trong năm, bác sĩ nhãn khoa cần thăm khám trực tiếp để xác định đúng nguyên nhân, kê đơn thuốc điều trị phù hợp hoặc cân nhắc can thiệp rạch dẫn lưu mủ trong môi trường vô trùng.
Lưu ý an toàn
Các thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị y khoa chuyên sâu. Mắt là cơ quan thị giác mỏng manh của trẻ nhỏ, do đó phụ huynh tuyệt đối không tự ý áp dụng mẹo dân gian truyền miệng hoặc dùng thuốc nhỏ mắt đặc trị khi chưa có ý kiến của bác sĩ chuyên khoa mắt.
Tóm tắt
Lẹo mắt ở trẻ em là tình trạng viêm nhiễm cục bộ thường lành tính và có thể cải thiện tốt nếu phụ huynh chăm sóc đúng phương pháp ngay từ đầu. Việc kiên trì chườm ấm, giữ vệ sinh tay và bờ mi đóng vai trò cốt lõi giúp nốt lẹo tiêu giảm tự nhiên. Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nhiễm khuẩn lan rộng hoặc bọng mủ không thuyên giảm, cha mẹ hãy đưa bé đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt để được thăm khám và hướng dẫn xử trí an toàn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Lẹo mắt ở trẻ nhỏ thường kéo dài bao lâu thì khỏi?
Thời gian hồi phục thông thường dao động từ một đến hai tuần. Đa phần các nốt lẹo sẽ tự gom cồi, vỡ mủ tự nhiên và xẹp dần nếu phụ huynh duy trì chườm ấm đều đặn và giữ sạch vùng mi mắt cho trẻ.
Lẹo mắt ở trẻ em có lây lan sang người khác không?
Bản thân nốt lẹo không lây trực tiếp qua không khí, nhưng vi khuẩn gây viêm có thể truyền sang mắt khác hoặc lây cho người xung quanh nếu dùng chung khăn mặt, gối hoặc dụi tay bẩn vào mắt.
Có nên dùng mẹo dân gian như đắp lá hoặc bôi sữa mẹ chữa lẹo không?
Phụ huynh không được tự ý dùng sữa mẹ, nước cốt chanh hay lá trầu để đắp lên mắt bé. Những mẹo dân gian truyền miệng này tiềm ẩn nguy cơ gây kích ứng niêm mạc, bội nhiễm và tổn thương giác mạc nghiêm trọng.
Nên dùng loại thuốc nhỏ mắt nào khi bé bị nổi lẹo?
Cha mẹ chỉ nên dùng nước muối sinh lý nồng độ không phẩy chín phần trăm để vệ sinh mi mắt. Các loại thuốc nhỏ chứa kháng sinh hoặc kháng viêm cần có chỉ định cụ thể từ bác sĩ chuyên khoa sau khi thăm khám.
Làm thế nào để phòng ngừa lẹo mắt tái phát nhiều lần ở trẻ?
Phụ huynh nên tập cho trẻ thói quen rửa tay thường xuyên, không dụi mắt, vệ sinh mặt bằng khăn riêng sạch và điều trị dứt điểm các bệnh lý viêm bờ mi hoặc viêm kết mạc nếu có.
