Những trường hợp không thể đặt vòng tránh thai và khi nào cần tháo vòng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đặt vòng tránh thai là một trong những biện pháp ngừa thai tạm thời có hiệu quả cao và duy trì tác dụng trong nhiều năm. Nhờ tính tiện lợi và chi phí hợp lý, phương pháp này được đông đảo phụ nữ lựa chọn trong kế hoạch hóa gia đình.
Tuy nhiên, không phải người phụ nữ nào cũng đủ điều kiện sức khỏe để đặt dụng cụ tử cung. Việc bỏ qua các chống chỉ định y khoa hoặc không nhận biết các thời điểm bắt buộc phải tháo vòng có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng như nhiễm trùng vùng chậu, tổn thương cơ tử cung hay mang thai ngoài ý muốn.
Không thể đặt vòng tránh thai là gì?
Vòng tránh thai, hay dụng cụ tử cung, hoạt động bằng cách tạo phản ứng viêm vô khuẩn tại niêm mạc tử cung hoặc giải phóng hormone nhằm ngăn chặn tinh trùng gặp trứng và ngăn cản sự làm tổ. Hiệu quả ngừa thai của phương pháp này đạt trên 99 phần trăm. Dù vậy, dụng cụ tử cung là một vật lạ nằm trực tiếp trong khoang tử cung. Do đó, việc đặt vòng đòi hỏi cấu trúc giải phẫu của tử cung phải bình thường và đường sinh dục không có ổ viêm nhiễm đang hoạt động. Nếu áp dụng sai đối tượng, vòng tránh thai có thể làm trầm trọng thêm các bệnh lý phụ khoa sẵn có hoặc gây xuất huyết bất thường kéo dài. Việc khám phụ khoa và siêu âm trước can thiệp là bước bắt buộc để xác định người phụ nữ có đủ điều kiện đặt vòng hay không.
Nguyên tắc đánh giá y khoa trước khi đặt dụng cụ tử cung
Vòng tránh thai gồm hai nhóm phổ biến là vòng chứa đồng và vòng giải phóng levonorgestrel. Đặt dụng cụ tử cung là thủ thuật y khoa đưa dụng cụ qua ngả âm đạo vào buồng tử cung nhằm ngăn cản quá trình thụ tinh và làm tổ của trứng. Biện pháp này không áp dụng tùy tiện mà phải qua thăm khám lâm sàng kỹ lưỡng. Chống chỉ định được chia thành tuyệt đối và tương đối tùy thuộc vào nguy cơ thủng tử cung, nhiễm trùng lan rộng hoặc tác dụng phụ nguy hiểm đối với sức khỏe của phụ nữ.
Các trường hợp chống chỉ định tuyệt đối không thể đặt vòng tránh thai
Những phụ nữ đang mang thai hoặc nghi ngờ có thai tuyệt đối không được làm thủ thuật vì nguy cơ sảy thai và nhiễm khuẩn nghiêm trọng. Người đang bị viêm vùng chậu hoạt động, viêm cổ tử cung mủ nhầy, nhiễm trùng hậu sản hoặc mới sảy thai nhiễm khuẩn trong vòng ba tháng qua cũng không được đặt. Ngoài ra, xuất huyết âm đạo bất thường chưa rõ nguyên nhân, ung thư cổ tử cung, ung thư niêm mạc tử cung hoặc dị tật tử cung làm biến dạng buồng tử cung đều là rào cản ngăn ngừa việc đặt dụng cụ này. Riêng vòng đồng chống chỉ định tuyệt đối cho người mắc bệnh Wilson hoặc dị ứng đồng.
Những trường hợp chống chỉ định tương đối cần thận trọng xem xét
Một số tình trạng sức khỏe cần cân nhắc cẩn trọng hoặc điều trị ổn định trước khi đặt vòng. Phụ nữ mắc u xơ tử cung không làm biến dạng lòng tử cung nhưng có triệu chứng rong kinh, cường kinh nặng thường không ưu tiên đặt vòng đồng vì có thể làm tình trạng mất máu trầm trọng hơn. Người có tiền sử thai ngoài tử cung, người có nhiều bạn tình hoặc nguy cơ cao mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục cần được bác sĩ đánh giá kỹ nguy cơ viêm nhiễm vùng chậu. Với vòng nội tiết, người có bệnh lý gan nặng hoặc tiền sử ung thư vú cũng cần tham vấn chuyên sâu.
Những thời điểm y khoa bắt buộc phải tháo vòng tránh thai
Vòng tránh thai cần được lấy ra khi hết hạn sử dụng theo khuyến cáo của từng loại, thường từ 3 đến 10 năm. Việc tháo vòng cũng là bắt buộc khi người phụ nữ muốn mang thai trở lại, bước vào giai đoạn mãn kinh sau một năm vô kinh hoàn toàn, hoặc xuất hiện các tác dụng phụ không dung nạp như rong huyết kéo dài gây thiếu máu nặng, đau bụng hạ vị dữ dội không đáp ứng điều trị nội khoa, hay nhiễm trùng tiểu khung tái phát không kiểm soát được.
Các biến chứng bất thường cần tháo vòng ngay lập tức
Tháo vòng khẩn cấp được chỉ định khi phát hiện có thai trong lúc đang đặt vòng, đặc biệt là thai nằm trong tử cung kèm theo dây vòng còn quan sát được để giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng ối và sảy thai nhiễm khuẩn. Ngoài ra, các trường hợp nghi ngờ hoặc chẩn đoán xác định vòng xuyên cơ tử cung, vòng rơi vào ổ bụng, tụt thấp vào ống cổ tử cung gây đau dữ dội, hoặc phát hiện mới ung thư đường sinh dục trong thời gian mang vòng đều đòi hỏi bác sĩ can thiệp tháo bỏ nhanh chóng.
Lưu ý an toàn
Mọi thủ thuật đặt và tháo vòng tránh thai phải được thực hiện tại các cơ sở y tế có chuyên khoa sản phụ khoa và đầy đủ điều kiện vô khuẩn. Chị em không được tự ý kiểm tra hay tìm cách giật dây tháo vòng tại nhà vì rất dễ gây rách cổ tử cung hoặc nhiễm trùng. Khi nhận thấy đau bụng dữ dội, sốt cao, khí hư có mùi hôi hoặc trễ kinh sau đặt vòng, cần đi khám ngay để được xử trí kịp thời.
Tóm tắt
Vòng tránh thai là phương pháp ngừa thai dài hạn tiện lợi nhưng đòi hỏi sự cẩn trọng về mặt chỉ định y khoa. Nhận biết các trường hợp chống chỉ định cũng như dấu hiệu cần tháo vòng giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản và tránh biến chứng nguy hiểm. Chị em phụ nữ nên thảo luận kỹ lưỡng với bác sĩ sản phụ khoa để lựa chọn phương pháp kiểm soát sinh sản thích hợp và an toàn nhất cho bản thân.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Tháo vòng tránh thai bao lâu thì có thể mang thai trở lại?
Sau khi tháo vòng tránh thai, khả năng sinh sản của nữ giới thường hồi phục rất nhanh. Với vòng đồng, bạn có thể thụ thai ngay trong chu kỳ tiếp theo, trong khi vòng nội tiết có thể cần từ một đến vài tháng để chu kỳ kinh nguyệt ổn định hoàn toàn.
Tháo vòng tránh thai có đau không?
Quy trình tháo vòng diễn ra khá nhanh tại phòng khám chuyên khoa. Bác sĩ dùng kẹp chuyên dụng kéo nhẹ dây vòng qua cổ tử cung, người phụ nữ có thể cảm thấy tức nhẹ hoặc nhói thoáng qua vùng bụng dưới trong vài giây rồi biến mất.
Chưa từng sinh con có đặt vòng tránh thai được không?
Chưa từng sinh con vẫn có thể đặt vòng tránh thai kích thước nhỏ nếu tử cung phù hợp và không có chống chỉ định. Bác sĩ sản phụ khoa sẽ thăm khám cẩn thận để đánh giá cụ thể trước khi quyết định can thiệp.
Đau rát khi quan hệ sau đặt vòng có phải dấu hiệu bất thường không?
Quan hệ tình dục gây đau nhói hoặc bạn tình chạm phải vật lạ có thể là dấu hiệu vòng bị tuột, lệch thấp hoặc thâm nhiễm cơ tử cung. Cần kiêng quan hệ và đến cơ sở y tế để siêu âm kiểm tra ngay.
Để vòng tránh thai quá hạn có nguy hiểm không?
Vòng tránh thai để quá hạn sử dụng dễ bị gãy, biến dạng, dính chặt vào cơ tử cung hoặc mất tác dụng ngừa thai, dẫn đến mang thai ngoài ý muốn. Do đó, cần đi kiểm tra và tháo vòng đúng thời hạn ghi trên phiếu theo dõi.
