Trứng rụng trong bao lâu và tồn tại được bao nhiêu giờ sau khi rụng?

Trứng rụng trong bao lâu là gì?

Rụng trứng là một mắt xích trung tâm trong chu kỳ kinh nguyệt và sức khỏe sinh sản của nữ giới. Mỗi tháng, dưới sự điều hòa nhịp nhàng của các nội tiết tố từ vùng dưới đồi, tuyến yên và buồng trứng, một nang noãn ưu thế sẽ phát triển vượt trội so với các nang còn lại. Khi nang noãn đạt kích thước trưởng thành, nồng độ hormone estrogen tăng cao thúc đẩy tuyến yên giải phóng một lượng lớn hormone LH, tạo nên đỉnh LH kích hoạt sự phóng noãn.

Tế bào trứng sau khi thoát khỏi nang noãn sẽ được các tua vòi tử cung hứng lấy và đưa vào lòng ống dẫn trứng. Tại đây, sự co bóp nhịp nhàng của lớp cơ trơn và hoạt động quét của các tế bào biểu mô lông chuyển sẽ hỗ trợ noãn di chuyển dần về phía buồng tử cung. Tuy nhiên, toàn bộ khả năng kết hợp với tinh trùng chỉ gói gọn trong một khoảng thời gian sinh học rất hữu hạn. Hiểu rõ quy luật này giúp đánh giá chính xác khả năng sinh sản của cơ thể.

Quá trình rụng trứng thực tế diễn ra trong bao lâu

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa thời gian phóng noãn và thời gian sống của trứng. Quá trình rụng trứng là thời điểm nang noãn chín trên bề mặt buồng trứng căng vỡ để giải phóng một tế bào trứng trưởng thành. Bản thân biến cố cơ học và sinh hóa này diễn ra rất nhanh chóng, thường chỉ mất từ vài phút đến một vài giờ kể từ lúc thành nang bắt đầu nứt ra.

Hiện tượng phóng noãn được kích hoạt bởi sự gia tăng đột biến của hormone luteinizing hay còn gọi là hormone LH do tuyến yên tiết ra. Nồng độ hormone LH đạt đỉnh thường xảy ra trước khi trứng thực sự thoát khỏi nang noãn khoảng 24 đến 36 giờ. Khi quá trình phóng noãn hoàn tất, loa vòi tử cung sẽ đón lấy tế bào trứng để chuẩn bị cho chu trình di chuyển tiếp theo. Quá trình này diễn ra êm đềm và khép kín bên trong khung chậu của người phụ nữ.

Thời gian sống của trứng sau khi rụng và vị trí tồn tại

Sau khi thoát khỏi nang noãn, tế bào trứng có tuổi thọ khá ngắn ngủi so với các tế bào sinh sản khác. Về mặt sinh học y khoa, một quả trứng chỉ có thể tồn tại và giữ được khả năng thụ tinh trong khoảng thời gian từ 12 đến 24 giờ. Đa phần các nghiên cứu sinh sản ghi nhận chất lượng noãn tối ưu nhất cho việc thụ tinh nằm trong khoảng 12 giờ đầu sau khi rụng.

Một điểm cần đính chính là trứng sau khi rụng không di chuyển ngay vào lòng tử cung mà nằm tại đoạn bóng của vòi tử cung, hay còn gọi là ống dẫn trứng. Đây chính là vị trí bình thường diễn ra sự thụ tinh nếu trứng gặp tinh trùng. Nếu quá 24 giờ mà không có tinh trùng xâm nhập, tế bào trứng sẽ mất dần tính toàn vẹn, bắt đầu thoái hóa và phân rã tự nhiên. Tế bào thoái hóa sau đó sẽ được cơ thể tự tiêu hủy hoặc đào thải theo dịch sinh dục và kinh nguyệt. Do đó, quan niệm cho rằng trứng sống nhiều ngày trong buồng tử cung là không chính xác về mặt giải phẫu học.

Cửa sổ thụ thai và mối tương quan giữa tuổi thọ trứng và tinh trùng

Mặc dù tế bào noãn chỉ sống tối đa 24 giờ, cửa sổ thụ thai của một cặp đôi trong mỗi chu kỳ lại kéo dài khoảng 6 ngày. Khoảng thời gian này bao gồm 5 ngày trước khi rụng trứng và ngày trứng rụng. Nguyên nhân là do tinh trùng khỏe mạnh có thể sống sót, duy trì khả năng di động trong môi trường chất nhầy cổ tử cung từ 3 đến 5 ngày.

Nếu quan hệ tình dục trước thời điểm rụng trứng từ 1 đến 3 ngày, tinh trùng đã có mặt sẵn sàng tại vòi tử cung để chờ đón noãn xuất hiện. Ngược lại, nếu quan hệ sau khi trứng đã rụng quá 24 giờ, khả năng thụ thai thành công gần như bằng không vì trứng đã bắt đầu thoái hóa. Nắm vững sự chênh lệch tuổi thọ giữa trứng và tinh trùng là chìa khóa then chốt để xác định thời điểm giao hợp tối ưu cho các cặp vợ chồng đang mong con.

Dấu hiệu nhận diện thời điểm rụng trứng trên cơ thể

Để nhận biết thời điểm rụng trứng, phụ nữ có thể theo dõi một số biến đổi sinh lý tự nhiên của cơ thể. Dấu hiệu phổ biến nhất là sự thay đổi của chất nhầy cổ tử cung. Càng gần ngày rụng trứng, dịch tiết âm đạo càng trở nên trong suốt, dai, có thể kéo sợi tương tự lòng trắng trứng gà và tăng tiết nhiều hơn.

Bên cạnh đó, một số phụ nữ có thể cảm thấy đau nhói hoặc tức nhẹ ở một bên bụng dưới, vùng hông chậu, hiện tượng này trong y khoa gọi là cơn đau phóng noãn. Nhiệt độ cơ thể đo vào buổi sáng sớm khi vừa thức dậy cũng có xu hướng tăng nhẹ từ 0,3 đến 0,5 độ C ngay sau khi trứng đã rụng do tác động của hormone progesterone. Ngoài ra, việc dùng que thử rụng trứng đo nồng độ hormone LH trong nước tiểu hoặc thực hiện siêu âm theo dõi sự phát triển của nang noãn tại cơ sở y tế chuyên khoa phụ sản là những phương pháp giúp xác định thời điểm rụng trứng với độ tin cậy cao.

Lưu ý an toàn

Các phương pháp tính ngày rụng trứng dựa trên lịch kinh nguyệt, biểu hiện dịch nhầy hay đo thân nhiệt chỉ mang tính chất tham khảo tương đối. Chu kỳ kinh nguyệt rất dễ bị xê dịch bởi căng thẳng, mệt mỏi, chế độ dinh dưỡng hoặc bệnh lý phụ khoa. Không nên chỉ dựa vào việc canh ngày rụng trứng như một biện pháp tránh thai duy nhất vì rủi ro mang thai ngoài ý muốn khá cao. Khi gặp tình trạng rối loạn kinh nguyệt kéo dài hoặc chậm có con sau nhiều tháng theo dõi, người bệnh nên đến khám tại các chuyên khoa phụ sản để được chẩn đoán cụ thể.

Tóm tắt

Hiểu rõ thời gian rụng trứng và tuổi thọ của noãn giúp các cặp đôi chủ động xây dựng kế hoạch mang thai hoặc thực hiện biện pháp tránh thai phù hợp. Mỗi phụ nữ có đặc điểm chu kỳ kinh nguyệt riêng biệt, vì vậy việc theo dõi các dấu hiệu sinh lý kết hợp tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa phụ sản sẽ mang lại kết quả an toàn và chuẩn xác nhất.