Trứng đã rụng siêu âm có thấy không và dấu hiệu trên hình ảnh
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Siêu âm canh noãn là phương pháp chẩn đoán hình ảnh phổ biến giúp theo dõi sự phát triển của nang trứng và xác định thời điểm rụng trứng. Rất nhiều chị em băn khoăn liệu sau khi trứng đã rụng thì siêu âm có nhìn thấy được hay không.
Câu trả lời là khi trứng đã rụng, bác sĩ không thể nhìn thấy trực tiếp tế bào trứng bằng mắt thường qua đầu dò siêu âm vì kích thước noãn bào vi thể cực kỳ nhỏ. Tuy nhiên, siêu âm có thể nhận biết rõ ràng các dấu hiệu gián tiếp cho thấy hiện tượng phóng noãn đã diễn ra, thông qua sự thay đổi hình thái nang noãn tại buồng trứng và lượng dịch tự do trong vùng chậu.
Trứng đã rụng siêu âm có thấy không?
Quá trình phóng noãn là giai đoạn nang trứng chín vỡ ra để giải phóng noãn bào đi vào vòi tử cung. Tế bào noãn sau khi thoát khỏi buồng trứng có đường kính siêu vi chỉ khoảng 0,1 milimet, hoàn toàn nằm ngoài giới hạn phân giải của máy siêu âm thông thường. Vì vậy, việc thăm dò sau rụng trứng trên thực tế là quan sát sự sụp đổ của vỏ nang noãn ưu thế cũ và các biến đổi mô học kèm theo. Khi vỏ nang xẹp xuống, tổ chức này nhanh chóng biến đổi thành hoàng thể và giải phóng một lượng dịch nang nhỏ vào ổ bụng. Nhờ những hình ảnh gián tiếp này, bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa có thể kết luận chắc chắn rằng nang noãn đã vỡ và trứng đã thực sự được phóng thích.
Dấu hiệu gián tiếp chứng minh trứng đã rụng trên hình ảnh siêu âm
Dù không quan sát được tế bào trứng, bác sĩ siêu âm có thể phát hiện tình trạng phóng noãn qua ba thay đổi giải phẫu điển hình. Thứ nhất là sự biến mất hoặc teo nhỏ đột ngột của nang trứng trội đã được theo dõi trước đó. Nang trứng căng tròn kích thước từ 18 đến 24 milimet trước khi rụng sẽ biến đổi thành một cấu trúc có bờ méo mó, thành dày và giảm kích thước rõ rệt. Thứ hai là sự hình thành hoàng thể tại vị trí nang vừa vỡ, thể hiện qua khối tăng âm vang hỗn hợp với mạng lưới mạch máu bao quanh phong phú khi quan sát trên siêu âm Doppler. Thứ ba là sự xuất hiện của một lớp dịch mỏng tại túi cùng Douglas hay còn gọi là cùng đồ sau. Lượng dịch này do dịch nang thoát ra sau khi vỡ tích tụ lại ở vị trí thấp nhất của khoang chậu. Khi hội tụ đủ các yếu tố trên, kết quả siêu âm khẳng định quá trình rụng trứng đã hoàn tất.
Thời điểm siêu âm canh noãn mang lại độ chính xác cao nhất
Để xác định chính xác thời điểm rụng trứng, chị em phụ nữ thường được hướng dẫn bắt đầu chuỗi siêu âm canh noãn từ ngày thứ 10 đến ngày thứ 12 của chu kỳ kinh nguyệt đối với chu kỳ đều 28 ngày. Quá trình theo dõi được thực hiện định kỳ cách nhau 1 đến 2 ngày nhằm đo đạc tốc độ tăng trưởng của nang trứng trội, trung bình khoảng 1,5 đến 2 milimet mỗi ngày. Khi nang đạt kích thước trưởng thành từ 18 đến 24 milimet, quá trình phóng noãn có thể diễn ra trong vòng 24 đến 36 giờ tiếp theo. Nếu mục đích là kiểm tra xem trứng đã rụng hay chưa, bác sĩ thường hẹn siêu âm lại sau thời điểm dự kiến phóng noãn khoảng 12 đến 24 giờ. Thăm khám đúng lịch trình giúp các cặp đôi chủ động sắp xếp thời gian giao hợp quanh thời điểm phóng noãn nhằm tối ưu hóa khả năng thụ thai hoặc hỗ trợ các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.
Giới hạn của siêu âm và các phương pháp phối hợp nhận biết rụng trứng
Mặc dù siêu âm đầu dò âm đạo là phương tiện quan sát hình thái buồng trứng có độ tin cậy rất cao, phương pháp này vẫn có những giới hạn nhất định. Điển hình là hội chứng nang hoàng thể hóa không vỡ, trong đó nang trứng vẫn phát triển và tạo hoàng thể tiết progesterone nhưng noãn bào thực tế không được phóng thích ra ngoài. Để tăng độ chính xác trong việc xác định ngày rụng trứng, các chuyên gia sản phụ khoa thường khuyên phụ nữ kết hợp siêu âm với que thử rụng trứng đo nồng độ hormone LH trong nước tiểu. Nồng độ LH tăng vọt báo hiệu trứng sẽ rụng sau đó khoảng 24 đến 36 giờ. Ngoài ra, việc tự theo dõi những tín hiệu sinh lý tự nhiên của cơ thể như chất nhầy cổ tử cung dai và trong suốt như lòng trắng trứng, tăng nhẹ nhiệt độ cơ thể cơ bản sau khi rụng trứng cũng là công cụ hỗ trợ hữu ích.
Lưu ý an toàn
Siêu âm canh noãn là kỹ thuật an toàn, không xâm lấn và không gây bức xạ có hại cho cơ quan sinh sản. Tuy nhiên, kết quả đo đạc kích thước nang trứng và nhận định dịch cùng đồ có thể chịu ảnh hưởng bởi kinh nghiệm của người thực hiện và chất lượng máy móc. Chị em không nên tự ý áp dụng các loại thuốc kích thích buồng trứng mà không có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa. Mọi tư vấn về thời điểm giao hợp, sử dụng thuốc hay đánh giá khả năng sinh sản cần dựa trên thăm khám trực tiếp tại cơ sở y tế uy tín.
Tóm tắt
Tóm lại, siêu âm hoàn toàn có thể xác định trứng đã rụng hay chưa thông qua các hình ảnh biến đổi nang noãn và dịch cùng đồ, dù không nhìn thấy trực tiếp tế bào noãn. Việc duy trì lịch theo dõi siêu âm kết hợp lối sống lành mạnh sẽ giúp phụ nữ nắm bắt chính xác chu kỳ sinh sản của bản thân để có kế hoạch thụ thai thuận lợi và an toàn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Siêu âm bụng có thấy trứng đã rụng không hay bắt buộc phải siêu âm đầu dò?
Siêu âm đầu dò âm đạo mang lại hình ảnh chi tiết và độ phân giải cao hơn nhiều so với siêu âm qua thành bụng. Mặc dù siêu âm bụng vẫn có thể ghi nhận nang trứng lớn hoặc dịch vùng chậu, phương pháp đầu dò âm đạo luôn được ưu tiên để đánh giá chính xác sự sụp đổ của nang và hoàng thể.
Sau khi trứng rụng bao lâu thì siêu âm vẫn còn phát hiện được?
Các dấu hiệu gián tiếp như cấu trúc hoàng thể và lớp dịch mỏng ở túi cùng Douglas thường tồn tại rõ ràng trong khoảng 24 đến 48 giờ sau khi phóng noãn. Sau thời gian này, lượng dịch tự do sẽ dần hấp thu hết và hoàng thể có thể thay đổi hình thái gây khó khăn hơn cho việc nhận định.
Nang trứng biến mất trên siêu âm có chắc chắn là trứng đã rụng không?
Phần lớn trường hợp nang trứng trội biến mất đột ngột sau khi đã đạt kích thước trưởng thành đồng nghĩa với việc noãn đã phóng thích. Tuy nhiên, bác sĩ sẽ kiểm tra thêm dịch cùng đồ và cấu trúc thành nang để loại trừ hiện tượng nang tự teo hoặc nang hoàng thể hóa không vỡ.
Trứng đã rụng rồi thì quan hệ có mang thai được nữa không?
Tế bào trứng sau khi phóng noãn chỉ có khả năng sống sót và thụ tinh trong khoảng 12 đến 24 giờ. Nếu kết quả siêu âm xác định trứng vừa rụng trong khoảng thời gian ngắn này, việc quan hệ tình dục ngay sau đó vẫn có cơ hội thụ thai, dù thời điểm lý tưởng nhất là trước khi rụng trứng.
Đi siêu âm thấy có dịch cùng đồ có nguy hiểm không?
Dịch cùng đồ với lượng ít sau thời điểm rụng trứng là hiện tượng sinh lý hoàn toàn bình thường do dịch nang noãn vỡ giải phóng ra. Dịch này sẽ tự hấp thu mà không gây biến chứng, chỉ khi lượng dịch quá nhiều kèm theo đau bụng dữ dội mới cần bác sĩ kiểm tra loại trừ các bệnh lý khác.
