Trứng có rụng lần 2 trong một chu kỳ không và các biểu hiện thường gặp

Rụng trứng lần 2 là gì?

Phóng noãn là quá trình một tế bào trứng trưởng thành thoát khỏi buồng trứng, đi vào ống dẫn trứng để chờ đợi thụ tinh cùng tinh trùng. Trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt chuẩn, vùng dưới đồi và tuyến yên sản xuất các hormone sinh dục điều hòa sự phát triển của một nhóm nang trứng, nhưng thông thường chỉ có một nang vượt trội nhất đạt đến kích thước chín và vỡ ra.

Thời gian tồn tại của tế bào trứng sau khi phóng noãn chỉ kéo dài khoảng 12 đến 24 giờ. Nếu không gặp tinh trùng để tạo thành phôi, trứng sẽ tự thoái hóa và niêm mạc tử cung bong ra tạo thành kinh nguyệt. Một số trường hợp đặc biệt có thể ghi nhận hai trứng cùng chín và phóng thích trong khoảng thời gian rất gần nhau, tạo nên hiện tượng phóng noãn kép.

Khả năng xuất hiện đợt rụng trứng thứ hai trong cùng chu kỳ

Trong chu kỳ kinh nguyệt thông thường của phụ nữ, nang trứng phát triển và chỉ có một tế bào noãn chín phóng ra khỏi buồng trứng. Tuy nhiên, các nghiên cứu sinh lý sinh sản ghi nhận hiện tượng phóng noãn kép vẫn có thể xảy ra. Điểm mấu chốt là hai nang noãn này hầu như luôn rụng gần như đồng thời hoặc cách nhau không quá 24 giờ trong cùng một đợt tăng vọt hormone tạo hoàng thể.

Sau khi hiện tượng phóng noãn diễn ra, phần vỏ nang còn lại sẽ biến đổi thành hoàng thể và bắt đầu sản xuất lượng lớn hormone progesterone. Nồng độ progesterone tăng cao có tác dụng ức chế tuyến yên tiết hormone FSH và LH, ngăn chặn buồng trứng phóng thích thêm bất kỳ tế bào noãn nào khác trong phần còn lại của chu kỳ. Do đó, việc rụng trứng lần hai cách lần đầu vài tuần trong cùng một chu kỳ tự nhiên là điều không diễn ra trên thực tế sinh học.

Cơ chế sinh lý dẫn tới hiện tượng phóng noãn kép

Sự phát triển của nang noãn trong buồng trứng diễn ra theo từng đợt sóng nang. Dưới tác động phối hợp nhịp nhàng giữa trục hạ đồi, tuyến yên và buồng trứng, hai hoặc nhiều nang trứng có thể cùng vượt trội và trưởng thành cùng lúc. Khi nồng độ hormone estrogen đạt ngưỡng kích hoạt đỉnh LH, cả hai nang này đều có thể vỡ ra để giải phóng noãn.

Hiện tượng hai tế bào noãn cùng rụng chính là tiền đề dẫn đến việc thụ thai đôi khác trứng nếu cả hai đều gặp tinh trùng khỏe mạnh trong khoảng thời gian cửa sổ thụ thai. Yếu tố di truyền gia đình, độ tuổi sinh sản trên 35 hoặc việc sử dụng các thuốc hỗ trợ sinh sản kích thích buồng trứng là những yếu tố thường gặp làm gia tăng tỷ lệ phóng noãn nhiều nang cùng lúc.

Những biến đổi của cơ thể trong giai đoạn nang trứng phóng noãn

Khi cơ thể chuẩn bị phóng noãn, sự gia tăng hormone estrogen tạo ra những thay đổi rõ rệt tại vùng sinh dục và toàn thân. Biểu hiện điển hình nhất là sự thay đổi của chất nhầy cổ tử cung. Dịch tiết âm đạo trở nên trong suốt, dai, trơn và có thể kéo sợi tương tự lòng trắng trứng gà sống, tạo điều kiện thuận lợi nhất để tinh trùng di chuyển vào tử cung.

Bên cạnh đó, một số phụ nữ có thể cảm nhận cơn đau tức nhẹ thoáng qua ở một bên vùng bụng dưới, cảm giác căng tức ngực, nhu cầu tình dục tăng cao và cổ tử cung trở nên mềm hơn, mở nhẹ. Sau khi phóng noãn thành công, tác động nhiệt sinh học của progesterone sẽ làm thân nhiệt cơ bản tăng nhẹ khoảng 0,3 đến 0,5 độ C cho đến khi kỳ hành kinh tiếp theo bắt đầu.

Các phương pháp theo dõi thời điểm phóng noãn thông dụng

Để xác định thời điểm thuận lợi cho việc thụ thai hoặc tránh thai tự nhiên, phụ nữ có thể phối hợp nhiều biện pháp theo dõi tại nhà. Sử dụng que thử rụng trứng nhằm phát hiện đỉnh hormone LH trong nước tiểu là phương pháp phổ biến và tiện lợi, báo hiệu sự phóng noãn thường diễn ra trong 24 đến 36 giờ kế tiếp.

Ngoài ra, việc đo thân nhiệt cơ bản bằng nhiệt kế chuyên dụng mỗi sáng ngay khi vừa thức dậy kết hợp theo dõi tính chất chất nhầy cổ tử cung hàng ngày giúp vẽ biểu đồ chu kỳ tương đối chính xác. Trong trường hợp cần độ chính xác cao nhất phục vụ can thiệp hỗ trợ sinh sản, bác sĩ sản phụ khoa sẽ thực hiện siêu âm đầu dò qua ngả âm đạo để theo dõi trực tiếp kích thước nang noãn và tình trạng dịch túi cùng sau khi vỡ nang.

Lưu ý an toàn

Các biểu hiện cơ thể như chất nhầy cổ tử cung hay cảm giác đau tức bụng dưới chỉ mang tính chất gợi ý và có thể dao động tùy thể trạng từng người. Phụ nữ không nên dùng việc tính ngày rụng trứng đơn thuần làm biện pháp tránh thai duy nhất nếu chu kỳ kinh nguyệt không đều. Đối với các vấn đề rối loạn nội tiết hoặc hiếm muộn, bạn cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác.

Tóm tắt

Hiểu rõ cơ chế phóng noãn giúp chị em chủ động trong kế hoạch sinh sản cũng như phòng tránh thai. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc xác định ngày phóng noãn hoặc chu kỳ kinh nguyệt biến động bất thường, hãy thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa phụ sản để được bác sĩ tư vấn giải pháp thích hợp.