Triệu chứng viêm họng do liên cầu khuẩn và cách phân biệt

Triệu chứng viêm họng do liên cầu khuẩn là gì?

Viêm họng do liên cầu khuẩn là một dạng viêm họng nhiễm khuẩn phổ biến, chiếm tỷ lệ đáng kể trong các trường hợp đau họng cấp tính cần chăm sóc y tế. Tác nhân chính gây bệnh là vi khuẩn Streptococcus nhóm A xâm nhập và tấn công lớp niêm mạc lót vùng họng cùng tổ chức amidan, gây phản ứng viêm cấp tính dữ dội. Bệnh lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn hô hấp khi người nhiễm bệnh ho, nói chuyện hoặc hắt hơi, cũng như qua tiếp xúc trực tiếp với bề mặt dính dịch tiết.

Khác với phần lớn các trường hợp viêm đường hô hấp trên tự giới hạn do virus, bệnh lý này đòi hỏi sự đánh giá y khoa cẩn trọng. Nếu không được chẩn đoán chuẩn xác và can thiệp y tế đúng hướng, vi khuẩn có thể lan rộng sang các mô lân cận hoặc kích hoạt phản ứng miễn dịch bất thường, dẫn đến những biến chứng hậu nhiễm nguy hiểm cho cơ thể.

Các dấu hiệu lâm sàng điển hình thường gặp

Dấu hiệu điển hình nhất của viêm họng do liên cầu khuẩn là cơn đau họng xuất hiện nhanh và dữ dội, khiến người bệnh gặp nhiều khó khăn khi nuốt nước bọt hoặc thức ăn. Người bệnh thường bị sốt đột ngột, nhiệt độ cơ thể có thể tăng cao đi kèm cảm giác ớn lạnh, mệt mỏi toàn thân và đau đầu âm ỉ.

Khi quan sát vòm họng, niêm mạc họng và hai bên amidan thường đỏ rực, sưng to rõ rệt. Trên bề mặt amidan có thể xuất hiện các mảng mủ trắng hoặc vệt dịch màu vàng nhạt. Ngoài ra, một số trường hợp có các chấm xuất huyết nhỏ màu đỏ li ti trên vòm khẩu cái mềm. Các hạch bạch huyết ở vùng góc hàm và dọc hai bên cổ thường sưng to, khi ấn nhẹ vào sẽ thấy đau rõ rệt. Trẻ nhỏ mắc bệnh đôi khi còn có biểu hiện buồn nôn, nôn mửa hoặc đau bụng quanh rốn.

Cách phân biệt với viêm họng do virus thông thường

Điểm khác biệt quan trọng nhất giúp nhận biết viêm họng do liên cầu khuẩn là bệnh thường không đi kèm các biểu hiện viêm long đường hô hấp trên. Người mắc viêm họng do virus thường có ho nhiều, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi, mắt đỏ hoặc khàn tiếng. Ngược lại, viêm họng do vi khuẩn liên cầu thường có triệu chứng rầm rộ tại chỗ họng kèm sốt cao nhưng lại vắng bóng triệu chứng ho và sổ mũi.

Viêm họng do virus thông thường có xu hướng khởi phát từ từ, mức độ đau họng nhẹ đến vừa và thường tự cải thiện sau vài ngày nghỉ ngơi. Trong khi đó, viêm họng liên cầu khởi phát rất nhanh, đau buốt họng tăng mạnh trong thời gian ngắn và mủ amidan xuất hiện rõ ràng hơn. Tuy nhiên, việc tự quan sát bằng mắt thường không thể thay thế cho các phương pháp chẩn đoán chuyên khoa tại phòng khám tai mũi họng.

Thời điểm người bệnh cần đến cơ sở y tế thăm khám

Người bệnh cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa ngay khi nhận thấy đau họng nghiêm trọng kéo dài không thuyên giảm, đặc biệt khi đi kèm sốt cao liên tục hoặc sưng đau nhiều hạch cổ. Những biểu hiện báo động như khó thở, thở rít, khó nuốt đến mức không thể nuốt được nước bọt, há miệng bị hạn chế hoặc đau cứng cổ cần được đưa tới cơ sở y tế cấp cứu ngay lập tức.

Đối với trẻ em, phụ huynh cần đặc biệt chú ý nếu trẻ mệt lả, li bì, bỏ bú, nôn nhiều hoặc xuất hiện phát ban đỏ mịn như giấy nhám trên da. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ thực hiện các xét nghiệm cần thiết như test nhanh liên cầu để chỉ định phác đồ điều trị kịp thời, hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm trong gia đình và trường học.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho việc khám bệnh, chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh, không dùng lại đơn thuốc cũ hoặc thay đổi liều lượng thuốc khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa. Mọi biểu hiện đau họng kéo dài, khó thở hoặc sốt cao cần được bác sĩ đánh giá trực tiếp tại cơ sở y tế.

Tóm tắt

Viêm họng do liên cầu khuẩn là tình trạng nhiễm trùng cần được bác sĩ thăm khám và chỉ định điều trị phù hợp để phòng ngừa biến chứng. Việc nhận biết sớm triệu chứng đau họng đột ngột, sốt và sưng hạch cổ giúp người bệnh chủ động đi khám tại cơ sở y tế kịp thời. Tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.