Những biến chứng thủy đậu ở người lớn nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Bệnh thủy đậu ở người lớn tuy ít gặp hơn so với lứa tuổi trẻ nhỏ nhưng thường có mức độ biểu hiện nặng nề và diễn tiến phức tạp hơn rất nhiều. Hệ miễn dịch của người trưởng thành phản ứng mạnh mẽ với virus Varicella Zoster, làm gia tăng nguy cơ bùng phát các tổn thương lan tỏa ngoài da đến các cơ quan nội tạng quan trọng.

Nếu không được phát hiện sớm và can thiệp y tế đúng lúc, người bệnh có thể phải đối mặt với các biến chứng nguy kịch đe dọa tính mạng như viêm phổi suy hô hấp, viêm não hay sốc nhiễm trùng. Hiểu rõ các biến chứng nguy hiểm cùng dấu hiệu cảnh báo là yếu tố then chốt giúp người lớn chủ động phòng ngừa và xử trí an toàn khi mắc bệnh.

Biến chứng thủy đậu ở người lớn là gì?

Bệnh thủy đậu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella Zoster gây ra, lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch bóng nước của người nhiễm. Mặc dù là bệnh lành tính phổ biến ở trẻ em, thủy đậu khi xuất hiện ở người trưởng thành lại có xu hướng khởi phát rầm rộ với triệu chứng sốt cao kéo dài, đau nhức cơ thể dữ dội và số lượng nốt phỏng nước dày đặc. Sự đáp ứng miễn dịch mạnh ở người lớn đôi khi kích hoạt các phản ứng viêm lan tỏa, khiến virus dễ dàng tấn công vào nhu mô phổi, gan và hàng rào máu não. Người mắc các bệnh lý nền mạn tính hoặc phụ nữ mang thai càng có nguy cơ chuyển nặng nhanh chóng, đòi hỏi sự theo dõi cẩn trọng từ các chuyên gia y tế chuyên khoa truyền nhiễm.

Biến chứng viêm phổi và suy hô hấp cấp

Viêm phổi do virus là một trong những biến chứng đường hô hấp thường gặp và nguy hiểm hàng đầu ở người trưởng thành mắc bệnh thủy đậu. Tình trạng này có thể xuất hiện sau vài ngày bùng phát phát ban da, biểu hiện bằng cảm giác khó thở tăng dần, thở nhanh nông, đau tức ngực và ho khan hoặc ho có đờm lẫn vệt máu. Ở các trường hợp suy giảm miễn dịch hoặc phụ nữ mang thai, tổn thương phế nang có thể tiến triển nhanh chóng thành hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển. Khi phổi bị tổn thương diện rộng, người bệnh đối mặt với tình trạng thiếu oxy mô nghiêm trọng, tụt huyết áp và nguy cơ tử vong nếu không được can thiệp thở máy hay hồi sức tích cực kịp thời tại bệnh viện.

Biến chứng viêm não và tổn thương hệ thần kinh

Virus thủy đậu có thể xâm nhập trực tiếp vào hệ thần kinh trung ương gây nên tình trạng viêm não, viêm màng não hoặc rối loạn điều hòa tiểu não. Bệnh nhân có thể xuất hiện các triệu chứng báo động như đau đầu dữ dội không đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường, nôn vọt, cứng cổ, sốt cao kèm run rẩy và mất thăng bằng khi di chuyển. Trường hợp nặng hơn, viêm não do thủy đậu dẫn đến lú lẫn, rối loạn ý thức, co giật toàn thân hoặc hôn mê sâu. Những tổn thương thần kinh này nếu không được xử trí y khoa tích cực có thể để lại di chứng nặng nề về vận động, trí tuệ hoặc đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh.

Nhiễm trùng da thứ phát và nguy cơ nhiễm khuẩn huyết

Các nốt đậu phỏng nước vỡ ra tạo thành vết loét hở trên bề mặt da, nếu không được chăm sóc vệ sinh đúng cách sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn tụ cầu hoặc liên cầu xâm nhập. Nhiễm trùng thứ phát tại chỗ khiến nốt phỏng tụ mủ đục, vùng da xung quanh sưng đỏ rát, phù nề và đau nhức dữ dội. Khi vi khuẩn từ ổ nhiễm trùng da xâm nhập trực tiếp vào dòng máu, chúng có thể giải phóng độc tố gây nhiễm trùng huyết toàn thân. Hội chứng đáp ứng viêm toàn thân và sốc nhiễm trùng xảy ra rất nhanh, làm tụt huyết áp, suy đa cơ quan nội tạng và dẫn đến tỷ lệ tử vong đáng kể nếu cấp cứu chậm trễ.

Những cơ quan nội tạng khác dễ bị tổn thương

Bên cạnh tổn thương tại phổi, não và da, bệnh thủy đậu ở người lớn còn có thể gây viêm gan cấp tính, viêm cơ tim, viêm cầu thận hoặc rối loạn đông máu nội mạch rải rác. Các đối tượng có nguy cơ cao diễn tiến nguy kịch gồm người mắc bệnh mạn tính, người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch, người nhiễm HIV và đặc biệt là phụ nữ đang mang thai. Thủy đậu trong thai kỳ không chỉ khiến thai phụ dễ bị suy hô hấp nặng mà còn tiềm ẩn rủi ro sảy thai, sinh non hoặc gây hội chứng thủy đậu bẩm sinh cho thai nhi. Do đó, việc theo dõi sát sao mọi diễn biến lâm sàng ở nhóm đối tượng này là điều cực kỳ cấp thiết.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chỉ định chuyên môn từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc hạ sốt nhóm aspirin, thuốc kháng sinh hoặc thuốc kháng virus liều cao để tự điều trị tại nhà khi chưa được thăm khám. Tránh cào gãi làm vỡ bóng nước hoặc đắp các loại lá dân gian lên vết thương vì có thể gây loét sâu, bội nhiễm vi khuẩn và để lại sẹo vĩnh viễn. Khi phát hiện các triệu chứng bất thường, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Bệnh thủy đậu ở người trưởng thành tiềm ẩn nhiều mối nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng hơn so với trẻ nhỏ. Việc chủ động nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo bất thường, tuân thủ hướng dẫn theo dõi của nhân viên y tế và không tự ý dùng thuốc là cách tốt nhất giúp bảo vệ tính mạng, ngăn ngừa các di chứng lâu dài.