Triệu chứng viêm đại tràng thường gặp và những dấu hiệu chớ nên xem nhẹ
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Viêm đại tràng là tình trạng viêm nhiễm gây tổn thương niêm mạc đại tràng với nhiều mức độ khác nhau. Việc nhận biết chính xác các triệu chứng viêm đại tràng đóng vai trò quyết định giúp người bệnh sớm tìm kiếm sự chăm sóc y tế, từ đó ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm cho đường tiêu hóa.
Đau bụng quặn thắt, rối loạn đại tiện và phân có lẫn chất nhầy là những tín hiệu phổ biến nhất cảnh báo niêm mạc đại tràng đang gặp vấn đề. Việc chủ động theo dõi các biểu hiện bất thường của hệ tiêu hóa sẽ giúp quá trình thăm khám diễn ra thuận lợi và đạt hiệu quả điều trị tối ưu.
Triệu chứng viêm đại tràng là gì?
Đại tràng, hay ruột già, là đoạn cuối cùng của ống tiêu hóa, đảm nhiệm chức năng hấp thu nước, một số khoáng chất và tạo khuôn phân để đào thải ra ngoài cơ thể. Viêm đại tràng xảy ra khi lớp lót niêm mạc bên trong lòng ruột già bị kích thích, sưng đỏ, sung huyết hoặc hình thành các ổ trợt loét nông sâu khác nhau. Tình trạng này có thể bắt nguồn từ nhiễm khuẩn đường ruột, nhiễm ký sinh trùng amip, rối loạn hệ miễn dịch hoặc giảm tưới máu nuôi dưỡng thành ruột. Tùy thuộc vào tác nhân và thời gian tiến triển, bệnh có thể biểu hiện dưới dạng cấp tính rầm rộ hoặc chuyển sang thể mạn tính kéo dài, gây ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng hấp thu nước và quá trình tống xuất phân của cơ thể.
Cơn đau quặn bụng dưới và cảm giác mót rặn liên tục
Cơn đau do viêm đại tràng thường khởi phát dưới dạng từng cơn đau quặn thắt hoặc âm ỉ kéo dài tại khu vực bụng dưới, phổ biến nhất là vùng hố chậu trái hoặc dọc theo khung đại tràng. Người bệnh thường cảm thấy đau quặn thắt tăng lên sau các bữa ăn có nhiều dầu mỡ, đồ cay nóng hoặc thực phẩm lạ. Điểm đặc trưng của cơn đau đường ruột này là cảm giác đau thúc giục người bệnh phải đi đại tiện ngay lập tức. Sau khi đi ngoài xong, cường độ cơn đau bụng có thể tạm thời thuyên giảm nhưng cảm giác mót rặn, tức nặng hậu môn hoặc khó chịu vùng trực tràng vẫn có thể tiếp diễn âm ỉ. Trong những đợt viêm cấp tính, người bệnh có thể cảm thấy bụng căng cứng và nhạy cảm rõ rệt khi ấn nhẹ vào thành bụng.
Rối loạn thói quen đại tiện và biến đổi tính chất phân
Sự xáo trộn nhu động và tổn thương niêm mạc ruột dẫn đến tình trạng rối loạn tiêu hóa kéo dài, biểu hiện rõ nét nhất qua số lần đi ngoài và tính chất phân. Người bệnh có thể gặp tình trạng tiêu chảy liên tục nhiều lần trong ngày với phân lỏng, nát, lẫn nhiều chất nhầy nhầy trong suốt hoặc màu trắng đục. Ở một số trường hợp khác, tình trạng phân sống, phân táo bón xen kẽ các đợt tiêu chảy bất thường cũng diễn ra thường xuyên khiến người bệnh luôn cảm giác đi ngoài không hết phân. Đặc biệt, nếu niêm mạc ruột xuất hiện các ổ loét sâu hoặc xung huyết mạnh, người bệnh có thể quan sát thấy máu tươi phủ ngoài khuôn phân hoặc phân có màu nâu đen kèm mùi hôi tanh khó chịu, đòi hỏi sự can thiệp y tế ngay lập tức.
Chướng bụng đầy hơi kèm theo mệt mỏi toàn thân
Khi lớp niêm mạc đại tràng bị tổn thương, hệ vi sinh vật đường ruột bị mất cân bằng trầm trọng, dẫn đến quá trình lên men thức ăn không trọn vẹn và sinh ra lượng khí dư thừa lớn trong lòng ống tiêu hóa. Tình trạng này khiến người bệnh luôn cảm thấy bụng căng trướng, ấm ách khó chịu, ợ hơi và sôi bụng liên tục ngay cả khi không ăn no. Kèm theo các biểu hiện tại chỗ ở đường tiêu hóa, quá trình viêm nhiễm mạn tính cùng với việc giảm hấp thu dinh dưỡng và mất nước qua phân lỏng khiến người bệnh thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, uể oải, chán ăn, ăn uống khó tiêu. Một số trường hợp có thể bị sốt nhẹ từng cơn hoặc sụt cân từ từ nếu tình trạng viêm ruột kéo dài mà không được kiểm soát tốt.
Phân biệt triệu chứng viêm đại tràng với rối loạn chức năng ruột
Triệu chứng viêm đại tràng thực thể và hội chứng ruột kích thích thường có nhiều nét tương đồng khiến người bệnh dễ nhầm lẫn. Cả hai tình trạng đều gây đau quặn bụng và thay đổi thói quen đi ngoài. Tuy nhiên, hội chứng ruột kích thích là một rối loạn chức năng đại tràng, thường liên quan mật thiết đến yếu tố căng thẳng thần kinh và khi thực hiện nội soi thì niêm mạc ruột hoàn toàn không có vết loét. Ngược lại, viêm đại tràng là bệnh lý có tổn thương thực thể rõ ràng như xung huyết, trợt loét hoặc xuất huyết niêm mạc ruột. Đáng chú ý, các dấu hiệu như phân có lẫn máu, sốt, sụt cân nhanh hay thiếu máu thường chỉ xuất hiện ở bệnh lý viêm đại tràng hoặc các tổn thương thực thể nguy hiểm khác.
Lưu ý an toàn
Các thông tin y khoa về triệu chứng viêm đại tràng trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho việc thăm khám và chẩn đoán y khoa chuyên sâu. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau hoặc thuốc cầm tiêu chảy khi chưa có hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa, bởi việc dùng sai thuốc có thể che lấp triệu chứng hoặc khiến tình trạng viêm loét thêm trầm trọng. Khi có bất kỳ nghi ngờ nào, hãy tìm đến cơ sở y tế uy tín để được đánh giá đầy đủ.
Tóm tắt
Nhận biết sớm các triệu chứng viêm đại tràng giúp người bệnh chủ động bảo vệ sức khỏe đường tiêu hóa. Khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu bất thường, việc thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa là bước quan trọng nhất để xác định tổn thương thực thể và nhận hướng dẫn chăm sóc chuẩn xác, tránh tâm lý tự phán đoán bệnh tại nhà.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Viêm đại tràng thường gây đau bụng ở vị trí nào?
Người mắc viêm đại tràng thường cảm thấy đau quặn ở vùng hạ vị hoặc dọc khung đại tràng, đặc biệt là hố chậu trái. Cơn đau thường tăng lên sau khi ăn phải thức ăn lạ hoặc trước khi đi đại tiện và có thể thuyên giảm phần nào sau khi đã đi ngoài xong.
Bị viêm đại tràng có nên tự uống thuốc cầm tiêu chảy không?
Không nên tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc tự ý ngăn nhu động ruột khi đường ruột đang nhiễm khuẩn có thể khiến độc tố ứ đọng, làm tình trạng viêm loét trở nên nghiêm trọng hơn và che lấp các dấu hiệu bệnh cần theo dõi.
Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm nào của viêm đại tràng cần đi cấp cứu?
Cần đi khám ngay nếu xuất hiện phân lẫn máu đỏ tươi hoặc đen, tiêu chảy kéo dài gây mất nước, sốt cao, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc xuất hiện cơn đau bụng dữ dội liên tục không thuyên giảm. Đây là những biểu hiện cảnh báo nguy cơ biến chứng cần đánh giá y khoa khẩn cấp.
Làm sao phân biệt viêm đại tràng và hội chứng ruột kích thích?
Viêm đại tràng có tổn thương viêm loét thực thể trên niêm mạc ruột quan sát được qua nội soi. Trong khi đó, hội chứng ruột kích thích là rối loạn chức năng tiêu hóa mà niêm mạc đại tràng hoàn toàn bình thường, không tìm thấy tổn thương giải phẫu học khi thăm khám.
Các kỹ thuật y khoa nào thường dùng để chẩn đoán viêm đại tràng?
Nội soi đại trực tràng là phương pháp giá trị nhất giúp bác sĩ quan sát trực tiếp bề mặt niêm mạc, đánh giá mức độ viêm loét và sinh thiết mô bệnh học nếu cần. Xét nghiệm phân và xét nghiệm máu cũng thường được chỉ định để tìm ký sinh trùng hoặc đánh giá mức độ viêm.
