Triệu chứng ung thư thanh quản giai đoạn đầu và thời điểm cần thăm khám
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Triệu chứng ung thư thanh quản giai đoạn đầu thường diễn tiến âm thầm và rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh viêm đường hô hấp trên thông thường như viêm thanh quản cấp, viêm amidan hay trào ngược dạ dày thực quản. Biểu hiện điển hình và xuất hiện sớm nhất ở phần lớn người bệnh là tình trạng thay đổi giọng nói, đặc biệt là khàn tiếng kéo dài liên tục trên hai đến ba tuần mà không thuyên giảm dù đã nghỉ ngơi hoặc dùng các biện pháp hỗ trợ thông thường.
Bên cạnh khàn tiếng, người bệnh có thể nhận thấy cảm giác ngứa ngáy, vướng cộm như có dị vật mắc kẹt trong cổ họng, đôi khi kèm theo ho khan dai dẳng hoặc đau tức nhẹ lan lên vùng tai khi nuốt thức ăn. Do thanh quản là cơ quan đảm nhiệm chức năng phát âm và bảo vệ đường thở, việc phát hiện các tổn thương ác tính ở giai đoạn khởi phát đóng vai trò quyết định giúp nâng cao khả năng điều trị thành công, đồng thời bảo tồn tối đa giọng nói và chất lượng sống lâu dài cho người bệnh.
Triệu chứng ung thư thanh quản giai đoạn đầu là gì?
Ung thư thanh quản là bệnh lý ác tính bắt nguồn từ các tế bào biểu mô lót bên trong thanh quản, phổ biến nhất là ung thư biểu mô tế bào vảy. Thanh quản nằm ở vị trí cửa ngõ của đường thở, nối liền hầu họng với khí quản và chứa hai dây thanh âm chịu trách nhiệm tạo nên giọng nói của con người. Tùy thuộc vào vị trí khởi phát khối u tại vùng thượng thanh môn, thanh môn hay hạ thanh môn mà các biểu hiện ban đầu sẽ xuất hiện nhanh hay chậm.
Khi khối u khu trú tại dây thanh âm, ngay cả một tổn thương rất nhỏ cũng có thể làm cản trở sự rung động nhịp nhàng và khả năng khép kín của dây thanh, từ đó gây ra triệu chứng thay đổi âm sắc rất sớm. Ngược lại, nếu khối u xuất phát ở vùng phía trên hoặc phía dưới dây thanh, các triệu chứng ban đầu thường mơ hồ hơn, đòi hỏi sự chú ý kỹ lưỡng đến những thay đổi bất thường kéo dài tại vùng cổ họng.
Khàn tiếng kéo dài liên tục và thay đổi âm sắc giọng nói
Khàn tiếng là biểu hiện phổ biến nhất và thường là triệu chứng ung thư thanh quản giai đoạn đầu xuất hiện sớm nhất khi khối u nằm ở vùng thanh môn. Giọng nói của người bệnh có xu hướng trở nên thô ráp, rè, trầm đục hoặc yếu ớt hơn bình thường do dây thanh âm bị tổn thương, mất đi độ mềm mại và không thể khép kín khi luồng không khí đi qua. Khác với tình trạng khàn tiếng tạm thời do cảm cúm, la hét lớn hoặc viêm họng cấp thường tự thoái lui sau khoảng một tuần, khàn tiếng do tổn thương thanh quản ác tính sẽ tiến triển liên tục và ngày một tăng dần. Nếu triệu chứng thay đổi giọng nói kéo dài quá ba tuần mà không rõ căn nguyên hoặc không đáp ứng với các biện pháp nghỉ ngơi thông thường, người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế có chuyên khoa tai mũi họng để được kiểm tra trực tiếp bằng ống soi chuyên dụng.
Cảm giác vướng cộm vùng họng và đau tức khi nuốt
Đối với những trường hợp khối u khởi phát ở vùng thượng thanh môn tức khu vực nằm ngay phía trên dây thanh âm, khàn tiếng có thể xuất hiện muộn hơn, thay vào đó người bệnh thường cảm nhận rõ cảm giác khó chịu tại họng. Người mắc thường xuyên thấy vướng víu, cộm ráp giống như có dị vật hoặc mẩu thức ăn mắc kẹt trong cổ họng khiến họ phải liên tục tằng hắng để làm sạch đường thở. Bên cạnh đó, triệu chứng đau nhẹ khi nuốt nước bọt hoặc thức ăn đặc cũng là một tín hiệu cảnh báo quan trọng. Khi khối u phát triển gây chèn ép hoặc kích thích các nhánh thần kinh cảm giác lân cận, cơn đau khi nuốt có thể lan dần lên một bên tai. Dấu hiệu đau tai phản xạ này rất dễ khiến người bệnh lầm tưởng bản thân mắc bệnh viêm tai giữa, dẫn đến việc điều trị sai hướng và trì hoãn thời gian phát hiện bệnh.
Ho khan dai dẳng kèm đờm hoặc lẫn vệt máu
Sự hiện diện của khối u nhỏ ở niêm mạc thanh quản liên tục kích thích thụ cảm thể ho tại chỗ, gây nên những cơn ho khan từng cơn hoặc ho kéo dài nhiều tuần không dứt. Ban đầu, người bệnh thường cho rằng đây chỉ là tình trạng viêm họng mạn tính hoặc kích ứng do thay đổi thời tiết, khói bụi. Tuy nhiên, khi tổn thương trên bề mặt khối u tiến triển, các mao mạch nhỏ rất dễ bị vỡ ra do áp lực của luồng khí lúc ho hoặc do sự cọ xát cơ học, dẫn đến hiện tượng dịch tiết hầu họng lẫn những sợi máu tươi hoặc vệt máu sẫm màu. Bất kỳ triệu chứng ho khạc đờm có dính máu nào kéo dài, đặc biệt ở người có thói quen hút thuốc lá hoặc uống rượu bia lâu năm, đều là dấu hiệu bất thường cần được thăm khám chuyên khoa kỹ lưỡng để loại trừ các tổn thương ác tính đường hô hấp trên.
Khám chuyên khoa tai mũi họng và quy trình phát hiện sớm
Để xác định chính xác nguyên nhân của các triệu chứng bất thường vùng cổ họng, thăm khám lâm sàng bởi bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng là bước tiên quyết không thể thay thế. Phương pháp chẩn đoán ban đầu thông dụng và hiệu quả nhất hiện nay là nội soi thanh quản bằng ống mềm có gắn camera độ nét cao. Bác sĩ sẽ nhẹ nhàng đưa ống soi qua đường mũi để quan sát trực tiếp bề mặt niêm mạc, hình thái dây thanh và mức độ di động của thanh quản khi phát âm, từ đó phát hiện các tổn thương tăng sinh dạng sùi, loét hoặc bạch sản nghi ngờ. Trong trường hợp phát hiện khối bất thường, bác sĩ sẽ tiến hành sinh thiết lấy mẫu mô để xét nghiệm giải phẫu bệnh, đồng thời có thể chỉ định chụp cắt lớp vi tính hoặc chụp cộng hưởng từ vùng cổ nhằm đánh giá chính xác mức độ xâm lấn và hạch vùng trước khi đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.
Lưu ý an toàn
Mọi biểu hiện bất thường như khàn tiếng kéo dài, nuốt vướng hay ho dai dẳng đều đòi hỏi sự đánh giá khách quan từ bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng hoặc ung bướu thông qua nội soi trực tiếp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc kháng sinh, chống viêm, giảm ho để tự điều trị tại nhà hoặc dùng các bài thuốc truyền miệng chưa kiểm chứng vì có thể làm che lấp triệu chứng tạm thời và bỏ lỡ thời điểm can thiệp y khoa tốt nhất.
Tóm tắt
Nhận diện đúng các triệu chứng ung thư thanh quản giai đoạn đầu giúp người bệnh chủ động đi khám sớm, tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm soát bệnh hiệu quả và bảo toàn giọng nói. Lối sống lành mạnh, hạn chế tối đa thuốc lá, rượu bia cùng việc duy trì thói quen kiểm tra tai mũi họng định kỳ khi có dấu hiệu bất thường kéo dài chính là biện pháp thiết thực nhất để bảo vệ sức khỏe hệ hô hấp.
Nguồn tham khảo
- Filin’s Clinical endoscopy: Endoscopic diagnosis of laryngeal precancerous lesions and early laryngeal cancer
- Endoscopy in Early Gastrointestinal Cancers, Volume 1: Diagnosis of Early Gastric Cancer: Endoscopic Diagnosis and Classification: VS Classification System for the Diagnosis of Early Gastric Cancer by Magnifying Endoscopy
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Khàn tiếng kéo dài bao lâu thì nên đi khám chuyên khoa tai mũi họng?
Nếu tình trạng khàn tiếng kéo dài liên tục trên ba tuần mà không rõ nguyên nhân hoặc không đỡ sau khi nghỉ ngơi, người bệnh cần đi khám chuyên khoa tai mũi họng ngay để được nội soi kiểm tra dây thanh.
Người không hút thuốc lá có nguy cơ mắc ung thư thanh quản không?
Mặc dù thuốc lá là yếu tố nguy cơ hàng đầu, người không hút thuốc vẫn có thể mắc bệnh do hít khói thuốc thụ động, nhiễm virus HPV, trào ngược axit dạ dày kéo dài hoặc tiếp xúc hóa chất độc hại.
Nội soi thanh quản ống mềm có gây đau đớn nhiều không?
Nội soi thanh quản bằng ống mềm diễn ra nhanh chóng, ít gây đau đớn nhờ ống nội soi có kích thước rất nhỏ và thường được xịt thuốc tê niêm mạc tại chỗ, giúp giảm tối đa cảm giác buồn nôn, khó chịu.
Ung thư thanh quản giai đoạn đầu có chữa khỏi được không?
Ở giai đoạn khởi phát khi khối u còn khu trú tại dây thanh, tỷ lệ kiểm soát bệnh thành công rất cao thông qua các phương pháp can thiệp bảo tồn như phẫu thuật vi phẫu laser hoặc xạ trị.
Uống nước ấm có giúp làm giảm khàn tiếng do ung thư thanh quản không?
Uống nước ấm chỉ có tác dụng làm dịu tạm thời cảm giác khô rát niêm mạc họng, không thể làm biến mất tổn thương thực thể do khối u gây ra trên dây thanh âm nên người bệnh vẫn cần được can thiệp y khoa.
