Triệu chứng đau mắt đỏ ở trẻ em và những lưu ý phụ huynh cần biết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ ở trẻ em là tình trạng viêm kết mạc thường gặp, rất dễ bùng phát thành đợt lây lan trong môi trường nhà trẻ và trường học. Khi mắc bệnh, đôi mắt nhạy cảm của bé thường bị đỏ ngầu, sưng mí, cộm ngứa và liên tục đổ nhiều ghèn dịch, khiến trẻ bứt rứt, quấy khóc và hay đưa tay dụi mắt.
Hiểu rõ các biểu hiện đặc trưng cùng phương pháp chăm sóc đúng cách sẽ giúp cha mẹ bảo vệ thị lực cho trẻ hiệu quả, đồng thời chủ động phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm để kịp thời đưa con đến cơ sở y tế.
Đau mắt đỏ ở trẻ em là gì?
Đau mắt đỏ, hay còn gọi là viêm kết mạc, là tình trạng lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng của nhãn cầu và mặt trong mí mắt bị tổn thương do viêm nhiễm hoặc kích ứng. Ở trẻ nhỏ, bệnh chủ yếu xuất phát từ các loại virus như Adenovirus, vi khuẩn như phế cầu, tụ cầu hoặc do các tác nhân dị ứng như phấn hoa, lông thú và bụi bẩn. Do trẻ nhỏ thường có thói quen quẹt tay lên mặt và tiếp xúc gần gũi với bạn bè khi vui chơi, mầm bệnh rất dễ truyền qua giọt bắn đường hô hấp hoặc qua bề mặt đồ chơi bị nhiễm dịch tiết mắt. Mặc dù nhiều đợt viêm kết mạc có thể thuyên giảm nếu được chăm sóc thích hợp, việc hiểu đúng bản chất bệnh sẽ giúp gia đình phòng ngừa được các biến chứng viêm loét giác mạc nguy hiểm ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực sau này.
Các biểu hiện đau mắt đỏ thường gặp ở trẻ nhỏ
Khi mắc bệnh viêm kết mạc hay đau mắt đỏ, trẻ thường có tròng trắng mắt chuyển sang màu hồng nhạt hoặc đỏ rực do sung huyết mạch máu. Mắt trẻ liên tục tiết dịch, có thể là nước mắt trong loãng nếu do virus hoặc chất nhầy mủ màu vàng xanh dính chặt mi mắt vào mỗi buổi sáng thức dậy nếu do vi khuẩn. Trẻ nhỏ thường cảm thấy cộm rát như có hạt cát bên trong mắt, ngứa ngáy dữ dội, mi mắt sưng phù nề và nhạy cảm với ánh sáng. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa biết nói thường quấy khóc nhiều, liên tục lấy tay dụi lên mắt, biếng ăn hoặc sốt nhẹ kèm theo các biểu hiện viêm đường hô hấp trên như sổ mũi, ho nhẹ hay nổi hạch nhỏ trước tai.
Hướng dẫn chăm sóc và vệ sinh mắt an toàn cho bé
Việc vệ sinh mắt đúng kỹ thuật đóng vai trò quyết định giúp trẻ giảm khó chịu và hạn chế lây lan dịch tiết chứa mầm bệnh. Phụ huynh cần rửa sạch tay bằng xà phòng trước và sau mỗi lần chăm sóc mắt cho con. Sử dụng gạc y tế vô khuẩn tẩm nước muối sinh lý natri clorid 0,9% để lau nhẹ nhàng từ đầu mắt khóe trong ra đuôi mắt khóe ngoài, tuyệt đối dùng miếng gạc riêng biệt cho từng bên mắt nhằm tránh lây nhiễm chéo. Nếu một bên mắt chưa bị bệnh, luôn ưu tiên vệ sinh bên mắt lành trước mắt bệnh sau. Khi nhỏ mắt, không để đầu lọ thuốc chạm trực tiếp vào lông mi hay kết mạc của trẻ. Toàn bộ khăn mặt, khăn tắm, vỏ gối và chăn màn của trẻ cần được giặt riêng, phơi dưới ánh nắng mặt trời và khử khuẩn thường xuyên.
Chế độ sinh hoạt và bảo vệ mắt trong quá trình hồi phục
Bên cạnh việc vệ sinh tại chỗ, chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng hợp lý giúp tăng cường miễn dịch cho trẻ rất nhiều trong giai đoạn này. Cha mẹ nên khuyến khích trẻ uống đủ nước ấm, bổ sung các bữa ăn giàu vitamin A, vitamin C và kẽm từ rau củ quả tươi, cá và thịt nạc để hỗ trợ tái tạo biểu mô kết mạc. Cần nhắc nhở trẻ hạn chế tối đa việc đưa tay dụi mắt, hướng dẫn trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng sau khi chơi đùa. Đồng thời, phụ huynh nên cho mắt trẻ được nghỉ ngơi bằng cách cắt giảm thời gian tiếp xúc với màn hình tivi, điện thoại di động và máy tính bảng; cho trẻ đeo kính râm bảo vệ mắt khỏi khói bụi và ánh nắng gắt khi phải di chuyển ra ngoài.
Thời điểm phụ huynh cần đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay
Mặc dù đa phần các trường hợp đau mắt đỏ do virus có thể tự giới hạn, phụ huynh tuyệt đối không được chủ quan trước các dấu hiệu bệnh chuyển nặng. Cần đưa trẻ đến khám bác sĩ chuyên khoa mắt ngay khi phát hiện trẻ có triệu chứng đau nhức mắt dữ dội, sợ ánh sáng nghiêm trọng, mắt nhìn mờ hoặc mi mắt sưng húp không mở ra được. Ngoài ra, nếu chất tiết từ mắt xuất hiện nhiều mủ đặc màu xanh đậm, trẻ sốt cao liên tục không hạ, vùng giác mạc xuất hiện đốm trắng hoặc tình trạng đỏ mắt không có dấu hiệu thuyên giảm sau 5 ngày chăm sóc thì cần được bác sĩ đánh giá để loại trừ biến chứng viêm giác mạc, loét giác mạc hoặc viêm tổ chức hốc mắt.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hoặc kháng sinh khi chưa có đơn thuốc, vì việc dùng sai chỉ định có thể gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc làm tổn thương giác mạc nghiêm trọng của trẻ nhỏ.
Tóm tắt
Đau mắt đỏ ở trẻ em phần lớn là bệnh lý lành tính nhưng cần sự chăm sóc tỉ mỉ và khoa học từ gia đình. Việc nhận biết sớm các biểu hiện bất thường, giữ gìn vệ sinh cá nhân và tuân thủ chặt chẽ chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ giúp trẻ nhanh chóng hồi phục, đồng thời ngăn ngừa nguy cơ biến chứng ảnh hưởng đến thị lực lâu dài.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Trẻ bị đau mắt đỏ có cần phải nghỉ học không?
Trẻ bị đau mắt đỏ nên nghỉ học và tạm dừng đến nơi đông người từ 5 đến 7 ngày hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ, nhằm hạn chế nguy cơ lây truyền mầm bệnh cho các bạn khác trong lớp.
Có thể tự rửa mắt cho trẻ bằng nước muối sinh lý tại nhà không?
Phụ huynh có thể dùng nước muối sinh lý 0,9% nhỏ rửa mắt và lau nhẹ ghèn bằng gạc vô khuẩn riêng cho từng bên mắt, sau đó đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra trực tiếp.
Nước mắt nhân tạo có giúp khỏi đau mắt đỏ không?
Nước mắt nhân tạo không kê đơn chỉ có tác dụng bôi trơn và làm dịu tạm thời cảm giác cộm rát, hoàn toàn không thay thế được phác đồ điều trị nguyên nhân do bác sĩ nhãn khoa chỉ định.
Đắp lá hoặc xông hơi dân gian có làm giảm đỏ mắt cho trẻ không?
Tuyệt đối không đắp lá dâu tằm, lá trầu hay xông hơi mắt cho trẻ vì hành động này rất dễ gây bỏng niêm mạc, dị ứng nặng và làm tăng nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn nguy hiểm.
Bệnh đau mắt đỏ ở trẻ em thường kéo dài bao lâu thì khỏi?
Thời gian hồi phục trung bình thường từ 7 đến 14 ngày tùy thuộc vào nguyên nhân do virus hay vi khuẩn, cũng như khả năng đáp ứng điều trị và cách chăm sóc vệ sinh của gia đình.
