Triệu chứng bị lông quặm bạn cần biết để điều trị kịp thời
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Lông quặm là tình trạng các sợi lông mi mọc ngược hướng, cọ xát trực tiếp vào kết mạc và giác mạc của mắt. Hiện tượng này không chỉ gây cảm giác cộm xốn khó chịu mà còn có thể làm tổn thương nghiêm trọng bề mặt nhãn cầu nếu không được can thiệp kịp thời.
Việc chủ động nhận diện sớm các triệu chứng bị lông quặm giúp người bệnh có hướng xử trí y khoa đúng cách, phòng tránh nguy cơ loét giác mạc và suy giảm thị lực về lâu dài.
Triệu chứng bị lông quặm là gì?
Lông quặm trong nhãn khoa là hiện tượng bờ mi bị cuộn vào trong hoặc hàng lông mi mọc xiêu vẹo hướng về phía nhãn cầu. Khi chớp mắt, các sợi lông mi này liên tục cọ xát vào màng kết mạc và lòng đen giác mạc. Tình trạng này có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai mắt, xảy ra ở mi trên, mi dưới hoặc cả hai mi mắt.
Nếu chỉ là vài sợi lông mọc lệch hướng mà không kèm theo bờ mi bị cuộn, tình trạng này thường được gọi là lông xiêu. Tuy nhiên, nếu toàn bộ bờ mi bị lật vào trong đẩy cả hàng lông mi cọ vào nhãn cầu, đây là tình trạng quặm mi thực sự. Sự cọ xát cơ học diễn ra thường xuyên sẽ làm trầy xước lớp biểu mô giác mạc, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập gây viêm loét và để lại sẹo đục làm suy giảm thị lực vĩnh viễn.
Phân biệt giữa lông xiêu và quặm mi
| Đặc điểm | Lông xiêu (Trichiasis) | Quặm mi (Entropion) |
|---|---|---|
| Vị trí bờ mi | Bờ mi vẫn ở vị trí bình thường | Bờ mi bị cuộn lộn vào phía trong nhãn cầu |
| Hướng mọc lông mi | Chỉ một vài sợi mọc chệch hướng về phía nhãn cầu | Cả hàng lông mi bị đẩy tì sát vào giác mạc |
| Mức độ tổn thương | Thường khu trú tại một vùng nhỏ của giác mạc | Gây cọ xát trên diện rộng bề mặt giác mạc |
| Phương pháp xử trí chính | Đốt điện hoặc triệt nang lông bằng laser | Phẫu thuật tạo hình xoay bờ mi ra ngoài |
Các triệu chứng nhận biết lông quặm thường gặp
Biểu hiện dễ nhận thấy đầu tiên của lông quặm là cảm giác cộm xốn liên tục như có hạt bụi hoặc dị vật rơi vào mắt. Người bệnh thường có phản xạ chớp mắt liên tục, dụi mắt để giảm khó chịu, nhưng hành động này càng khiến lông mi chà xát mạnh hơn vào bề mặt nhãn cầu.
Cùng với cảm giác cộm, mắt thường xuyên bị chảy nước mắt sống và đỏ ửng quanh vùng kết mạc. Một số trường hợp xuất hiện gỉ mắt bám ở khóe mắt vào buổi sáng do phản ứng viêm nhẹ của niêm mạc mi mắt trước sự cọ xát cơ học kéo dài. Khi tình trạng tiến triển, mắt trở nên nhạy cảm bất thường với ánh sáng chói, gây khó khăn cho việc mở mắt khi ra ngoài trời.
Nguyên nhân khiến lông mi mọc ngược cọ vào mắt
Lông quặm có thể bắt nguồn từ yếu tố bẩm sinh do nếp da mi thừa đẩy hàng lông mi hướng vào trong, tình trạng này rất phổ biến ở trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh. Ở người trưởng thành và người cao tuổi, sự lão hóa làm suy yếu các cơ vòng mi, khiến bờ mi lỏng lẻo và dễ bị cuộn vào trong nhãn cầu.
Ngoài ra, các tổn thương thứ phát sau viêm kết mạc mạn tính, đặc biệt là bệnh mắt hột, thường để lại sẹo co kéo bờ mi. Chấn thương vùng mắt, bỏng hóa chất, viêm bờ mi kéo dài hoặc biến chứng sau phẫu thuật mí mắt cũng là những yếu tố thuận lợi làm biến dạng sụn mi, khiến sợi lông mi mọc chệch hướng về phía giác mạc.
Những sai lầm thường gặp khi tự xử lý lông quặm
Nhiều người có thói quen dùng nhíp tự nhổ sợi lông quặm tại nhà nhằm giải tỏa cảm giác cộm xốn tức thời. Tuy nhiên, thao tác này tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn mi mắt nếu dụng cụ không đảm bảo vệ sinh vô trùng. Nguy hiểm hơn, sợi lông mọc lại sau khi nhổ thường có xu hướng cứng và nhọn hơn, gây tổn thương giác mạc nhanh và sâu hơn ban đầu.
Việc tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt cũng là sai lầm phổ biến. Corticoid có thể làm giảm đỏ tạm thời nhưng nếu dùng kéo dài trên giác mạc đã bị tổn thương sẽ làm tăng nguy cơ loét thủng giác mạc, đục thủy tinh thể và tăng nhãn áp.
Hướng xử trí y khoa an toàn đối với lông quặm
Khi phát hiện dấu hiệu lông quặm, người bệnh cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám dưới kính sinh hiển vi nhãn khoa. Tùy theo mức độ cọ xát và số lượng lông mi mọc lệch, bác sĩ sẽ lựa chọn biện pháp can thiệp thích hợp nhất.
Đối với trường hợp chỉ có vài sợi lông xiêu vẹo đơn lẻ, bác sĩ có thể áp dụng kỹ thuật đốt điện triệt nang lông hoặc dùng laser để ngăn sợi lông mọc lại vĩnh viễn. Trong trường hợp bờ mi bị cuộn vào trong diện rộng hoặc quặm do sẹo co kéo, phẫu thuật chỉnh hình bờ mi là giải pháp triệt để nhằm phục hồi vị trí giải phẫu tự nhiên của mi mắt, bảo vệ toàn vẹn bề mặt giác mạc.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục sức khỏe thường thức và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp. Tuyệt đối không tự ý nhổ lông mi, không áp dụng các bài thuốc truyền miệng đắp lên mắt và không tự mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ nhãn khoa.
Tóm tắt
Lông quặm là tình trạng mi mắt cọ sát nhãn cầu cần được phát hiện và xử trí sớm để bảo vệ thị lực. Người bệnh nên đi khám tại cơ sở chuyên khoa mắt nhằm có phác đồ can thiệp phù hợp, tuyệt đối không tự nhổ lông mi hay tự mua thuốc điều trị tại nhà.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có nên tự nhổ lông quặm tại nhà không?
Người bệnh tuyệt đối không nên tự nhổ lông mi tại nhà vì lông mọc lại thường cứng hơn, dễ đâm sâu vào giác mạc và tăng nguy cơ nhiễm trùng mí mắt.
Lông quặm có thể điều trị dứt điểm bằng phương pháp nào?
Tùy thuộc nguyên nhân và mức độ tổn thương, bác sĩ chuyên khoa mắt có thể chỉ định triệt lông mi bằng điện, laser hoặc phẫu thuật chỉnh hình mi mắt.
Lông quặm kéo dài có gây mù lòa không?
Nếu không can thiệp, lông quặm cọ xát liên tục gây trầy xước giác mạc, viêm loét giác mạc, sẹo đục giác mạc và dẫn tới suy giảm thị lực nghiêm trọng.
Những ai dễ mắc tình trạng lông quặm?
Trẻ nhỏ có thể bị quặm bẩm sinh do nếp da mi thừa; người cao tuổi hay gặp do lão hóa cơ nâng mi; ngoài ra người từng bị mắt hột, chấn thương mi mắt cũng có nguy cơ cao.
Khi nào người bị lông quặm cần đi khám bác sĩ ngay?
Người bệnh nên đến ngay cơ sở nhãn khoa khi mắt đau nhức nhiều, sợ ánh sáng, nhìn mờ hoặc xuất hiện dịch mủ bất thường ở mắt.
