Trẻ sơ sinh bị đau mắt mẹ kiêng ăn gì và cách chăm sóc
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Hiện tượng trẻ sơ sinh bị đau mắt, đổ ghèn và sưng đỏ mi mắt khiến nhiều bậc phụ huynh hoang mang và thường đặt câu hỏi trẻ sơ sinh bị đau mắt mẹ kiêng ăn gì. Trong giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ, mọi món ăn của mẹ đều được quan tâm kỹ lưỡng vì lo ngại ảnh hưởng gián tiếp đến sức khỏe của em bé.
Tuy nhiên, phần lớn các trường hợp đau mắt sơ sinh bắt nguồn từ tắc tuyến lệ bẩm sinh, nhiễm khuẩn kết mạc hoặc kích ứng môi trường chứ không phải do thực phẩm mẹ nạp vào cơ thể. Việc điều chỉnh chế độ ăn uống của mẹ chủ yếu hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng sữa và hạn chế các chất dễ gây kích ứng, song song với việc áp dụng các biện pháp chăm sóc mắt chuẩn y khoa.
Trẻ sơ sinh bị đau mắt mẹ kiêng ăn gì là gì?
Tình trạng đau mắt ở trẻ sơ sinh là hiện tượng tương đối phổ biến trong những tuần đầu đời, biểu hiện qua các triệu chứng như mí mắt dính chặt sau khi ngủ dậy, chảy nước mắt sống, có nhiều gỉ mắt màu vàng nhạt hoặc kết mạc đỏ. Nguyên nhân thường gặp nhất là viêm kết mạc sơ sinh do vi khuẩn, virus xâm nhập trong quá trình sinh nở, hoặc do ống lệ mũi chưa thông hoàn toàn gây ứ đọng nước mắt.
Mối liên hệ giữa chế độ dinh dưỡng của người mẹ đang cho con bú và bệnh lý mắt ở trẻ sơ sinh không phải là quan hệ nhân quả trực tiếp. Mẹ không ăn phải đồ cay hay đồ tanh mà làm con bị đau mắt như quan niệm dân gian. Dẫu vậy, những gì mẹ tiêu thụ có thể tác động đến thành phần miễn dịch và các hợp chất chuyển hóa trong sữa mẹ, từ đó gián tiếp hỗ trợ hoặc cản trở khả năng chống chịu viêm nhiễm của cơ thể bé.
Nhóm thực phẩm mẹ đang cho con bú nên hạn chế khi trẻ đau mắt
Khi nuôi con bằng sữa mẹ, các chất kích thích và gia vị cay nóng có thể chuyển hóa một phần vào dòng sữa, gây ảnh hưởng đến tiêu hóa hoặc khiến trẻ quấy khóc và khó chịu. Phụ huynh nên tạm thời cắt giảm các món ăn nhiều ớt, tiêu, tỏi nồng, gừng cay và các loại đồ nướng chứa nhiều dầu mỡ cháy khét.
Ngoài ra, người mẹ cần tránh hoàn toàn rượu, bia, cà phê và các loại nước tăng lực. Những thức uống này có thể làm giảm chất lượng giấc ngủ của mẹ, ảnh hưởng lượng sữa và tác động gián tiếp đến hệ thần kinh nhạy cảm của trẻ sơ sinh. Nếu nhận thấy bé có dấu hiệu dị ứng như nổi mề đay, nôn trớ hoặc tiêu chảy đi kèm tình trạng mắt đỏ, mẹ nên theo dõi các thực phẩm lạ vừa sử dụng như đậu phộng, trứng hoặc sữa bò để tạm dừng kịp thời.
Thực phẩm mẹ nên tăng cường để nâng cao đề kháng cho bé
Thay vì kiêng khem khắt khe dẫn đến suy nhược cơ thể, mẹ cần duy trì thực đơn đa dạng để cung cấp kháng thể tự nhiên cho bé qua sữa mẹ. Các thực phẩm giàu vitamin A và tiền chất carotenoid như cà rốt, bí đỏ, khoai lang và rau ngót giúp hỗ trợ niêm mạc mắt và tăng cường khả năng chống đỡ nhiễm trùng.
Bên cạnh đó, mẹ nên bổ sung thực phẩm giàu vitamin C và kẽm như cam, ổi, súp lơ xanh, thịt gia cầm nạc để thúc đẩy quá trình lành mô. Axit béo omega-3 từ các loại cá hồi, hạt chia, quả óc chó cũng rất có lợi cho sự phát triển thị giác của trẻ. Mẹ cũng đừng quên uống đủ từ hai đến hai lít rưỡi nước mỗi ngày để duy trì nguồn sữa dồi dào và thanh lọc cơ thể.
Các sai lầm dân gian cần tránh khi chăm sóc mắt trẻ sơ sinh
Một trong những thói quen truyền miệng nguy hiểm nhất là vắt trực tiếp sữa mẹ vào mắt trẻ khi thấy mắt bé đổ ghèn hay sưng đỏ. Nhiều người tin rằng kháng thể trong sữa mẹ có thể diệt khuẩn, nhưng thực tế dung dịch sữa chứa nhiều chất dinh dưỡng có thể biến mắt trẻ thành môi trường nuôi cấy vi khuẩn nhanh chóng, dẫn đến loét giác mạc.
Một sai lầm phổ biến khác là tự ý xông mắt cho trẻ bằng nước lá trầu không hoặc các loại thảo dược không rõ nguồn gốc. Khói nóng và các chất kích ứng trong lá cây có thể gây bỏng nhiệt niêm mạc mắt non nớt của trẻ. Cha mẹ cũng tuyệt đối không được tự mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh mạnh hoặc corticoid để tra cho bé khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt.
Quy trình vệ sinh mắt an toàn cho trẻ tại nhà
Vệ sinh mắt hằng ngày đúng quy trình là chìa khóa giúp mắt trẻ nhanh hồi phục và ngăn ngừa nhiễm khuẩn lan rộng. Trước khi chạm vào mặt hoặc mắt của trẻ, người chăm sóc phải rửa tay thật sạch bằng xà phòng và nước sạch dưới vòi chảy.
Mẹ dùng gạc y tế tiệt trùng hoặc khăn xô vô khuẩn thấm dung dịch nước muối sinh lý 0,9 phần trăm để lau nhẹ nhàng từ khóe mắt trong ra phía đuôi mắt. Lưu ý quan trọng là phải dùng miếng gạc riêng biệt cho từng mắt để tránh lây nhiễm chéo vi khuẩn từ mắt bị đau sang mắt lành. Thực hiện vệ sinh khoảng hai đến ba lần mỗi ngày hoặc bất cứ khi nào ghèn khô gây dính mi mắt khiến bé khó mở mắt.
Dấu hiệu cảnh báo cần đưa trẻ đi khám bác sĩ chuyên khoa
Đau mắt ở trẻ sơ sinh có thể diễn tiến nhanh và ảnh hưởng lâu dài đến thị lực nếu không được can thiệp y tế đúng lúc. Phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện có chuyên khoa mắt hoặc chuyên khoa nhi ngay khi thấy mắt bé sưng húp, mi mắt đỏ tấy, chảy mủ đặc màu xanh hoặc vàng đậm liên tục.
Những dấu hiệu nguy hiểm khác bao gồm giác mạc của bé mất độ trong suốt, mắt bé sợ ánh sáng, bé khóc thét mỗi khi chớp mắt hoặc tình trạng đổ ghèn kéo dài quá một tuần mà không thuyên giảm. Trường hợp trẻ bị đau mắt kèm sốt, bỏ bú hoặc ngủ li bì cũng đòi hỏi sự chăm sóc y tế khẩn cấp từ các bác sĩ chuyên khoa.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục thường thức sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán, điều trị của nhân viên y tế. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt có chứa kháng sinh hoặc corticoid cho trẻ sơ sinh khi chưa có đơn của bác sĩ. Không áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng chưa được kiểm chứng y học như nhỏ sữa mẹ hay đắp lá vào mắt bé.
Tóm tắt
Chế độ dinh dưỡng của người mẹ đang cho con bú cần hướng đến sự cân bằng và lành mạnh, không nên kiêng khem quá mức gây thiếu hụt dưỡng chất. Bên cạnh việc điều chỉnh khẩu phần, cha mẹ cần chú trọng vệ sinh mắt đúng cách và đưa trẻ đi khám bác sĩ chuyên khoa để bảo vệ thị lực cho bé.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Mẹ có cần kiêng thịt bò và tôm cá khi trẻ sơ sinh bị đau mắt không?
Mẹ không cần kiêng thịt bò hay hải sản nếu cả mẹ và bé không có tiền sử dị ứng, vì đây là nguồn đạm và kẽm quan trọng giúp tăng cường miễn dịch qua sữa mẹ.
Có nên nhỏ sữa mẹ vào mắt để chữa ghèn cho trẻ sơ sinh không?
Tuyệt đối không nhỏ sữa mẹ vào mắt bé vì đường lactose và dưỡng chất trong sữa mẹ tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, dễ khiến tình trạng viêm nhiễm mắt nặng thêm.
Nên dùng dung dịch gì để vệ sinh mắt hằng ngày cho bé?
Mẹ chỉ nên dùng nước muối sinh lý đẳng trương nồng độ 0,9 phần trăm chuyên dụng cho mắt, nhỏ vào gạc vô khuẩn riêng biệt để lau mắt nhẹ nhàng cho trẻ.
Làm thế nào phân biệt tắc tuyến lệ với viêm kết mạc ở trẻ sơ sinh?
Tắc tuyến lệ ở trẻ sơ sinh thường gây ứ đọng nước mắt và đổ ghèn nhưng lòng trắng không đỏ, trong khi viêm kết mạc thường khiến mắt đỏ, sưng mí và nhiều dịch tiết.
Trẻ sơ sinh không bú mẹ bị đau mắt thì cần xử trí như thế nào?
Trẻ bú sữa công thức hoàn toàn vẫn có thể bị đau mắt do vi khuẩn hoặc tắc tuyến lệ; lúc này cha mẹ cần giữ vệ sinh bình sữa và đưa bé đi khám chuyên khoa.
