Cách chăm sóc trẻ sơ sinh bị rôm sảy ở mặt và phòng ngừa

Chăm sóc trẻ sơ sinh bị rôm sảy ở mặt là gì?

Rôm sảy, với tên y khoa là miliaria, là tình trạng tắc nghẽn ống bài xuất tuyến mồ hôi dẫn đến ứ đọng mồ hôi dưới bề mặt da. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, hệ thống bài tiết mồ hôi cùng các lỗ chân lông chưa phát triển hoàn chỉnh, khiến làn da rất mỏng manh và dễ nhạy cảm trước sự thay đổi của nhiệt độ môi trường.

Khi trẻ bị rôm sảy ở mặt, bề mặt da vùng trán, má, thái dương và cằm thường nổi lên những hạt sẩn nhỏ màu hồng đỏ hoặc những nốt mụn nước trong li ti nằm rải rác hay tập trung thành từng mảng. Đa phần các trường hợp rôm sảy thông thường ở mức độ nhẹ không gây nguy hiểm cho tính mạng của trẻ, nhưng có thể khiến bé có cảm giác châm chích, bồn chồn, khó ngủ và thường xuyên đưa tay lên mặt cào gãi, tạo cơ hội cho vi khuẩn xâm nhập vào các vết trợt da.

Nguyên nhân khiến da mặt trẻ sơ sinh dễ mọc rôm sảy

Rôm sảy xuất hiện trên mặt trẻ sơ sinh chủ yếu do các ống dẫn của tuyến mồ hôi trên da chưa hoàn thiện đầy đủ về mặt cấu trúc. Khi thân nhiệt của trẻ tăng cao do thời tiết nóng ẩm, môi trường ngột ngạt hoặc do người chăm sóc ủ quá nhiều lớp khăn áo, mồ hôi không thể thoát hết ra ngoài mà bị giữ lại dưới lớp biểu bì, dẫn đến phản ứng viêm nhẹ xung quanh lỗ chân lông.

Bên cạnh yếu tố nhiệt độ, vùng da mặt của bé thường xuyên tiếp xúc với sữa mẹ trào ra khi bú, nước bọt chảy quanh cằm hoặc các loại phấn rôm, kem dưỡng có kết cấu quá đặc. Nếu các chất dịch này không được lau sạch kịp thời, bề mặt da sẽ bị bám bẩn, kết hợp cùng tế bào chết và bã nhờn gây bít tắc thêm các lỗ chân lông, làm cho những nốt sẩn đỏ rôm sảy dễ lan rộng khắp má, trán và cằm.

Cách chăm sóc và vệ sinh da mặt cho trẻ sơ sinh đúng cách

Nguyên tắc quan trọng nhất trong việc chăm sóc là giữ cho làn da vùng mặt của bé luôn sạch sẽ và khô thoáng. Phụ huynh nên dùng khăn xô mềm thấm nước ấm đã đun sôi để nguội, nhẹ nhàng chấm lau vùng trán, má và cằm của trẻ khoảng hai đến ba lần mỗi ngày, đặc biệt là ngay sau các cữ bú sữa hoặc khi thấy bé đổ nhiều mồ hôi trộm. Khi lau, tuyệt đối không chà xát mạnh tay để tránh làm vỡ các mụn nước nhỏ.

Nhiều gia đình có thói quen tắm nước lá cây như lá chè xanh, lá khế hay sài đất để trị rôm sảy. Tuy nhiên, da mặt trẻ sơ sinh vô cùng nhạy cảm; dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, vi khuẩn hoặc bụi bẩn còn sót lại trên lá cây rất dễ gây viêm da tiếp xúc hoặc nhiễm khuẩn thứ phát. Thay vào đó, phụ huynh chỉ nên sử dụng nước sạch hoặc dung dịch tắm gội dịu nhẹ chuyên biệt dành riêng cho trẻ sơ sinh có độ pH cân bằng, không chứa cồn hay xà phòng tạo bọt mạnh.

Biện pháp điều chỉnh môi trường sống và thói quen sinh hoạt cho bé

Để các nốt rôm sảy nhanh lặn, việc kiểm soát nhiệt độ phòng ngủ là yếu tố quyết định. Phòng của trẻ sơ sinh cần được duy trì thông thoáng, mát mẻ, nhiệt độ lý tưởng thường dao động quanh mức hai mươi sáu đến hai mươi tám độ C với độ ẩm thích hợp. Tránh để luồng gió từ quạt điện hay máy điều hòa phả thẳng vào mặt trẻ vì có thể gây khô mũi họng hoặc lạnh đột ngột.

Trang phục của trẻ nên làm từ chất liệu cotton tự nhiên mềm mại, có khả năng thấm hút mồ hôi tốt và phom dáng rộng rãi. Người chăm sóc không nên quấn tã hay đội mũ len, mũ vải quá dày trùm kín đầu khi bé ở trong nhà, bởi việc bí bách ở vùng đầu cổ sẽ kích thích mồ hôi tiết ra nhiều hơn và làm rôm sảy ở trán, thái dương nặng thêm. Ngoài ra, cần cắt ngắn móng tay của trẻ hoặc mang bao tay mềm để bé không vô tình cào xước các nốt rôm, ngăn chặn nguy cơ nhiễm trùng da.

Lưu ý an toàn

Làn da vùng mặt của trẻ sơ sinh rất mỏng và dễ hấp thu các hóa chất qua da. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc mỡ, kem bôi da chứa thành phần corticoid hay kháng sinh để bôi lên mặt trẻ khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Cần đưa bé đến khám tại cơ sở y tế có chuyên khoa nhi hoặc da liễu nếu các nốt rôm sảy chuyển sang mưng mủ màu trắng hoặc vàng, vùng da xung quanh sưng đỏ lan rộng, trẻ quấy khóc nhiều bỏ bú hoặc có dấu hiệu sốt cao, nhằm kịp thời xử trí biến chứng bội nhiễm vi khuẩn.

Tóm tắt

Rôm sảy ở mặt trẻ sơ sinh đa phần là hiện tượng lành tính và có thể cải thiện nhanh nếu làn da được giữ thoáng mát, sạch sẽ. Việc chăm sóc đúng cách tại nhà, tránh các mẹo dân gian truyền miệng chưa kiểm chứng và chú ý dấu hiệu nhiễm trùng sẽ giúp bảo vệ hàng rào da mỏng manh của trẻ, giúp bé thoải mái và ngủ ngon hơn.