Trẻ khóc dạ đề bao lâu thì hết và cách chăm sóc giúp bé dễ chịu

Trẻ khóc dạ đề là gì?

Khóc dạ đề, trong y khoa thường gọi là hội chứng quấy khóc ở trẻ nhũ nhi (infant colic), được định nghĩa là tình trạng trẻ khóc to dữ dội, liên tục nhiều giờ mà không rõ nguyên nhân cụ thể, xảy ra ở những em bé đang tăng trưởng bình thường và không có bệnh lý nền. Trẻ thường có biểu hiện nắm chặt bàn tay, co gập hai chân về phía bụng, mặt đỏ ửng và cơ bụng căng cứng trong cơn khóc.

Tình trạng này thường bắt đầu từ khoảng 2 đến 3 tuần tuổi, có thể lặp lại hằng ngày vào một khung giờ cố định và rất khó làm dịu bằng các biện pháp bế ẵm hay cho bú thông thường. Nguyên nhân chính xác của khóc dạ đề hiện chưa được khẳng định đơn lẻ, nhưng các chuyên gia y tế cho rằng hiện tượng này liên quan đến sự chưa hoàn thiện của hệ thống thần kinh điều hòa cảm giác, hệ vi sinh đường ruột và nhu động tiêu hóa của trẻ sơ sinh.

Thời gian diễn tiến và thời điểm trẻ khóc dạ đề thường chấm dứt

Hội chứng quấy khóc ở trẻ nhũ nhi thường bắt đầu xuất hiện vào khoảng tuần thứ hai đến tuần thứ ba sau sinh. Cường độ quấy khóc thường đạt đỉnh điểm vào khoảng tuần tuổi thứ sáu, sau đó có xu hướng giảm dần một cách rõ rệt. Phần lớn các trường hợp khóc dạ đề sẽ tự biến mất hoàn toàn khi trẻ đạt mốc ba đến bốn tháng tuổi, trùng với thời điểm hệ thần kinh và đường tiêu hóa của trẻ dần hoàn thiện khả năng tự điều hòa.

Trong suốt thời gian này, các đợt khóc thường kéo dài nhiều giờ mỗi ngày và có xu hướng lặp lại vào cùng một khoảng thời gian, phổ biến nhất là chiều muộn hoặc chập tối. Mặc dù giai đoạn này có thể gây áp lực tâm lý lớn cho phụ huynh, gia đình cần hiểu rằng đây là một hiện tượng phát triển lành tính và sẽ tự kết thúc mà không cần can thiệp y khoa đặc hiệu.

Các biện pháp dỗ dành và tạo môi trường an toàn giúp xoa dịu trẻ

Việc xoa dịu trẻ khóc dạ đề đòi hỏi sự kiên nhẫn và linh hoạt kết hợp nhiều phương pháp khác nhau. Phụ huynh có thể áp dụng kỹ thuật quấn tã khăn mềm vừa vặn quanh người để tạo cảm giác an toàn như khi trẻ còn trong tử cung người mẹ, đồng thời bế trẻ đung đưa nhịp nhàng theo phương thẳng đứng.

Tạo môi trường yên tĩnh, giảm bớt ánh sáng chói và tiếng ồn lớn cũng giúp hệ thần kinh chưa trưởng thành của trẻ tránh bị kích thích quá mức. Bật tiếng ồn trắng với âm lượng vừa phải như tiếng quạt, tiếng máy lọc không khí hoặc tiếng suối chảy có thể giúp trẻ phân tán sự chú ý và dễ đi vào giấc ngủ hơn. Ngoài ra, việc bế trẻ nằm sấp trên cánh tay người lớn hoặc ôm sát trẻ vào ngực mẹ theo phương pháp da kề da cũng mang lại hiệu quả xoa dịu đáng kể.

Hỗ trợ giảm đầy hơi và khó chịu đường tiêu hóa ở trẻ

Hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện và lượng khí tích tụ trong ruột có thể góp phần làm trẻ cảm thấy khó chịu, quấy khóc nhiều hơn. Cha mẹ nên chú ý cho trẻ bú đúng khớp ngậm đối với trẻ bú mẹ hoặc giữ bình sữa nghiêng để núm vú luôn đầy sữa đối với trẻ bú bình, giúp giảm thiểu lượng không khí nuốt vào dạ dày.

Sau mỗi cữ bú, phụ huynh cần vỗ ợ hơi kỹ cho trẻ bằng cách bế thẳng đứng, áp cằm trẻ vào vai và khum bàn tay vỗ nhẹ lưng. Động tác massage bụng nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ quanh rốn hoặc cho trẻ thực hiện bài tập co duỗi chân kiểu đạp xe cũng hỗ trợ đẩy lượng hơi thừa ra ngoài qua đường tiêu hóa, giúp thành bụng mềm mại và giảm cảm giác đầy trướng khó chịu.

Kiểm soát tâm lý người chăm sóc và phòng ngừa hội chứng rung lắc trẻ

Việc chăm sóc một em bé liên tục gào khóc nhiều giờ liền dễ khiến người chăm sóc rơi vào trạng thái kiệt sức, lo âu và căng thẳng cực độ. Cha mẹ cần chủ động chia sẻ công việc chăm sóc bé với các thành viên khác trong gia đình để có thời gian nghỉ ngơi, hồi phục tinh thần.

Khi cảm thấy bản thân quá tức giận hoặc mất kiểm soát, người chăm sóc cần đặt trẻ nằm an toàn trong nôi và tạm thời bước ra ngoài phòng vài phút để hít thở sâu lấy lại bình tĩnh. Tuyệt đối không bao giờ được rung lắc mạnh cơ thể trẻ sơ sinh vì hành động này có thể gây tổn thương não bộ vĩnh viễn hoặc đe dọa trực tiếp đến tính mạng của trẻ do hội chứng rung lắc.

Lưu ý an toàn

Cha mẹ tuyệt đối không được rung lắc mạnh cơ thể của trẻ khi trẻ khóc dai dẳng vì nguy cơ xuất huyết não và tổn thương thần kinh nghiêm trọng. Cần phân biệt rõ khóc dạ đề sinh lý với các dấu hiệu bệnh lý nguy hiểm; đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay nếu trẻ khóc kèm theo sốt, nôn trớ liên tục dịch xanh vàng, bú kém, ngủ li bì, khó đánh thức hoặc phân có máu.

Tóm tắt

Khóc dạ đề là một giai đoạn phát triển sinh lý phổ biến và mang tính tạm thời ở trẻ sơ sinh. Tình trạng này hầu như sẽ tự thuyên giảm khi hệ thần kinh và tiêu hóa của trẻ trưởng thành hơn. Cha mẹ cần giữ tâm lý bình tĩnh, kiên nhẫn phối hợp các biện pháp chăm sóc dỗ dành và đưa trẻ đi khám bác sĩ nhi khoa kịp thời khi có các dấu hiệu bất thường nhằm loại trừ những bệnh lý nguy hiểm.