Trẻ đi ngoài có chất nhầy màu nâu: Nguyên nhân và cách chăm sóc

Trẻ đi ngoài có chất nhầy màu nâu

Chất nhầy trong đường tiêu hóa vốn là dịch tiết tự nhiên do các tế bào biểu mô ruột sản xuất nhằm bôi trơn thành ống tiêu hóa, giúp phân di chuyển trơn tru và bảo vệ lớp niêm mạc trước sự cọ xát cơ học cũng như độc tố vi khuẩn. Ở trạng thái khỏe mạnh, chất nhầy thường trong suốt hoặc có màu trắng đục nhẹ và hòa lẫn vào khuôn phân với lượng rất ít, khó nhận thấy bằng mắt thường.

Khi niêm mạc ruột bị viêm nhiễm, kích ứng hoặc tổn thương mao mạch, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tăng cường tiết dịch nhầy. Màu nâu xuất hiện khi chất nhầy này hòa lẫn với các sắc tố mật sẫm màu, hoặc phổ biến hơn là lẫn một lượng hồng cầu nhỏ bị oxy hóa sau khi lưu lại trong lòng ruột một thời gian. Hiện tượng này có thể gặp ở cả trẻ sơ sinh bú mẹ lẫn trẻ trong độ tuổi ăn dặm.

Những nguyên nhân phổ biến khiến phân trẻ có chất nhầy màu nâu

Hiện tượng chất nhầy màu nâu xuất hiện trong tã của trẻ thường phản ánh sự bong tróc niêm mạc ruột kèm một lượng máu nhỏ đã thoái hóa hoặc lẫn dịch từ đường hô hấp. Một nguyên nhân thường gặp là nứt kẽ hậu môn nhẹ do phân cứng cọ xát, khiến vết thương nhỏ chảy máu rồi đổi thành màu nâu khi tiếp xúc với không khí và dịch phân. Ở trẻ sơ sinh bú mẹ, trẻ có thể nuốt phải máu từ núm vú mẹ bị nứt cổ gà, máu đi qua dạ dày bị dịch vị tiêu hóa biến đổi thành các vệt nhầy nâu sẫm trong phân.

Bên cạnh đó, phản ứng viêm do dị ứng đạm sữa bò hoặc bất dung nạp lactose cũng kích thích thành ruột tiết nhiều chất nhầy bảo vệ và gây rỉ máu vi thể. Nhiễm trùng tiêu hóa do vi khuẩn hoặc virus đường ruột cũng làm tổn thương bề mặt niêm mạc trực tràng, dẫn đến phân lỏng nhiều chất nhầy màu nâu kèm mùi chua hoặc tanh bất thường.

Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm phụ huynh cần đưa trẻ đi khám ngay

Mặc dù một số trường hợp bắt nguồn từ yếu tố lành tính, phụ huynh cần đặc biệt cảnh giác với các dấu hiệu bệnh lý tiến triển nặng. Trẻ cần được đưa đến bệnh viện ngay lập tức nếu xuất hiện sốt cao liên tục khó hạ, quấy khóc dữ dội từng cơn, nôn ói ra dịch vàng hoặc dịch xanh, bụng chướng căng và đau khi chạm vào. Đây có thể là tín hiệu cảnh báo của lồng ruột cấp hoặc viêm ruột hoại tử cần cấp cứu ngoại khoa.

Ngoài ra, dấu hiệu mất nước cũng là tình trạng nguy hiểm cần can thiệp y tế kịp thời. Cha mẹ hãy quan sát xem mắt trẻ có bị trũng sâu, thóp trũng, môi miệng khô nứt nẻ, trẻ khóc không có nước mắt, li bì, ngủ gà hoặc lượng tã ướt giảm mạnh trong sáu đến tám giờ. Khi phân nhầy nâu chuyển dần sang màu đỏ tươi với lượng tăng lên, gia đình tuyệt đối không trì hoãn việc thăm khám.

Hướng dẫn chăm sóc và theo dõi sức khỏe cho trẻ tại nhà

Khi phát hiện phân của con có biểu hiện lạ, phụ huynh cần giữ bình tĩnh để thực hiện các bước chăm sóc ban đầu an toàn. Đầu tiên, hãy chụp ảnh lại bỉm hoặc tã phân có chất nhầy nâu để cung cấp cho bác sĩ khi thăm khám, đồng thời ghi lại chính xác số lần đi tiêu, tính chất phân và lượng sữa bé bú được trong ngày. Không nên vứt bỏ ngay mẫu tã nếu gia đình chuẩn bị đưa trẻ đến phòng khám nhi khoa.

Tiếp tục duy trì cữ bú mẹ hoặc sữa công thức theo nhu cầu của trẻ, chia nhỏ bữa ăn nếu trẻ có cảm giác khó chịu ở bụng. Nếu trẻ đi ngoài nhiều lần, cha mẹ có thể bổ sung dung dịch bù nước và điện giải oresol chuyên biệt cho trẻ em theo đúng hướng dẫn pha chuẩn từ nhân viên y tế. Vệ sinh vùng hậu môn sạch sẽ bằng nước ấm, lau khô nhẹ nhàng bằng khăn mềm để hạn chế hăm tã và nhiễm trùng da thứ phát.

Lưu ý an toàn

Thông tin cung cấp chỉ nhằm mục đích giáo dục sức khỏe và chia sẻ kiến thức thường thức, không thay thế cho chẩn đoán hoặc phác đồ điều trị chuyên môn của bác sĩ. Phụ huynh tuyệt đối không tự chẩn đoán, không tự mua kháng sinh, thuốc cầm tiêu chảy hoặc thay đổi loại sữa của trẻ khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa nhi.

Tóm tắt

Hiện tượng trẻ đi ngoài có chất nhầy màu nâu có thể xuất phát từ những kích ứng nhẹ thoáng qua nhưng cũng tiềm ẩn bệnh lý tiêu hóa cần can thiệp. Phụ huynh nên bình tĩnh theo dõi sát biểu hiện toàn thân, duy trì dinh dưỡng hợp lý và đưa trẻ đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám chính xác.