Trẻ đi học mùa dịch Covid-19 có cần đeo khẩu trang suốt buổi không?

Đeo khẩu trang cho trẻ khi đi học mùa dịch là gì?

Khẩu trang y tế và khẩu trang vải đóng vai trò như một rào cản cơ học giúp ngăn chặn các giọt bắn mang mầm bệnh phát tán vào không khí khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc trò chuyện. Trong môi trường học đường, nơi học sinh thường xuyên sinh hoạt, giao tiếp và học tập ở cự ly gần, việc sử dụng khẩu trang đúng lúc là biện pháp phòng ngừa đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo Covid-19 cũng như nhiều bệnh truyền nhiễm hô hấp khác.

Tuy nhiên, cơ thể trẻ em, đặc biệt là học sinh mầm non và tiểu học, có dung tích phổi nhỏ hơn và nhu cầu thông khí tương đối cao so với người lớn. Do đó, việc áp dụng biện pháp phòng hộ này cần dựa trên sự cân nhắc khoa học giữa lợi ích ngăn ngừa lây nhiễm và sự thoải mái, thông thoáng đường thở của trẻ. Khẩu trang cần được xem là công cụ bảo vệ linh hoạt theo tình huống cụ thể chứ không phải là một quy định cứng nhắc bắt buộc trong mọi hoàn cảnh của buổi học.

Có nhất thiết phải đeo khẩu trang liên tục suốt buổi học không

Trong môi trường lớp học tập trung đông người, việc mang khẩu trang giúp ngăn chặn đáng kể sự phát tán của các giọt bắn đường hô hấp khi nói chuyện, ho hoặc hắt hơi. Tuy nhiên, theo khuyến cáo của các chuyên gia y tế học đường, học sinh không nhất thiết phải đeo khẩu trang khép kín trong suốt từng phút của buổi học. Trẻ cần được ưu tiên đeo khẩu trang trong các thời điểm có nguy cơ tiếp xúc gần cao như khi tập trung dưới sân trường, lúc xếp hàng vào lớp, giờ ra chơi đông đúc ở hành lang hoặc khi đi trên các phương tiện đưa đón học sinh.

Ngược lại, khi đã ngồi ổn định trong phòng học có sự sắp xếp giãn cách bàn ghế hợp lý, cửa sổ mở thông thoáng đón gió tự nhiên và các em giữ trật tự tập trung nghe giảng, giáo viên có thể linh hoạt cho học sinh tháo khẩu trang theo từng khoảng thời gian nghỉ ngơi để các em hít thở dễ dàng hơn. Việc bắt buộc trẻ đeo khẩu trang liên tục từ 4 đến 5 tiếng đồng hồ mà không có quãng nghỉ có thể gây cảm giác ngột ngạt, bí bách, làm giảm khả năng tập trung tiếp thu bài học.

Những thời điểm cần cho trẻ tháo khẩu trang để bảo đảm an toàn

Thời điểm quan trọng nhất cần tháo khẩu trang là các giờ học thể dục, hoạt động thể thao vận động mạnh ngoài trời hoặc tập múa hát trong lớp. Khi vận động với cường độ cao, cơ thể trẻ đòi hỏi lượng thông khí phổi lớn hơn rất nhiều so với bình thường. Nếu mũi miệng bị che kín bởi lớp màng lọc, sức cản đường thở tăng lên dễ khiến trẻ bị hụt hơi, chóng mặt, thậm chí dẫn đến choáng váng do thiếu oxy tức thời.

Ngoài ra, trong giờ ăn trưa bán trú hoặc giờ giải lao uống nước, việc tháo khẩu trang là tất yếu. Lúc này, nhà trường cần hướng dẫn học sinh rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng trước khi ăn, hạn chế nói chuyện đùa giỡn trong lúc ăn và không dùng chung thìa, cốc uống nước. Trong giờ ngủ trưa, giáo viên nên kiểm tra để trẻ không đeo khẩu trang lệch che kín mắt mũi hay gây vướng víu vào cổ, đảm bảo luồng không khí lưu thông tối ưu trong phòng nghỉ.

Cách chọn khẩu trang phù hợp và hướng dẫn trẻ sử dụng đúng cách

Để việc đeo khẩu trang mang lại hiệu quả bảo vệ thực sự mà không gây phiền toái, phụ huynh cần chọn loại khẩu trang có kích thước chuẩn vừa vặn với khuôn mặt của từng lứa tuổi. Khẩu trang quá chật sẽ thắt chặt vành tai, cọ xát vào da má gây đau rát, trong khi khẩu trang quá rộng sẽ để hở hai bên cánh mũi và cằm, khiến không khí chưa qua lọc dễ dàng lọt vào.

Cha mẹ nên dạy con thao tác cầm vào quai đeo khi tháo hoặc đeo, tránh sờ tay trực tiếp vào mặt ngoài khẩu trang nơi có thể tích tụ vi khuẩn và virus. Cần dặn trẻ tuyệt đối không chia sẻ hoặc dùng chung khẩu trang với bạn bè cùng lớp. Mỗi ngày đi học, phụ huynh nên để vào ba lô của trẻ một vài chiếc khẩu trang sạch bọc kín trong túi zip riêng và một túi phụ để cất khẩu trang bẩn sau khi đã sử dụng, giúp trẻ chủ động thay mới khi khẩu trang bị ẩm ướt do mồ hôi.

Kết hợp khẩu trang với các biện pháp vệ sinh phòng dịch khác

Đeo khẩu trang chỉ là một mắt xích trong chuỗi các giải pháp phòng ngừa dịch tễ học đường. Để bảo vệ trẻ toàn diện trước Covid-19 và các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp khác như cúm mùa hay virus hợp bào hô hấp, cần duy trì đồng bộ thói quen sát khuẩn tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt là sau khi đi vệ sinh, trước khi ăn và sau khi chạm vào các bề mặt dùng chung như tay nắm cửa, lan can cầu thang.

Bên cạnh đó, yếu tố lưu thông không khí trong lớp học đóng vai trò then chốt. Nhà trường nên ưu tiên mở các cửa sổ lớn đối lưu không khí thay vì đóng kín phòng bật điều hòa liên tục. Chế độ dinh dưỡng đủ chất, uống đủ nước ấm cùng với việc tiêm chủng đầy đủ theo khuyến nghị y tế sẽ giúp củng cố hệ miễn dịch tự nhiên của trẻ, tạo bức tường bảo vệ vững chắc khi trẻ tham gia học tập trong môi trường tập thể.

Lưu ý an toàn

Không áp dụng đeo khẩu trang cho trẻ em dưới hai tuổi hoặc bất kỳ ai đang gặp khó khăn về hô hấp, người bị bất tỉnh hoặc không thể tự tháo khẩu trang khi không có sự trợ giúp. Khi trẻ có biểu hiện thở dốc, kêu đau đầu, chóng mặt hoặc khó chịu ở ngực, giáo viên cần cho trẻ ra khu vực thoáng khí, tháo bỏ khẩu trang ngay lập tức và theo dõi sát sao. Tránh tạo áp lực tâm lý hay phạt trẻ nếu trẻ cảm thấy khó thở do khẩu trang.

Tóm tắt

Đeo khẩu trang là giải pháp hỗ trợ phòng ngừa dịch bệnh hiệu quả nhưng cần được áp dụng linh hoạt theo lứa tuổi và hoàn cảnh thực tế tại trường học. Phụ huynh cùng giáo viên nên phối hợp tạo cho trẻ tâm lý thoải mái, hình thành thói quen vệ sinh tự giác thay vì tạo áp lực khiến trẻ sợ hãi khi đến trường.