Trẻ đang ho có tiêm phế cầu được không và những lưu ý cần biết

Trẻ đang ho có tiêm phế cầu được không là gì?

Vắc xin phế cầu là biện pháp sinh học quan trọng giúp cơ thể trẻ tạo kháng thể chủ động nhằm chống lại vi khuẩn Streptococcus pneumoniae. Đây là tác nhân hàng đầu gây ra các bệnh lý nhiễm trùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ như viêm phổi, viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết và viêm tai giữa cấp tính. Để đạt được hiệu quả bảo vệ tối ưu, trẻ cần được tiêm phòng đầy đủ các liều cơ bản và liều nhắc lại đúng theo lịch khuyến cáo của chương trình tiêm chủng.

Tuy nhiên, trong quá trình nuôi dưỡng, trẻ nhỏ rất dễ gặp các vấn đề về đường hô hấp như cảm lạnh, sổ mũi và ho do thay đổi thời tiết hoặc tiếp xúc với virus thông thường. Việc hiểu rõ ranh giới giữa triệu chứng nhẹ thoáng qua và tình trạng nhiễm trùng tiến triển sẽ giúp phụ huynh chủ động đưa trẻ đi khám sàng lọc đúng lúc, tránh việc tự ý hoãn tiêm quá lâu làm gián đoạn miễn dịch bảo vệ của trẻ.

Các trường hợp trẻ bị ho vẫn có thể tiêm vắc xin phế cầu

Theo hướng dẫn chuyên môn về khám sàng lọc trước tiêm chủng của Bộ Y tế và các tổ chức y tế quốc tế, bệnh lý nhẹ không kèm theo sốt trung bình hoặc sốt cao không phải là chống chỉ định của việc tiêm vắc xin phế cầu. Nếu trẻ chỉ thỉnh thoảng ho gió, ho khan nhẹ do kích ứng thời tiết hoặc họng có chút đờm loãng sau khi thức dậy, nhưng thân nhiệt hoàn toàn bình thường, trẻ vẫn bú tốt, ăn uống ngon miệng và hoạt động lanh lợi thì trẻ vẫn đủ điều kiện để tiêm chủng.

Việc tiêm phòng trong trường hợp ho nhẹ không làm giảm khả năng sinh kháng thể bảo vệ của cơ thể đối với phế cầu khuẩn, đồng thời cũng không làm cho triệu chứng ho của trẻ trở nên trầm trọng hơn. Phụ huynh không nên tự ý hủy lịch hẹn chỉ vì trẻ húng hắng ho nhẹ, bởi việc trì hoãn không cần thiết có thể khiến khoảng cách giữa các mũi tiêm bị kéo dài, vô tình tạo ra khoảng trống miễn dịch khiến trẻ có nguy cơ mắc các bệnh nhiễm khuẩn nguy hiểm.

Những trường hợp cần tạm hoãn tiêm chủng khi trẻ đang ho

Mặc dù ho nhẹ đơn thuần không cản trở việc dùng vắc xin, bác sĩ khám sàng lọc sẽ chỉ định tạm hoãn tiêm chủng nếu cơn ho là dấu hiệu của một đợt nhiễm khuẩn cấp tính hoặc bệnh lý tiến triển. Những trường hợp cần tạm dừng tiêm phòng bao gồm khi trẻ đang sốt từ ba mươi bảy phẩy năm hoặc ba mươi tám độ C trở lên, ho rũ rượi từng cơn, ho có đờm đặc màu xanh hoặc vàng, trẻ thở nhanh, thở rít, co rút lồng ngực hoặc có tiếng thở khò khè rõ rệt.

Ngoài ra, nếu trẻ ho kèm theo các dấu hiệu mệt mỏi li bì, bú kém, nôn trớ nhiều hoặc quấy khóc bất thường, việc tiêm vắc xin phế cầu cũng phải hoãn lại. Lý do chính của việc tạm hoãn là để cơ thể trẻ tập trung hồi phục sau đợt ốm, đồng thời tránh nhầm lẫn giữa các phản ứng phụ có thể xảy ra sau tiêm chủng như sốt hoặc mệt mỏi với diễn tiến nặng hơn của bệnh lý hô hấp hiện tại. Sau khi trẻ khỏi hẳn các triệu chứng và hết sốt ít nhất vài ngày, phụ huynh có thể đưa trẻ đi tiêm bù.

Quy trình khám sàng lọc và vai trò của bác sĩ trước khi tiêm

Khám sàng lọc trước tiêm chủng là bước bắt buộc và mang tính quyết định nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ. Trong buổi khám, bác sĩ sẽ thực hiện đo thân nhiệt, đếm nhịp thở, lắng nghe tiếng tim và đặc biệt là dùng ống nghe kiểm tra cẩn thận phổi và phế quản của trẻ để phát hiện sớm các âm bệnh lý như ran rít, ran ngáy hoặc ran ẩm nếu có. Bác sĩ cũng sẽ quan sát họng để xem niêm mạc có viêm đỏ hoặc sưng amidan hay không.

Phụ huynh cần phối hợp chặt chẽ bằng cách cung cấp trung thực diễn biến sức khỏe của trẻ trong những ngày gần đây, bao gồm thời điểm bắt đầu ho, đặc điểm cơn ho, các loại thuốc hạ sốt, kháng sinh hoặc siro ho mà trẻ đã hoặc đang sử dụng. Dựa trên kết quả thăm khám lâm sàng toàn diện, bác sĩ sẽ đưa ra kết luận chính xác nhất về việc trẻ có đủ điều kiện tiêm vắc xin phế cầu ngay trong ngày hay cần hẹn lịch tiêm lại vào thời điểm thích hợp hơn.

Hướng dẫn chăm sóc và theo dõi trẻ sau khi tiêm phòng phế cầu

Sau khi được bác sĩ đồng ý cho tiêm chủng, gia đình cần cho trẻ ở lại cơ sở tiêm phòng tối thiểu ba mươi phút để nhân viên y tế theo dõi sát sao các phản ứng sớm sau tiêm. Khi về nhà, phụ huynh tiếp tục theo dõi sát trẻ trong ít nhất hai mươi bốn đến bốn mươi tám giờ tiếp theo về thân nhiệt, nhịp thở, giấc ngủ, tình trạng ăn uống và vùng da tại vị trí tiêm ở bắp đùi hoặc bắp tay.

Nếu trẻ có sốt nhẹ sau tiêm, phụ huynh nên cho trẻ mặc quần áo thoáng mát, uống nhiều nước hoặc tăng cường cữ bú, đồng thời có thể dùng thuốc hạ sốt theo đúng hướng dẫn của bác sĩ khi cần thiết. Cần tiếp tục theo dõi tình trạng ho của trẻ, giữ ấm cơ thể khi thời tiết chuyển lạnh và vệ sinh mũi họng sạch sẽ bằng nước muối sinh lý. Nếu nhận thấy trẻ có biểu hiện bất thường như sốt cao liên tục không hạ, khó thở, thở gấp, tím tái hoặc quấy khóc không dứt, cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được kiểm tra kịp thời.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho quyết định chuyên môn tại bàn khám sàng lọc. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý chẩn đoán mức độ bệnh của con tại nhà để quyết định cho tiêm hoặc tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc giảm ho liều cao cho trẻ uống nhằm đối phó với buổi khám tiêm chủng. Mọi chỉ định tiêm hay hoãn tiêm phải do bác sĩ trực tiếp thăm khám và đánh giá thể trạng của trẻ quyết định.

Tóm tắt

Trẻ đang bị ho nhẹ không kèm sốt thường vẫn có thể tiêm vắc xin phế cầu an toàn, trong khi các trường hợp ho do nhiễm khuẩn cấp tính hoặc có sốt sẽ cần tạm hoãn. Thay vì tự ý bỏ lịch tiêm, phụ huynh hãy đưa trẻ đến trung tâm tiêm chủng để bác sĩ khám sàng lọc cẩn thận, đảm bảo trẻ vừa được bảo vệ miễn dịch đúng hạn vừa duy trì an toàn sức khỏe tối đa.