Trẻ bị ù tai cảnh báo bệnh gì và cách phòng ngừa
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Ù tai là tình trạng trẻ nghe thấy những âm thanh lạ bên trong tai như tiếng vo ve, tiếng róc rách, tiếng rít hoặc tiếng chuông reo mà không có nguồn phát âm thanh từ môi trường bên ngoài. Khác với người lớn, trẻ nhỏ thường chưa biết cách diễn đạt cảm giác khó chịu này nên dễ bị cha mẹ bỏ qua hoặc nhầm lẫn với sự quấy khóc thông thường.
Tình trạng trẻ bị ù tai phần lớn là triệu chứng thứ phát xuất phát từ các vấn đề ở tai ngoài và tai giữa, tiêu biểu là nút ráy tai hoặc viêm tai giữa sau các đợt cảm lạnh. Ngoài ra, việc dùng tai nghe âm lượng lớn hoặc tiếp xúc tiếng ồn đột ngột cũng có thể gây tổn thương thính giác và khiến tiếng ù kéo dài.
Để bảo vệ thính giác của trẻ, phụ huynh cần chủ động tìm hiểu các nguyên nhân tiềm ẩn, thực hiện vệ sinh tai đúng cách và đưa trẻ đi khám chuyên khoa tai mũi họng khi nhận thấy dấu hiệu kéo dài bất thường.
Trẻ bị ù tai là gì?
Ù tai ở trẻ em là triệu chứng thính giác khá phổ biến nhưng thường khó nhận biết hơn so với người lớn. Trẻ nhỏ thường cảm nhận thấy những tiếng động lạ bên trong một hoặc cả hai tai, chẳng hạn như tiếng ve kêu, tiếng gió rít hoặc tiếng lách tách ngắt quãng. Hiện tượng này có thể xảy ra thoáng qua rồi tự hết, nhưng cũng có thể kéo dài liên tục gây ảnh hưởng đáng kể đến giấc ngủ, tâm lý và việc học tập của trẻ. Về bản chất, ù tai không phải là một bệnh lý độc lập mà thường là dấu hiệu cảnh báo sự bất thường ở cơ quan thính giác hoặc các vùng lân cận như mũi họng. Khi trẻ gặp tình trạng này, phụ huynh không nên xem nhẹ hoặc tự ý áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng để nhỏ tai, vì việc can thiệp sai cách có thể làm tổn thương màng nhĩ và khiến tình trạng viêm nhiễm trở nên nghiêm trọng hơn.
Các nguyên nhân phổ biến khiến trẻ bị ù tai
Hiện tượng ù tai ở trẻ nhỏ có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân cơ học và bệnh lý khác nhau trong hệ thống thính giác. Phổ biến hàng đầu là sự tích tụ quá mức của ráy tai tạo thành nút ráy tai bít kín ống tai ngoài, gây cản trở sóng âm truyền vào màng nhĩ và tạo cảm giác lùng bùng trong tai. Bên cạnh đó, viêm tai giữa cấp hoặc viêm tai giữa ứ dịch là bệnh lý tai mũi họng rất hay gặp ở trẻ sau các đợt cảm lạnh hoặc viêm mũi họng. Khi vòi nhĩ bị tắc, dịch nhầy ứ đọng phía sau màng nhĩ làm thay đổi áp suất tai giữa, dẫn đến giảm thính lực kèm tiếng ù liên tục. Ngoài ra, thói quen nghe nhạc hoặc xem video bằng tai nghe với âm lượng lớn trong thời gian dài cũng gây chấn thương âm thanh cho các tế bào thần kinh thính giác. Trẻ nhỏ cũng có thể vô tình nhét dị vật nhỏ như hạt vòng, mảnh đồ chơi vào tai, gây kích thích niêm mạc ống tai và dẫn đến triệu chứng ù tai.
Dấu hiệu nhận biết trẻ đang bị ù tai
Trẻ em, nhất là các bé ở độ tuổi mầm non, thường chưa có đủ khả năng ngôn ngữ để diễn tả cảm giác ù tai cho cha mẹ biết. Vì vậy, phụ huynh cần quan sát kỹ những thay đổi bất thường trong hành vi hằng ngày của con. Trẻ bị ù tai thường có phản xạ đưa tay giật vành tai, cọ xát tai vào vai gối hoặc lắc đầu liên tục nhằm xua đi cảm giác khó chịu bên trong tai. Một số bé trở nên cáu kỉnh, bứt rứt vô cớ, khó ngủ hoặc hay giật mình quấy khóc vào ban đêm. Trong sinh hoạt, trẻ có thể phản ứng chậm khi được gọi tên, thường xuyên yêu cầu người lớn nhắc lại câu nói hoặc có xu hướng mở tivi ở mức âm lượng cao hơn bình thường. Khi đến trường, tiếng ồn bên trong tai dễ làm trẻ xao nhãng, giảm khả năng tập trung nghe giảng và ảnh hưởng đến kết quả học tập. Nhận biết sớm các biểu hiện này giúp cha mẹ kịp thời hỗ trợ con.
Cách phòng ngừa và chăm sóc tai an toàn cho trẻ
Để bảo vệ thính giác cho trẻ và phòng ngừa chứng ù tai, cha mẹ cần xây dựng thói quen chăm sóc tai khoa học. Trước hết, tuyệt đối không sử dụng tăm bông, que nhọn hoặc dụng cụ cứng để ngoáy sâu vào ống tai của trẻ, vì hành động này dễ đẩy ráy tai nén chặt vào màng nhĩ hoặc gây trầy xước niêm mạc. Sau khi trẻ tắm hoặc bơi lội, chỉ cần dùng khăn mềm thấm nhẹ nước ở vành tai ngoài. Phụ huynh cũng cần điều trị dứt điểm các bệnh lý hô hấp thông thường như viêm mũi dị ứng, viêm họng để tránh biến chứng lan lên tai giữa. Đối với trẻ lớn, cần hướng dẫn con sử dụng tai nghe an toàn theo nguyên tắc giữ âm lượng dưới sáu mươi phần trăm và không nghe liên tục quá một giờ mỗi ngày. Khi phát hiện trẻ bị đau tai dữ dội, tai chảy dịch mủ hoặc ù tai kéo dài nhiều ngày, phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện có chuyên khoa tai mũi họng để được bác sĩ thăm khám và xử trí đúng cách.
Lưu ý an toàn
Nội dung trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức thường thức và không thay thế cho chẩn đoán y khoa chuyên sâu. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc nhỏ tai, kháng sinh hoặc áp dụng mẹo dân gian truyền miệng như hơ khói, nhỏ nước lá cây vào tai trẻ. Những hành động này tiềm ẩn nguy cơ gây bỏng rát, thủng màng nhĩ và nhiễm trùng lan rộng. Mọi thủ thuật lấy nút ráy tai hoặc dị vật trong tai bắt buộc phải do nhân viên y tế thực hiện bằng dụng cụ chuyên dụng vô trùng.
Tóm tắt
Ù tai ở trẻ em tuy không phải lúc nào cũng nguy hiểm nhưng có thể là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề tai mũi họng cần can thiệp. Bằng cách quan sát sớm các biểu hiện của trẻ, vệ sinh tai đúng cách và không cho trẻ nghe âm thanh quá lớn, cha mẹ có thể bảo vệ hiệu quả thính lực cho con. Hãy chủ động đưa trẻ đi khám bác sĩ chuyên khoa ngay khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường kéo dài.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Trẻ bị ù tai có tự khỏi được không?
Ù tai do thay đổi áp suất khi đi máy bay hoặc nước vào tai thoáng qua có thể tự hết sau ít phút. Tuy nhiên, nếu ù tai kéo dài do viêm tai giữa hoặc nút ráy tai, trẻ cần được bác sĩ thăm khám để điều trị dứt điểm nguyên nhân.
Cha mẹ có nên dùng tăm bông lấy ráy tai cho trẻ khi bị ù tai không?
Cha mẹ không nên dùng tăm bông ngoáy sâu vào tai trẻ. Thói quen này dễ đẩy ráy tai nén chặt vào màng nhĩ khiến tình trạng ù tai nặng hơn và tiềm ẩn rủi ro làm trầy xước, thủng màng nhĩ. Chỉ nên lau nhẹ nhàng vành tai ngoài bằng khăn mềm ẩm.
Sử dụng tai nghe thường xuyên có khiến trẻ bị ù tai không?
Có. Nghe tai nghe ở âm lượng lớn kéo dài có thể làm tổn thương tế bào lông chuyển ở ốc tai, dẫn đến triệu chứng ù tai và suy giảm thính lực. Trẻ nên giới hạn âm lượng dưới mức trung bình và nghỉ ngơi ngắt quãng sau mỗi đợt sử dụng.
Làm thế nào để nhận biết trẻ chưa biết nói bị ù tai?
Trẻ chưa biết nói thường biểu hiện qua việc liên tục dụi tai, giật vành tai, lắc đầu hoặc quấy khóc không rõ nguyên nhân. Trẻ cũng có thể khó ngủ, phản xạ chậm với âm thanh xung quanh hoặc trở nên cáu gắt khác thường trong sinh hoạt.
Khi nào cần đưa trẻ bị ù tai đi khám bác sĩ ngay?
Phụ huynh cần đưa trẻ đi khám ngay nếu ù tai kèm theo đau tai dữ dội, sốt, chảy mủ hoặc máu từ tai. Tình trạng trẻ mất thăng bằng, chóng mặt hoặc suy giảm thính lực rõ rệt cũng là dấu hiệu nguy hiểm cần được xử trí y tế kịp thời.
