Trẻ bị thủy đậu có nên uống kháng sinh không và những lưu ý cần biết

Trẻ bị thủy đậu có nên uống kháng sinh không là gì?

Bệnh thủy đậu là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella Zoster gây ra, rất phổ biến ở trẻ em vào giai đoạn giao mùa đông xuân. Triệu chứng đặc trưng của bệnh bao gồm sốt nhẹ, mệt mỏi, chán ăn, sau đó xuất hiện các nốt ban đỏ chuyển nhanh thành mụn nước hình giọt sương mọc khắp cơ thể từ mặt, thân mình cho đến tứ chi.

Bệnh có khả năng lây lan rất nhanh qua các giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc khi tiếp xúc trực tiếp với chất dịch tiết ra từ các nốt phỏng vỡ. Ở trẻ em có sức đề kháng bình thường, thủy đậu thường diễn tiến lành tính và tự khỏi sau bảy đến mười ngày nếu được giữ gìn vệ sinh cẩn thận. Tuy nhiên, nếu chăm sóc không đúng cách, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng da thứ phát, viêm mô tế bào, viêm phổi hoặc viêm não. Do đó, việc hiểu rõ căn nguyên và nguyên tắc điều trị là điều tối quan trọng đối với các bậc cha mẹ.

Vì sao kháng sinh không có tác dụng điều trị bệnh thủy đậu

Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella Zoster gây ra, lây lan mạnh qua đường hô hấp và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ nốt phỏng. Bản chất của thuốc kháng sinh là tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn, hoàn toàn không có tác dụng đối với các chủng virus.

Do đó, việc cho trẻ uống kháng sinh ngay khi phát hiện nốt thủy đậu là sai lầm phổ biến. Thuốc không thể rút ngắn thời gian phát bệnh, không làm giảm số lượng bóng nước và cũng không giúp vết thương nhanh lành hơn. Việc tự ý cho trẻ dùng kháng sinh còn tiềm ẩn nguy cơ gây rối loạn hệ vi sinh đường ruột dẫn đến tiêu chảy, dị ứng thuốc và thúc đẩy tình trạng vi khuẩn kháng kháng sinh trong cộng đồng. Cha mẹ chỉ nên tập trung vào chăm sóc triệu chứng và nâng cao thể trạng cho trẻ.

Trường hợp nào trẻ bị thủy đậu mới cần sử dụng kháng sinh

Mặc dù kháng sinh không trị được virus thủy đậu, bác sĩ vẫn có thể chỉ định loại thuốc này trong trường hợp trẻ bị bội nhiễm vi khuẩn. Đây là biến chứng thường gặp nhất khi các nốt phỏng nước bị vỡ, trầy xước do trẻ cào gãi, tạo điều kiện thuận lợi cho tụ cầu khuẩn hoặc liên cầu khuẩn xâm nhập vào mô da.

Kháng sinh chỉ được sử dụng sau khi bác sĩ thăm khám trực tiếp và xác định có hiện tượng nhiễm trùng thứ phát. Tùy thuộc vào mức độ viêm da, vị trí tổn thương và độ tuổi của trẻ, bác sĩ sẽ lựa chọn kháng sinh đường uống hoặc đường bôi thích hợp. Gia đình tuyệt đối không dùng lại đơn thuốc cũ của trẻ khác hoặc tự ý mua thuốc kháng sinh tại các quầy thuốc để tránh dùng sai nhóm thuốc và sai liều lượng cần thiết.

Dấu hiệu nhận biết nốt thủy đậu bị bội nhiễm vi khuẩn

Để phát hiện kịp thời biến chứng bội nhiễm cần can thiệp y tế, cha mẹ phải theo dõi sát diễn tiến bề ngoài của từng nốt phỏng nước. Thông thường, dịch trong nốt thủy đậu sẽ trong suốt, sau đó đục dần tự nhiên rồi khô lại và đóng vảy trong vòng vài ngày.

Ngược lại, nếu nốt đậu xuất hiện tình trạng sưng đỏ lan rộng ở vùng da xung quanh, có mủ vàng bên trong, kèm theo đau nhức dữ dội hoặc sưng hạch lân cận, đó là dấu hiệu vi khuẩn đã xâm nhập. Ngoài ra, trẻ có thể sốt cao trở lại sau khi đã hạ sốt vài ngày, quấy khóc liên tục, bú kém hoặc mệt lả. Khi nhận thấy bất kỳ biểu hiện nghi ngờ nào kể trên, gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay để được bác sĩ đánh giá mức độ bội nhiễm và kê đơn kháng sinh phù hợp.

Hướng dẫn chăm sóc và điều trị triệu chứng đúng cách cho trẻ

Mục tiêu chính trong chăm sóc trẻ mắc thủy đậu là giảm nhẹ sự khó chịu và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm. Khi trẻ sốt trên ba mươi tám độ năm kèm mệt mỏi, cha mẹ có thể dùng paracetamol hạ sốt theo cân nặng của trẻ với khoảng cách từ bốn đến sáu giờ mỗi lần. Cần cho trẻ uống nhiều nước, nước trái cây hoặc dung dịch điện giải để phòng mất nước.

Đối với các nốt phỏng nước, cha mẹ nên chấm dung dịch sát khuẩn dịu nhẹ như xanh methylen hoặc dung dịch nano bạc lên các nốt đã vỡ để thúc đẩy quá trình khô se bề mặt và sát khuẩn. Đồng thời, cần cắt ngắn móng tay của trẻ, cho trẻ mang bao tay mềm đối với trẻ nhỏ để hạn chế tối đa hành động cào gãi làm rách mụn nước. Trẻ cần được nghỉ ngơi tại phòng thoáng mát, sạch sẽ, cách ly hợp lý để tránh lây nhiễm cho người xung quanh.

Những sai lầm nguy hại cần tránh khi chăm sóc trẻ mắc bệnh

Nhiều phụ huynh vì quá lo lắng nên áp dụng các kiêng khem khắt khe theo dân gian như kiêng nước, kiêng gió tuyệt đối, ủ kín trẻ trong chăn dày hoặc trùm kín quần áo. Việc không tắm rửa kết hợp với ủ ấm quá mức khiến da trẻ đổ nhiều mồ hôi, tạo môi trường ấm ẩm lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi, làm tăng vọt nguy cơ viêm da mủ và nhiễm trùng huyết.

Bên cạnh đó, việc tự ý bôi các loại lá cây, thuốc nam nghiền nát hoặc đắp tro bếp lên nốt phỏng nước là hành động cực kỳ nguy hiểm. Các loại thảo mộc chưa qua khử trùng chứa nhiều bào tử nấm và vi khuẩn có thể gây hoại tử da, để lại sẹo lõm vĩnh viễn hoặc nhiễm độc máu. Cha mẹ chỉ nên giữ vệ sinh da cho trẻ bằng nước ấm sạch, lau người nhẹ nhàng và thấm khô bằng khăn bông mềm.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y tế chuyên nghiệp. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh, thuốc kháng virus hay thay đổi phác đồ điều trị của bác sĩ. Khi trẻ có biểu hiện sốt cao liên tục không hạ, li bì, co giật, khó thở hoặc nốt phỏng có mủ sưng đau, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức.

Tóm tắt

Thủy đậu là bệnh lành tính nhưng đòi hỏi sự chăm sóc kiên trì và đúng phương pháp. Phụ huynh không nên tự ý cho trẻ dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa nhi. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường, giữ gìn vệ sinh thân thể sạch sẽ và tuân thủ hướng dẫn điều trị y tế là chìa khóa giúp trẻ nhanh chóng bình phục, tránh được các biến chứng không đáng có.