Ba mẹ nên làm gì khi trẻ bị sốt do viêm họng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Trẻ bị sốt do viêm họng là tình trạng rất phổ biến ở lứa tuổi mầm non và học đường khi niêm mạc họng bị vi rút hoặc vi khuẩn tấn công dẫn đến phản ứng viêm cấp tính. Khi gặp tình trạng này, nhiều bậc phụ huynh thường lo lắng quá mức dẫn đến việc vội vàng tự mua kháng sinh hoặc dùng thuốc hạ sốt dồn dập không đúng cách.
Để hỗ trợ trẻ nhanh hồi phục và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm, ba mẹ cần bình tĩnh đo thân nhiệt, thực hiện các biện pháp làm mát phù hợp, bổ sung đầy đủ nước và dinh dưỡng lỏng dễ nuốt. Quan trọng nhất là người chăm sóc phải theo dõi sát sao biểu hiện của trẻ để kịp thời đưa con đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu cảnh báo.
Trẻ bị sốt do viêm họng là gì?
Sốt do viêm họng ở trẻ em là phản ứng tự nhiên của hệ thống miễn dịch nhằm chống lại sự xâm nhập của các tác nhân gây bệnh vào đường hô hấp trên. Khi họng bị sưng đỏ, đau rát và khó nuốt, cơ thể trẻ sẽ tự động nâng mức thân nhiệt lên để ức chế sự nhân lên của mầm bệnh. Các tác nhân thường gặp nhất bao gồm vi rút đường hô hấp như Adenovirus, Rhinovirus, vi rút cúm, hoặc vi khuẩn như liên cầu khuẩn nhóm A.
Mặc dù sốt là một phản ứng có lợi, tình trạng này lại khiến trẻ mệt mỏi, biếng ăn, quấy khóc và rất dễ bị mất nước. Nếu nguyên nhân xuất phát từ vi khuẩn hoặc cơ địa sốt cao kẹp nhiệt độ tăng nhanh, trẻ còn có nguy cơ gặp co giật do sốt hoặc các ổ nhiễm trùng lan rộng sang tai giữa và phế quản. Việc chăm sóc đúng cách trong giai đoạn khởi phát đóng vai trò quyết định giúp trẻ giảm bớt khó chịu và hồi phục an toàn.
Theo dõi thân nhiệt và dùng thuốc hạ sốt an toàn
Khi trẻ có biểu hiện nóng người, phụ huynh cần dùng nhiệt kế đo nhiệt độ ở nách, trán hoặc tai để xác định chính xác mức độ sốt thay vì chỉ cảm nhận bằng tay. Trẻ cần được nghỉ ngơi tại phòng thoáng khí, mặc quần áo rộng rãi, mỏng nhẹ và thấm hút mồ hôi tốt.
Nếu thân nhiệt của trẻ từ 38,5 độ C trở lên kèm theo cảm giác mệt mỏi, ba mẹ có thể cho trẻ dùng thuốc hạ sốt đơn chất theo đúng hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn. Khoảng cách giữa các lần dùng thuốc cần tuân thủ nghiêm ngặt để tránh quá liều gây độc cho gan. Tuyệt đối không tự ý phối hợp nhiều loại thuốc hạ nhiệt hoặc tự mua thuốc kháng viêm khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Kết hợp lau người bằng khăn nhúng nước ấm tại các vùng có mạch máu lớn như nách và bẹn cũng giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn.
Bù nước và chăm sóc dinh dưỡng khi họng trẻ bị đau rát
Sốt cao khiến cơ thể trẻ mất nước nhanh chóng qua đường thở và mồ hôi, trong khi cơn đau họng lại làm trẻ sợ nuốt và lười uống nước. Do đó, ưu tiên hàng đầu trong chăm sóc là bù nước liên tục bằng cách chia thành từng ngụm nhỏ trong ngày. Ba mẹ có thể cho trẻ uống nước lọc, dung dịch bù điện giải pha đúng tỷ lệ, nước canh luộc hoặc các loại nước ép trái cây tươi giàu vitamin.
Về chế độ ăn, thức ăn nên được chế biến mềm, lỏng, nguội bớt và dễ tiêu hóa như cháo hạt sen, súp gà hoặc sữa tươi. Không nên ép trẻ ăn lượng lớn trong một bữa vì dễ kích thích gây nôn trớ khi thành họng đang tổn thương. Tránh cho trẻ dùng các món ăn cay nóng, chiên xào nhiều dầu mỡ hoặc thực phẩm có tính acid mạnh vì có thể làm tình trạng rát họng thêm trầm trọng.
Vệ sinh đường thở và duy trì môi trường sống sạch sẽ
Niêm mạc họng của trẻ rất nhạy cảm trong đợt viêm cấp, do đó việc giữ gìn vệ sinh hầu họng đóng vai trò then chốt giúp hạn chế nhiễm trùng lan rộng. Phụ huynh nên hướng dẫn trẻ súc miệng bằng nước muối sinh lý ấm nhiều lần trong ngày nếu trẻ đã biết nhổ ra. Với trẻ nhỏ chưa biết súc miệng, việc nhỏ vài giọt nước muối sinh lý vào mũi và dùng khăn mềm vệ sinh khoang miệng sẽ giúp làm dịu cảm giác khó chịu.
Không gian phòng nghỉ của trẻ cần được mở cửa sổ định kỳ để lưu thông không khí tự nhiên, tránh khói thuốc lá, bụi bẩn và lông động vật. Nếu sử dụng điều hòa nhiệt độ, ba mẹ nên duy trì mức nhiệt độ ổn định khoảng 26 đến 27 độ C và dùng thêm máy tạo độ ẩm để tránh làm khô lớp niêm mạc hô hấp của bé.
Nhận biết thời điểm cần đưa trẻ đến bệnh viện khám ngay
Phần lớn các đợt sốt do viêm họng siêu vi sẽ tự thuyên giảm sau ba đến năm ngày nếu được chăm sóc tốt. Tuy nhiên, người lớn cần thường xuyên quan sát để nhận diện sớm các dấu hiệu chuyển nặng của bệnh lý đường hô hấp.
Trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức nếu xuất hiện các biểu hiện nguy hiểm như sốt cao liên tục không đáp ứng với các biện pháp hạ nhiệt, co giật, thở nhanh gấp, thở rít hoặc rút lõm lồng ngực. Ngoài ra, các triệu chứng như trẻ li bì khó đánh thức, nôn ói tất cả mọi thứ nuốt vào, bỏ bú hoàn toàn, chảy nước dãi liên tục do không thể nuốt hoặc xuất hiện ban đỏ trên da cũng là tín hiệu cảnh báo cần sự can thiệp y tế khẩn cấp từ các bác sĩ chuyên khoa nhi.
Lưu ý an toàn
Thông tin hướng dẫn chăm sóc trẻ chỉ mang tính chất tham khảo thường thức và không thể thay thế cho chẩn đoán y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa nhi. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm hay các bài thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc cho trẻ uống. Liều lượng thuốc cho trẻ nhỏ luôn phụ thuộc vào cân nặng và tình trạng bệnh thực tế, do đó ba mẹ luôn cần trao đổi trực tiếp với nhân viên y tế trước khi cho trẻ sử dụng bất kỳ dược phẩm nào.
Tóm tắt
Chăm sóc trẻ bị sốt do viêm họng đòi hỏi sự bình tĩnh, kiên nhẫn và phương pháp khoa học từ các bậc cha mẹ. Bằng việc theo dõi nhiệt độ cẩn thận, duy trì chế độ bù nước đầy đủ và giữ gìn môi trường sống trong lành, trẻ sẽ nhanh chóng vượt qua giai đoạn mệt mỏi. Khi có bất kỳ biểu hiện nghi ngờ bất thường nào, ba mẹ hãy chủ động đưa con đến các cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí an toàn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Trẻ bị sốt do viêm họng có nên tắm không?
Trẻ bị sốt vẫn có thể tắm nhanh hoặc lau người bằng nước ấm trong phòng kín gió. Việc giữ cơ thể sạch sẽ giúp thông thoáng lỗ chân lông, giải tỏa nhiệt lượng và tạo cảm giác thoải mái cho trẻ, nhưng tránh tắm nước lạnh hoặc ngâm bồn quá lâu.
Khi nào trẻ bị sốt do viêm họng cần dùng kháng sinh?
Kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn và hoàn toàn không hiệu quả với vi rút. Trẻ chỉ được dùng kháng sinh khi có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ sau khi thăm khám lâm sàng hoặc làm xét nghiệm xác định nguyên nhân gây bệnh là do vi khuẩn.
Trẻ bị đau rát họng nên ăn cháo gì để dễ nuốt?
Trẻ nên ăn các loại cháo mềm, nấu loãng và để nguội bớt như cháo gà nấu nhuyễn, cháo thịt bằm với bí đỏ hoặc súp củ quả mềm. Những món ăn này cung cấp đủ năng lượng, dễ nuốt qua niêm mạc họng đau và không gây kích ứng đường tiêu hóa.
Có nên dùng cồn hoặc chanh để hạ sốt cho trẻ không?
Ba mẹ tuyệt đối không dùng cồn hoặc chanh xoa lên da trẻ để hạ sốt. Cồn có thể ngấm qua da gây ngộ độc, trong khi acid từ chanh dễ gây bỏng rát, tổn thương lớp biểu bì non nớt của trẻ mà không mang lại hiệu quả hạ nhiệt an toàn.
Sốt do viêm họng ở trẻ nhỏ thường kéo dài bao lâu?
Thời gian sốt do viêm họng thông thường kéo dài từ hai đến bốn ngày tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và thể trạng của trẻ. Nếu trẻ sốt cao liên tục kéo dài quá ba ngày không giảm, phụ huynh cần đưa con đi tái khám tại bệnh viện ngay.
