Trẻ bị sốt có nên đóng bỉm không và cách xử trí phù hợp cho cha mẹ

Trẻ bị sốt có nên đóng bỉm không là gì?

Sốt ở trẻ em không phải là một bệnh lý riêng biệt mà là phản ứng phòng vệ tự nhiên của hệ miễn dịch trước các tác nhân gây viêm hoặc nhiễm trùng như virus và vi khuẩn. Khi trung tâm điều nhiệt ở vùng dưới đồi thiết lập mức nhiệt độ cơ thể cao hơn bình thường, mạch máu ngoại vi có thể co lại ban đầu rồi giãn ra để tìm cách thoát nhiệt.

Cơ thể trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có tỷ lệ diện tích bề mặt da so với trọng lượng cơ thể lớn hơn nhiều so với người lớn, đồng thời hệ thống điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện. Do đó, nhiệt độ cơ thể của trẻ rất dễ bị tác động bởi môi trường bên ngoài cũng như trang phục đang mặc. Việc đóng bỉm tã dày hoặc quấn nhiều lớp tã lót có thể cản trở trực tiếp quá trình đối lưu và bốc hơi nước qua da, khiến thân nhiệt bé tăng cao hơn hoặc khó hạ xuống.

Ảnh hưởng của việc đóng bỉm đến quá trình hạ thân nhiệt ở trẻ

Bỉm tã được cấu tạo từ nhiều lớp bông và màng chống thấm nước, tạo ra một môi trường kín khí giữ ấm vùng hông và bẹn của trẻ. Khi trẻ bị sốt, cơ thể cần tăng cường thải nhiệt ra môi trường xung quanh qua bề mặt da và đường hô hấp. Việc mặc bỉm bó sát liên tục sẽ giữ lại lượng nhiệt lớn ở vùng hạ vị, cản trở cơ chế tỏa nhiệt tự nhiên và có thể làm thân nhiệt của bé hạ chậm hơn so với bình thường.

Bên cạnh đó, vùng bẹn và đùi trong tập trung nhiều mạch máu lớn nông dưới da. Đây là những khu vực quan trọng giúp giải phóng nhiệt lượng ra ngoài. Nếu bị bọc kín bởi tã bỉm dày, nhiệt độ tại chỗ tăng cao không chỉ khiến trẻ khó chịu, bứt rứt mà còn tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm phát triển, làm tăng nguy cơ kích ứng da hoặc hăm tã. Do đó, việc giải phóng vùng bẹn bằng cách cởi bỉm trong thời điểm trẻ sốt cao là hoàn toàn có lợi cho quá trình hạ nhiệt.

Thời điểm nên tháo bỉm và khi nào có thể tiếp tục sử dụng

Trong trường hợp trẻ sốt nhẹ dưới 38,5 độ C, tinh thần bé vẫn tỉnh táo, vui chơi và ăn uống tốt, cha mẹ vẫn có thể cho con dùng bỉm loại mỏng thoáng khí. Tuy nhiên, cần chú ý chọn kích cỡ rộng rãi hơn một chút so với ngày thường để tránh cọ xát và giảm bớt sự bí bách quanh vùng bụng và đùi.

Ngược lại, khi trẻ sốt cao trên 38,5 độ C, phụ huynh nên tạm thời tháo bỏ bỉm hoàn toàn. Việc cởi bỉm lúc này giúp bề mặt da vùng đáy chậu và hai bên bẹn tiếp xúc với không khí mát mẻ, hỗ trợ cơ thể giải phóng nhiệt lượng tối đa. Để tránh việc trẻ tiểu tiện làm ướt ga giường, cha mẹ có thể đặt một tấm lót chống thấm bọc vải cotton mỏng bên dưới mông bé, vừa giữ vệ sinh vừa đảm bảo độ thoáng mát cần thiết.

Các biện pháp hỗ trợ giúp trẻ hạ sốt an toàn và thoải mái

Bên cạnh việc cân nhắc tháo bỉm, cha mẹ cần kết hợp các biện pháp chăm sóc tổng thể để trẻ cảm thấy dễ chịu hơn. Hãy cho trẻ mặc quần áo làm từ chất liệu cotton mỏng, thấm hút mồ hôi tốt và có phom dáng rộng rãi. Phòng ngủ của trẻ cần giữ không khí lưu thông, thoáng mát tự nhiên, duy trì nhiệt độ phòng ở mức dễ chịu và tránh để gió lùa trực tiếp vào người bé.

Nếu cần hỗ trợ hạ nhiệt vật lý, phụ huynh có thể dùng khăn mềm nhúng vào nước ấm có nhiệt độ thấp hơn thân nhiệt trẻ khoảng 1 đến 2 độ C để lau nhẹ nhàng ở các vị trí có mạch máu lớn như hõm nách, vùng bẹn và cổ. Tuyệt đối không dùng nước lạnh, nước đá hoặc cồn y tế để lau mát vì có thể gây co mạch ngoại vi, làm nhiệt lượng bị giữ lại bên trong nội tạng và dẫn đến nguy cơ hạ thân nhiệt đột ngột hoặc ngộ độc. Đồng thời, cần khuyến khích trẻ uống nhiều nước, tăng cữ bú mẹ hoặc bổ sung dung dịch bù nước điện giải theo đúng chỉ dẫn của nhân viên y tế.

Lưu ý an toàn

Không tự ý cho trẻ uống thuốc hạ sốt khi chưa có hướng dẫn hoặc chỉ định liều lượng cụ thể từ bác sĩ chuyên khoa nhi. Cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt, sốt cao liên tục không đáp ứng với thuốc hạ sốt, trẻ li bì khó đánh thức, nôn ói liên tục, thở nhanh khó thở, co giật hoặc có dấu hiệu mất nước nặng.

Tóm tắt

Việc quyết định có nên đóng bỉm khi trẻ bị sốt phụ thuộc vào mức độ sốt và sự thoải mái của bé. Tạm thời tháo bỉm trong các cơn sốt cao là giải pháp đơn giản giúp cơ thể giải phóng nhiệt tốt hơn. Cha mẹ cần theo dõi sát toàn trạng của trẻ và đưa con đến gặp bác sĩ nhi khoa khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.