Trẻ bị nấm miệng khám ở đâu và hướng dẫn thăm khám

Trẻ bị nấm miệng khám ở đâu là gì?

Nấm miệng ở trẻ em là tình trạng nhiễm trùng niêm mạc khoang miệng chủ yếu do vi nấm Candida albicans gây ra. Bình thường, vi nấm này có thể tồn tại cân bằng trong khoang miệng mà không gây hại, nhưng khi hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện, hoặc sau các đợt dùng thuốc kháng sinh, vi nấm sẽ bùng phát và hình thành các mảng trắng kem trên bề mặt lưỡi, vòm họng và niêm mạc má. Nếu không được phát hiện và xử lý đúng cách, vết nấm có thể gây đau rát, chảy máu niêm mạc, làm trẻ biếng ăn, bỏ bú và dễ sụt cân. Khám chuyên khoa giúp xác định mức độ nhiễm nấm để có biện pháp can thiệp thích hợp.

Các chuyên khoa và cơ sở y tế phù hợp để đưa trẻ đi khám

Khi nghi ngờ trẻ bị nấm miệng, phụ huynh nên đưa con đến khám tại chuyên khoa Nhi của các bệnh viện đa khoa, bệnh viện chuyên khoa Nhi hoặc chuyên khoa Răng – Hàm – Mặt. Bác sĩ nhi khoa là người có chuyên môn toàn diện trong việc đánh giá các bệnh lý khoang miệng, thể trạng tổng quát và hệ miễn dịch của trẻ nhỏ. Bên cạnh đó, các bác sĩ chuyên khoa Răng – Hàm – Mặt cũng có đầy đủ thiết bị và kinh nghiệm để xử lý các tổn thương niêm mạc miệng.

Ở tuyến cơ sở, trạm y tế hoặc trung tâm y tế quận huyện cũng có thể thực hiện kiểm tra ban đầu đối với các trường hợp tưa lưỡi nhẹ. Nếu tình trạng nấm lan rộng xuống họng, tái phát nhiều lần hoặc trẻ có kèm theo sốt và suy giảm miễn dịch, phụ huynh nên ưu tiên các bệnh viện tuyến tỉnh, thành phố hoặc bệnh viện nhi đồng trung ương để được thăm khám chuyên sâu.

Quy trình thăm khám và chẩn đoán nấm miệng ở trẻ nhỏ

Tại cơ sở y tế, bác sĩ sẽ kiểm tra trực tiếp niêm mạc lưỡi, nướu, vòm họng và mặt trong má của trẻ bằng dụng cụ y tế chuyên dụng. Mảng nấm miệng do nấm men Candida albicans gây ra thường có dạng vảy trắng hoặc kem sữa, bám chắc và dễ chảy máu khi bóc tách. Trong phần lớn trường hợp điển hình, bác sĩ có thể chẩn đoán ngay qua thăm khám lâm sàng mà không cần xét nghiệm phức tạp.

Đối với những trường hợp nấm miệng tái phát dai dẳng hoặc nghi ngờ nhiễm khuẩn kết hợp, bác sĩ có thể chỉ định quẹt mẫu tổn thương để soi tươi dưới kính hiển vi hoặc nuôi cấy tìm chủng vi nấm. Việc xác định chính xác nguyên nhân giúp bác sĩ kê đơn thuốc kháng nấm dạng dung dịch rơ miệng hoặc hỗn dịch uống phù hợp với lứa tuổi và cân nặng của trẻ.

Những lưu ý quan trọng cha mẹ cần chuẩn bị trước khi đưa trẻ đi khám

Trước khi đến bệnh viện, cha mẹ nên chuẩn bị sẵn thông tin về thời điểm xuất hiện các vệt trắng, tiền sử dùng kháng sinh gần đây của trẻ và thói quen bú bình hay ti mẹ. Nếu trẻ đang bú mẹ trực tiếp, mẹ cũng cần báo cho bác sĩ biết liệu bản thân có đang bị nứt cổ gà, đau rát đầu ngực hay không, vì nấm Candida có thể lây qua lại giữa mẹ và bé.

Không nên cố cạo mạnh các mảng trắng trong miệng trẻ trước giờ khám vì hành động này có thể làm loét niêm mạc, gây đau đớn và khiến việc quan sát sang thương lâm sàng của bác sĩ gặp khó khăn. Ngoài ra, nên tránh cho trẻ ăn hoặc bú quá no ngay trước khi khám để phòng ngừa nguy cơ trẻ bị nôn trớ khi bác sĩ dùng dụng cụ đè lưỡi kiểm tra khoang miệng.

Biện pháp chăm sóc tại nhà và phòng ngừa nấm miệng tái phát

Bên cạnh việc dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ, phụ huynh cần duy trì thói quen vệ sinh khoang miệng đúng cách hàng ngày cho trẻ. Với trẻ bú bình, núm ti giả và bình sữa cần được rửa sạch và tiệt trùng bằng nước sôi hoặc máy khử khuẩn sau mỗi lần sử dụng. Nấm Candida có thể tồn tại trên các bề mặt ẩm ướt, do đó việc tiệt trùng đồ dùng của trẻ là yếu tố then chốt ngăn ngừa bệnh tái đi tái lại.

Đối với các mẹ đang cho con bú, cần lau sạch và để khô đầu ti sau mỗi cữ bú. Nếu mẹ có triệu chứng nhiễm nấm ở ngực, mẹ cũng cần được điều trị đồng thời để tránh tình trạng tái nhiễm chéo sang con. Sau mỗi bữa ăn hoặc cữ bú sữa, cha mẹ nên cho trẻ uống một vài ngụm nước lọc nhỏ để tráng miệng sạch sẽ, giảm môi trường thuận lợi cho nấm phát triển.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục y tế và không thay thế cho chẩn đoán từ nhân viên y tế. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc kháng nấm đường uống hoặc bôi cho trẻ khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Không áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng như dùng mật ong, nước chanh hoặc cỏ mực để rơ lưỡi cho trẻ nhỏ, vì niêm mạc của bé rất mỏng manh và dễ bị ngộ độc hoặc bỏng rát. Khi trẻ có biểu hiện bất thường, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Nấm miệng ở trẻ là tình trạng nhiễm nấm thường gặp và hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu được thăm khám đúng chuyên khoa Nhi hoặc Răng Hàm Mặt. Phụ huynh nên đưa trẻ đi kiểm tra y tế sớm khi phát hiện các mảng trắng bất thường trong khoang miệng để bác sĩ hướng dẫn dùng thuốc kháng nấm và vệ sinh phù hợp, tránh để bệnh kéo dài gây khó chịu và sút cân cho trẻ.