Trẻ bị đau mắt đỏ kèm sốt: Nguyên nhân và cách chăm sóc an toàn cho bé

Đau mắt đỏ và sốt ở trẻ em là gì?

Đau mắt đỏ, hay còn gọi trong y khoa là viêm kết mạc, là tình trạng lớp màng mỏng bao bọc lòng trắng của nhãn cầu và mặt trong mi mắt bị viêm nhiễm do virus, vi khuẩn hoặc các yếu tố dị ứng. Khi đi kèm với triệu chứng sốt, đây thường là dấu hiệu cho thấy cơ thể trẻ đang phản ứng miễn dịch chống lại sự xâm nhập của các mầm bệnh truyền nhiễm toàn thân hoặc nhiễm trùng lây lan qua đường hô hấp.

Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và thói quen đưa tay lên dụi mắt, mũi, miệng nên rất dễ mắc bệnh và lây lan trong môi trường nhà trẻ, trường học. Tình trạng này không chỉ gây cảm giác cộm xốn, ngứa ngáy, chảy nước mắt nhiều mà còn khiến bé mệt mỏi, biếng ăn do sốt. Việc chăm sóc cẩn thận và can thiệp y tế đúng lúc đóng vai trò then chốt giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, phòng tránh các tổn thương biểu mô giác mạc có thể ảnh hưởng đến thị lực của trẻ sau này.

Nguyên nhân phổ biến khiến trẻ bị đau mắt đỏ kèm sốt

Hiện tượng mắt đỏ xuất hiện đồng thời với cơn sốt thường bắt nguồn từ các bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp hoặc bệnh lý toàn thân. Tác nhân phổ biến hàng đầu là Adenovirus, loại virus gây viêm kết mạc họng hạch với bộ ba triệu chứng gồm viêm kết mạc mắt, sốt và viêm họng cấp. Trẻ thường có biểu hiện chảy nước mắt, kết mạc đỏ rực, tiết gỉ mắt trong hoặc hơi vàng, kèm theo họng đỏ rát và sưng hạch trước tai.

Bên cạnh đó, các bệnh truyền nhiễm virus khác như sởi, rubella hay cúm mùa cũng có thể khởi phát bằng tình trạng sốt cao đi kèm viêm đỏ kết mạc mắt. Một số trường hợp viêm kết mạc do vi khuẩn bội nhiễm sau đợt viêm đường hô hấp trên cũng gây sốt nhẹ cùng hiện tượng đổ ghèn mủ vàng xanh dính chặt mi mắt vào mỗi buổi sáng. Việc xác định sơ bộ nguyên nhân giúp phụ huynh có tâm lý chủ động, không hoảng loạn và theo dõi diễn biến sức khỏe của trẻ sát sao hơn.

Cách vệ sinh và chăm sóc mắt đúng cách tại nhà

Vệ sinh mắt đúng kỹ thuật là bước chăm sóc tiên quyết giúp trẻ giảm cảm giác cộm xốn và ngăn ngừa nhiễm trùng lan rộng. Phụ huynh cần rửa sạch tay bằng xà phòng trước khi chạm vào vùng mặt của trẻ. Dùng gạc y tế vô trùng thấm nước muối sinh lý natri clorid 0,9% lau nhẹ nhàng khóe mắt từ trong ra ngoài, mỗi miếng gạc chỉ sử dụng cho một bên mắt rồi bỏ ngay vào thùng rác kín.

Thao tác nhỏ mắt cần thực hiện nhẹ nhàng, tránh để đầu lọ dung dịch chạm trực tiếp vào lông mi hoặc kết mạc vì dễ làm nhiễm khuẩn cả lọ thuốc. Nếu một bên mắt bị bệnh còn bên kia khỏe mạnh, mẹ cần nhỏ bên mắt lành trước và mắt bệnh sau, đồng thời chú ý cho trẻ nằm nghiêng sang bên mắt đau khi nhỏ để nước dịch không chảy tràn sang mắt lành. Khăn mặt, gối và chăn của trẻ phải được giặt riêng, phơi dưới ánh nắng mặt trời và tiệt trùng thường xuyên.

Hướng dẫn kiểm soát thân nhiệt và dinh dưỡng cho trẻ

Khi trẻ sốt, phụ huynh cần theo dõi nhiệt độ cơ thể bằng nhiệt kế thường xuyên để có phương án xử trí thích hợp. Hãy cho trẻ nằm nghỉ ngơi ở phòng thoáng mát, mặc quần áo rộng rãi bằng chất liệu cotton thấm hút mồ hôi. Nếu thân nhiệt của trẻ dưới 38,5 độ C, mẹ chỉ cần dùng khăn mềm thấm nước ấm lau nhẹ các vùng giàu mạch máu như nách, bẹn và cổ để hỗ trợ hạ nhiệt tự nhiên.

Trong trường hợp trẻ sốt từ 38,5 độ C trở lên hoặc quấy khóc, bứt rứt, phụ huynh có thể cho trẻ dùng thuốc hạ sốt đơn chất paracetamol theo đúng liều lượng tính theo cân nặng được bác sĩ hoặc dược sĩ khuyến cáo, khoảng cách giữa các lần dùng tối thiểu 4 đến 6 giờ. Cần tăng cường bù nước và điện giải bằng dung dịch oresol pha đúng tỷ lệ, kết hợp bổ sung nước lọc, nước trái cây hoặc tăng cữ bú đối với trẻ nhũ nhi để phòng ngừa mất nước do sốt.

Dấu hiệu nguy hiểm cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay

Mặc dù phần lớn các ca đau mắt đỏ do virus có thể tự hồi phục, cha mẹ cần hết sức cảnh giác với các dấu hiệu cảnh báo biến chứng viêm giác mạc hoặc nhiễm trùng toàn thân nặng. Trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt hoặc nhi khoa ngay lập tức nếu xuất hiện tình trạng mắt sưng húp, mi mắt phù nề nhiều, sợ ánh sáng mạnh hoặc trẻ liên tục dùng tay dụi mắt vì đau nhức dữ dội.

Những biểu hiện nguy hiểm khác bao gồm sốt cao liên tục không đáp ứng với thuốc hạ sốt thông thường, sốt kéo dài trên 3 ngày, trẻ li bì, khó đánh thức, nôn ói nhiều hoặc thở nhanh, thở rút lõm lồng ngực. Đặc biệt, nếu quan sát thấy lòng đen của mắt trẻ mất độ trong suốt, có đốm trắng mờ hoặc thị lực suy giảm, phụ huynh tuyệt đối không chần chừ mà phải đưa trẻ đi khám cấp cứu để bảo vệ giác mạc kịp thời.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục và tham khảo y khoa phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt phối hợp kháng sinh và corticoid, không dùng lại đơn thuốc cũ hoặc dùng chung lọ thuốc nhỏ giữa các thành viên trong gia đình. Tuyệt đối không áp dụng các biện pháp truyền miệng như nhỏ sữa mẹ, đắp lá trầu hay xông hơi thảo dược vào mắt trẻ vì có thể gây bỏng và bội nhiễm vi khuẩn nguy hiểm.

Tóm tắt

Tình trạng đau mắt đỏ đi kèm sốt ở trẻ nhỏ thường có thể được kiểm soát ổn định nếu được chăm sóc đúng phương pháp và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Cha mẹ hãy bình tĩnh theo dõi sát diễn biến thân nhiệt, biểu hiện ở mắt và thể trạng chung của trẻ, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc nhỏ chứa corticoid hay thuốc kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Khi có bất kỳ lo lắng nào, việc đưa con đến cơ sở y tế luôn là giải pháp an toàn và bảo vệ thị lực cho trẻ tốt nhất.