Trẻ 2 tháng tuổi có tiêm phòng lao được không và những lưu ý cần biết

Tiêm phòng lao cho trẻ 2 tháng tuổi là gì?

Vắc xin BCG là loại vắc xin sống giảm độc lực có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ trẻ nhỏ khỏi các thể lao nguy hiểm, đặc biệt là lao màng não và lao kê lan tỏa. Thông thường, chương trình tiêm chủng mở rộng khuyến cáo tiêm vắc xin phòng lao cho trẻ sơ sinh có cân nặng đủ điều kiện và không mắc các bệnh lý cấp tính ngay trong tháng đầu đời.

Đối với những trẻ bước sang tháng thứ hai mà chưa tiêm phòng, nguy cơ phơi nhiễm vi khuẩn lao ngoài môi trường bắt đầu gia tăng. Việc trì hoãn tiêm chủng có thể do bé sinh non, nhẹ cân, phải điều trị nhiễm trùng hoặc bị gián đoạn nguồn cung ứng vắc xin. Do đó, việc tiêm vét và tiêm bù vắc xin lao ở mốc 2 tháng tuổi là hoàn toàn cần thiết để bảo vệ hệ miễn dịch non nớt của trẻ trước khi môi trường sống và tần suất tiếp xúc xã hội mở rộng.

Điều kiện để trẻ 2 tháng tuổi được tiêm vắc xin phòng lao

Trước khi thực hiện tiêm phòng lao cho trẻ 2 tháng tuổi, bác sĩ chuyên khoa sẽ tiến hành thăm khám sàng lọc sức khỏe tổng quát. Trẻ cần đáp ứng các điều kiện về thể trạng như không bị sốt, không mắc các bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, không bị viêm da diện rộng tại vị trí tiêm ở cánh tay trái và có chỉ số phát triển phù hợp lứa tuổi.

Ngoài ra, bác sĩ sẽ khai thác kỹ tiền sử bệnh lý gia đình để xác định trong nhà có người đang mắc bệnh lao phổi hoạt động hay không. Nếu trẻ đã có thời gian dài tiếp xúc gần với người mắc bệnh lao, nhân viên y tế sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng và chỉ định xét nghiệm kiểm tra trước khi quyết định đưa vắc xin vào cơ thể nhằm bảo đảm tính an toàn tối đa cho trẻ.

Trẻ 2 tháng tuổi tiêm phòng lao có cần làm test Mantoux không

Phản ứng Mantoux hay xét nghiệm thử phản ứng lao qua da là phương pháp giúp xác định cơ thể đã từng tiếp xúc và tạo kháng thể với trực khuẩn lao hay chưa. Đối với trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi, xét nghiệm này thường không cần thiết vì trẻ vừa rời bụng mẹ và ít có nguy cơ phơi nhiễm môi trường.

Khi trẻ đạt 2 tháng tuổi, việc làm xét nghiệm Mantoux phụ thuộc vào đánh giá chuyên môn tại cơ sở tiêm chủng. Nếu trẻ sống trong môi trường an toàn, gia đình không có người nhiễm lao và sức khỏe bình thường, bác sĩ có thể quyết định tiêm phòng trực tiếp. Ngược lại, nếu nghi ngờ trẻ đã tiếp xúc nguồn lây, bác sĩ sẽ chỉ định thử Mantoux trước. Chỉ những trẻ có kết quả âm tính mới được tiến hành tiêm vắc xin BCG để phòng ngừa hiệu quả.

Phản ứng tại chỗ bình thường sau khi tiêm vắc xin lao

Sau khi tiêm vắc xin BCG vào vùng cơ delta cánh tay trái, vết tiêm thường trải qua quá trình lành thương đặc trưng. Trong những tuần đầu, tại vị trí tiêm sẽ xuất hiện một nốt sần nhỏ màu đỏ, sau đó tiến triển thành bọng mủ nhỏ tự nhiên và tự vỡ ra, đóng vảy sau khoảng vài tuần đến hai tháng.

Quá trình đóng vảy và bong tróc có thể lặp lại một đến hai lần trước khi liền sẹo vĩnh viễn với đường kính vài milimét. Đây là dấu hiệu cho thấy hệ thống miễn dịch của trẻ đã đáp ứng tốt với vắc xin và tạo ra kháng thể bảo vệ cơ thể. Phụ huynh chỉ cần giữ sạch vùng da tiêm chủng, để vết thương hở tự khô, không bôi đắp thuốc lá, không nặn mủ hay chườm đá lên vết tiêm.

Có thể kết hợp tiêm lao cùng vắc xin 6 trong 1 ở mốc 2 tháng tuổi không

Mốc 2 tháng tuổi là thời điểm trẻ bắt đầu bước vào lịch tiêm vắc xin phối hợp phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B và viêm màng não do Hib, kèm theo vắc xin phòng tiêu chảy cấp do vi rút Rota. Nhiều phụ huynh lo lắng về việc tiêm cùng lúc vắc xin lao và các mũi tiêm định kỳ này.

Theo nguyên tắc tiêm chủng, vắc xin BCG có thể được tiêm cùng một ngày với các vắc xin bất hoạt hoặc vắc xin sống khác, miễn là tiêm ở hai vị trí giải phẫu riêng biệt và dùng bơm kim tiêm riêng. Tuy nhiên, để tiện theo dõi các phản ứng phụ sau tiêm và giảm bớt gánh nặng tâm lý cho trẻ, bác sĩ khám sàng lọc có thể tư vấn sắp xếp khoảng cách thời gian phù hợp giữa các mũi tiêm tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe cụ thể của từng bé.

Lưu ý an toàn

Vắc xin phòng lao chống chỉ định cho trẻ có tình trạng suy giảm miễn dịch bẩm sinh hoặc mắc các bệnh lý suy giảm miễn dịch mắc phải. Sau khi tiêm, phụ huynh cần theo dõi trẻ ít nhất 30 phút tại cơ sở y tế và tiếp tục quan sát tại nhà trong 24 đến 48 giờ. Tuyệt đối không tự ý dùng cồn đậm đặc, thuốc mỡ kháng sinh hoặc các loại lá dân gian đắp lên vết tiêm lao. Nếu trẻ sốt cao liên tục, vết tiêm sưng tấy lan rộng hoặc nổi hạch nách quá to, cần đưa trẻ đến bệnh viện thăm khám ngay.

Tóm tắt

Tiêm phòng lao cho trẻ ở mốc 2 tháng tuổi là biện pháp bảo vệ cần thiết khi trẻ chưa kịp tiêm trong tháng đầu sau sinh. Phụ huynh nên đưa trẻ đến các trung tâm tiêm chủng uy tín hoặc cơ sở y tế có chuyên khoa nhi để được khám sàng lọc và tư vấn phương án tiêm bù an toàn, giúp bé xây dựng hàng rào miễn dịch vững chắc ngay từ giai đoạn đầu đời.