Người bị bệnh tiểu đường có hiến máu được không và những điều kiện cần biết

Tiểu đường có hiến máu được không là gì?

Bệnh tiểu đường hay đái tháo đường là bệnh lý rối loạn chuyển hóa mạn tính, đặc trưng bởi tình trạng lượng đường trong máu tăng cao do thiếu hụt bài tiết insulin hoặc giảm tác dụng của insulin. Người mắc bệnh vẫn có thể tham gia hiến máu nếu chỉ số đường huyết được giữ ở mức ổn định và cơ thể không có biến chứng nghiêm trọng.

Quy trình sàng lọc trước khi hiến máu được thiết kế nhằm đánh giá toàn diện thể trạng của người hiến. Việc lấy đi một lượng máu tương đương khoảng hai trăm năm mươi đến bốn trăm năm mươi mililit có thể tạo ra những thay đổi tạm thời về thể tích dịch và tuần hoàn. Đối với người có sức khỏe bình thường hoặc người tiểu đường kiểm soát tốt, cơ thể có khả năng bù trừ nhanh chóng. Ngược lại, nếu đường huyết đang dao động hoặc mạch máu đã bị tổn thương do biến chứng, việc mất máu có thể tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe người hiến.

Tiêu chuẩn sức khỏe để người bệnh tiểu đường được tham gia hiến máu

Để đủ điều kiện hiến máu, người mắc bệnh tiểu đường cần duy trì chỉ số đường huyết ổn định trong giới hạn an toàn trong một thời gian dài. Cơ thể người hiến phải ở trạng thái khỏe mạnh, không mắc các bệnh nhiễm trùng cấp tính và không có dấu hiệu mệt mỏi hay suy nhược. Huyết áp và nhịp tim tại thời điểm kiểm tra lâm sàng phải nằm trong ngưỡng cho phép của quy chuẩn hiến máu quốc gia.

Ngoài ra, người bệnh cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn chung đối với người tham gia hiến máu tình nguyện như độ tuổi, cân nặng tối thiểu và nồng độ huyết sắc tố trong máu đạt chuẩn. Bác sĩ tại bàn khám sàng lọc sẽ khai thác kỹ tiền sử bệnh lý, đo huyết áp, kiểm tra mạch và đánh giá tổng trạng trước khi đưa ra quyết định tiếp nhận máu.

Trường hợp người bệnh tiểu đường cần hoãn hoặc không nên hiến máu

Những người bệnh tiểu đường đang trong giai đoạn đường huyết dao động thất thường hoặc mới thay đổi liều lượng thuốc điều trị trong thời gian gần cần hoãn hiến máu. Việc thay đổi phác đồ cho thấy cơ thể chưa đạt được trạng thái chuyển hóa ổn định, do đó cần thêm thời gian để cơ thể thích nghi.

Đặc biệt, người bệnh đã xuất hiện các biến chứng mạn tính của tiểu đường như bệnh võng mạc, suy thận, xơ vữa động mạch hoặc biến chứng thần kinh ngoại biên sẽ không được khuyến khích hiến máu. Mất một lượng máu có thể làm giảm thể tích tuần hoàn tạm thời, gây áp lực lên hệ tim mạch và làm suy giảm khả năng tưới máu đến các cơ quan đang bị tổn thương. Người bệnh đang phải điều trị các vết loét bàn chân hoặc nhiễm trùng cơ hội cũng thuộc diện chống chỉ định hiến máu.

Ảnh hưởng của các loại thuốc điều trị tiểu đường đối với việc hiến máu

Các loại thuốc điều trị tiểu đường dạng uống thông thường như metformin hay sulfonylurea thường không phải là rào cản tuyệt đối đối với việc hiến máu nếu sức khỏe người bệnh ổn định. Bác sĩ tiếp nhận sẽ ghi nhận danh mục thuốc đang sử dụng để đối chiếu với quy định an toàn truyền máu.

Tuy nhiên, đối với những trường hợp phải điều trị bằng insulin, đa số các quy chuẩn y tế đều khuyến cáo tạm hoãn hoặc từ chối lấy máu. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc bảo vệ người hiến máu, bởi những người phụ thuộc insulin có nguy cơ cao bị hạ đường huyết đột ngột khi thể tích máu thay đổi. Ngoài ra, việc dùng một số loại thuốc điều chỉnh huyết áp hoặc thuốc điều trị rối loạn lipid máu đi kèm cũng cần được bác sĩ đánh giá cẩn trọng.

Lưu ý chăm sóc và theo dõi sức khỏe trước và sau khi lấy máu

Trước ngày hiến máu, người bệnh tiểu đường cần ngủ đủ giấc, uống nhiều nước và duy trì bữa ăn thanh đạm, tránh thực phẩm quá nhiều chất béo hoặc đường đơn. Tuyệt đối không được bỏ bữa hoặc tự ý ngưng thuốc hạ đường huyết vì điều này có thể dẫn đến cơn tăng hoặc hạ đường huyết nguy hiểm.

Sau khi hiến máu, người bệnh nên ngồi nghỉ tại chỗ ít nhất mười lăm đến hai mươi phút và dùng nhẹ bánh ngọt hoặc nước đường do ban tổ chức cung cấp để ổn định năng lượng. Trong vòng hai mươi bốn giờ tiếp theo, người bệnh cần tiếp tục uống đủ nước, tránh làm việc nặng, không tập luyện thể thao cường độ cao và theo dõi sát sao chỉ số đường huyết tại nhà để kịp thời xử trí nếu có bất thường.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức và không thay thế cho quy trình khám sàng lọc y khoa tại điểm tiếp nhận máu. Người bệnh tiểu đường tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc hoặc nhịn ăn để đạt chỉ số đường huyết đẹp trước khi xét nghiệm hiến máu. Mọi quyết định tiếp nhận máu đều do bác sĩ chuyên môn đánh giá trực tiếp dựa trên thể trạng và tiền sử bệnh.

Tóm tắt

Người mắc bệnh tiểu đường hoàn toàn có thể tham gia hiến máu tình nguyện nếu đường huyết được kiểm soát tốt và cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh. Tuy nhiên, an toàn của người hiến luôn là ưu tiên cao nhất trong y khoa. Người bệnh cần lắng nghe cơ thể, tuân thủ hướng dẫn sàng lọc của bác sĩ và không ngần ngại trao đổi chi tiết về tiền sử bệnh lý cũng như các loại thuốc đang sử dụng.