Tiêu chảy uống mật ong có được không và những lưu ý cần biết

Tiêu chảy uống mật ong có được không là gì?

Mật ong là thực phẩm tự nhiên giàu dưỡng chất, chứa các chất chống oxy hóa, vitamin cùng nhiều hợp chất sinh học có tính kháng khuẩn nhẹ. Trong điều kiện thể trạng bình thường, mật ong thường được dùng để làm dịu cơn ho, giảm đau rát cổ họng hoặc hỗ trợ cải thiện các triệu chứng viêm loét dạ dày tá tràng nhẹ.

Tuy vậy, cấu tạo chính của mật ong chiếm tới hơn 70 phần trăm là các loại đường đơn giản, điển hình là đường fructose và đường glucose. Khi cơ thể gặp phải tình trạng tiêu chảy, niêm mạc ruột non và ruột già đang trong trạng thái phù nề, viêm nhiễm và suy giảm trầm trọng khả năng tiết men tiêu hóa cũng như hấp thu chất dinh dưỡng. Do đó, việc đưa một dung dịch có nồng độ đường đậm đặc như mật ong vào đường tiêu hóa lúc này đòi hỏi sự cân nhắc hết sức thận trọng về mặt sinh lý học.

Hàm lượng đường fructose cao và nguy cơ tiêu chảy thẩm thấu

Mật ong chứa tỷ lệ đường đơn rất cao, chủ yếu là fructose và glucose. Khi đường ruột đang bị viêm nhiễm hoặc tổn thương do tiêu chảy, khả năng hấp thu các loại đường đơn này suy giảm đáng kể. Lượng đường không được hấp thu hết sẽ đọng lại trong lòng ruột, tạo ra hiện tượng chênh lệch áp suất thẩm thấu. Hiện tượng này kéo nước từ thành ruột vào lòng ống tiêu hóa, làm khối lượng phân lỏng tăng lên và kích thích nhu động ruột co bóp mạnh hơn.

Bên cạnh đó, fructose dư thừa trong ruột già sẽ trở thành nguồn thức ăn cho vi khuẩn lên men sinh hơi, dẫn đến cảm giác đầy hơi, trướng bụng và đau quặn từng cơn. Do vậy, việc dùng mật ong đậm đặc trong giai đoạn tiêu chảy bùng phát thường khiến tình trạng mất nước và số lần đi ngoài gia tăng thay vì đem lại lợi ích bồi bổ sức khỏe.

Cảnh báo nguy cơ ngộ độc botulinum ở trẻ nhỏ dưới một tuổi

Trẻ em dưới một tuổi có hệ vi sinh đường ruột và hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Mật ong tự nhiên có thể chứa các bào tử của vi khuẩn Clostridium botulinum tồn tại ngoài môi trường. Đối với người lớn và trẻ lớn, dịch vị dạ dày cùng hệ vi khuẩn có ích có thể ức chế bào tử này phát triển. Tuy nhiên, ở trẻ sơ sinh và trẻ nhũ nhi, các bào tử này có thể nảy mầm trong đường ruột và sinh ra độc tố thần kinh cực mạnh.

Tình trạng ngộ độc botulinum ở trẻ nhỏ gây ra các triệu chứng nghiêm trọng như táo bón kéo dài sau đó yếu cơ, bú kém, tiếng khóc yếu, khó thở và có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Vì vậy, các tổ chức y tế trên toàn thế giới đều khuyến cáo tuyệt đối không cho trẻ dưới một tuổi dùng mật ong dưới bất kỳ hình thức nào, đặc biệt khi trẻ đang bị rối loạn tiêu hóa.

Thời điểm và cách dùng mật ong an toàn khi đường ruột hồi phục

Mặc dù không khuyến khích dùng khi đang đi ngoài liên tục, mật ong nguyên chất vẫn có đặc tính kháng viêm, làm dịu niêm mạc và hỗ trợ phục hồi sức khỏe tốt trong giai đoạn lui bệnh. Khi các đợt tiêu chảy cấp đã tạm lắng, người bệnh chỉ còn mệt mỏi và phân đã bắt đầu đặc lại, việc bổ sung một lượng nhỏ mật ong có thể giúp cung cấp năng lượng nhanh chóng cho cơ thể.

Cách sử dụng hợp lý lúc này là lấy một lượng rất nhỏ mật ong pha thật loãng với nước ấm, không nên pha nước quá nóng vì dễ làm phân hủy các enzym có lợi. Nên uống từng ngụm nhỏ sau bữa ăn nhẹ và lắng nghe phản ứng của cơ thể. Nếu cảm thấy bụng có dấu hiệu sôi, trướng hoặc buồn đi ngoài trở lại thì phải ngừng ngay lập tức để đường ruột được nghỉ ngơi.

Các giải pháp bù nước và dinh dưỡng chuẩn y khoa khi bị tiêu chảy

Nguyên tắc điều trị then chốt khi bị tiêu chảy là bù nước và bổ sung điện giải kịp thời để phòng ngừa biến chứng mất nước nguy hiểm. Thay vì tìm kiếm các mẹo dân gian hay sử dụng mật ong, người bệnh nên ưu tiên sử dụng dung dịch oresol được pha đúng liều lượng chỉ dẫn trên bao bì. Mỗi gói oresol cần được hòa tan hoàn toàn trong đúng thể tích nước đun sôi để nguội để đảm bảo nồng độ thẩm thấu tối ưu cho niêm mạc ruột.

Ngoài ra, nước cháo muối loãng, nước súp thịt nạc hoặc nước dừa tươi là những thức uống hỗ trợ rất tốt. Về ăn uống, nên lựa chọn các thực phẩm mềm, dễ tiêu hóa như cháo trắng, bánh mì nướng, khoai tây nghiền và chuối chín để cung cấp kali. Cần tránh các loại nước ngọt đóng chai, nước có ga, sữa nhiều đường lactose và thực phẩm chiên xào nhiều dầu mỡ vì chúng làm chậm quá trình bình phục của đường ruột.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chỉ định điều trị y khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc cầm tiêu chảy khi chưa có ý kiến của bác sĩ vì có thể giữ lại độc tố vi khuẩn trong lòng ruột. Nếu nhận thấy các dấu hiệu mất nước nặng như môi khô, mắt trũng, tiểu rất ít, sốt cao hoặc phân có lẫn máu, cần đến ngay bệnh viện để được can thiệp y tế chuyên sâu.

Tóm tắt

Tóm lại, người bị tiêu chảy nên thận trọng khi muốn dùng mật ong và tốt nhất không nên uống trong giai đoạn đi ngoài phân lỏng cấp tính để tránh tiêu chảy thẩm thấu. Ưu tiên hàng đầu luôn là bù nước bằng dung dịch oresol, ăn đồ mềm dễ tiêu và nghỉ ngơi hợp lý. Nếu các dấu hiệu tiêu hóa không thuyên giảm hoặc xuất hiện biểu hiện mất nước, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.