Bị đau mắt hàn nhỏ thuốc gì để làm dịu mắt?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Hiện tượng đau mắt hàn, hay còn gọi trong y khoa là viêm giác mạc do tia cực tím, xảy ra khi nhãn cầu tiếp xúc trực tiếp với tia hồ quang phát ra trong quá trình hàn kim loại mà không có kính bảo hộ đạt chuẩn. Người bệnh thường cảm thấy đau rát dữ dội, cộm xót như có dị vật, chảy nước mắt giàn giụa và sợ ánh sáng sau vài giờ làm việc.
Khi gặp phải tình trạng này, câu hỏi bị đau mắt hàn nhỏ thuốc gì để vừa giảm đau nhanh vừa an toàn cho mắt là băn khoăn của rất nhiều thợ hàn và người xung quanh. Việc lựa chọn sai loại thuốc nhỏ mắt, đặc biệt là thuốc gây tê hoặc kháng viêm liều cao, có thể khiến tổn thương giác mạc thêm trầm trọng và dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm cho thị giác.
Bị đau mắt hàn nhỏ thuốc gì là gì?
Đau mắt hàn thực chất là tình trạng bỏng bề mặt giác mạc và kết mạc do bức xạ tia cực tím cực mạnh từ hồ quang điện. Các tia tử ngoại này thâm nhập và làm tổn thương lớp tế bào biểu mô trên cùng của giác mạc, dẫn đến phản ứng viêm cấp tính. Biểu hiện bệnh thường không xuất hiện ngay trong lúc hàn mà phát tác sau khoảng bốn đến mười hai giờ tiếp xúc. Người bệnh sẽ thấy mi mắt sưng nề, kết mạc đỏ rực, cay xót buốt, chảy nước mắt liên tục và khó mở mắt dưới ánh sáng bình thường. Bản chất của lớp biểu mô giác mạc có khả năng tái sinh rất nhanh nếu không bị bội nhiễm vi khuẩn. Do đó, mục tiêu chăm sóc ban đầu là giảm nhẹ triệu chứng khó chịu, bảo vệ độ ẩm của màng phim nước mắt và ngăn ngừa các yếu tố gây hại thứ phát.
Các loại dung dịch nhỏ mắt an toàn giúp làm dịu mắt hàn
Khi bị đau mắt hàn do tiếp xúc tia lửa hồ quang, người bệnh có thể sử dụng nước muối sinh lý đẳng trương không phẩy chín phần trăm để rửa trôi bụi bẩn và dị vật cơ học bám trên bề mặt mắt. Tiếp đó, lựa chọn an toàn nhất là các loại nước mắt nhân tạo dạng tép đơn liều không chứa chất bảo quản, có thành phần như natri hyaluronate hoặc carboxymethylcellulose. Các dung dịch này có công dụng bôi trơn, tạo màng mỏng ẩm mượt bảo vệ các tế bào biểu mô đang bị tổn thương, hạn chế ma sát giữa mí mắt và giác mạc mỗi khi chớp mắt. Nhờ vậy, cảm giác cay rát, xót và cộm như có cát trong mắt sẽ dịu bớt rõ rệt. Người bệnh có thể nhỏ cách mỗi một đến hai giờ trong ngày đầu tiên. Ngoài ra, việc bổ sung dung dịch nhỏ mắt hoặc gel dưỡng có chứa dexpanthenol cũng giúp hỗ trợ quá trình tái tạo màng biểu mô giác mạc diễn ra thuận lợi hơn.
Những loại thuốc nhỏ mắt tuyệt đối không được tự ý sử dụng
Rất nhiều người tìm kiếm giải pháp giảm đau tức thì bằng các loại thuốc nhỏ mắt chứa chất gây tê bề mặt như tetracaine hoặc proparacaine. Tuy nhiên, các chuyên gia nhãn khoa khuyến cáo tuyệt đối không tự ý mua và dùng nhóm thuốc này tại nhà. Thuốc tê chỉ có tác dụng tạm thời nhưng làm tê liệt phản xạ chớp mắt, ức chế quá trình phân chia tế bào khiến vết trợt giác mạc chậm lành, thậm chí dẫn đến loét thủng giác mạc vĩnh viễn. Tương tự, các chế phẩm nhỏ mắt chứa corticoid như dexamethasone, prednisolone hoặc hydrocortisone cũng không được tùy tiện sử dụng. Việc lạm dụng corticoid khi giác mạc có tổn thương hở sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm nấm, bội nhiễm vi khuẩn và biến chứng tăng nhãn áp nguy hiểm. Thuốc nhỏ mắt kháng sinh chỉ nên dùng khi bác sĩ chỉ định để dự phòng nguy cơ nhiễm khuẩn thứ phát.
Cách chăm sóc và hỗ trợ phục hồi mắt hàn tại nhà
Bên cạnh việc nhỏ nước mắt nhân tạo, sơ cứu và chăm sóc đúng cách đóng vai trò rất lớn giúp mắt nhanh hồi phục. Người bệnh cần tránh hoàn toàn thói quen day dụi mắt vì hành động này có thể làm vết trợt biểu mô lan rộng hoặc gây rách sâu hơn vào nhu mô giác mạc. Hãy chườm lạnh quanh vùng mi mắt bằng khăn sạch bọc ngoài túi đá trong mười lăm phút để giảm tình trạng sung huyết và phù nề. Nên nghỉ ngơi trong phòng có ánh sáng dịu hoặc đeo kính râm chống tia cực tím để giảm bớt cảm giác chói mắt, sợ ánh sáng. Đồng thời, cần hạn chế tối đa việc sử dụng màn hình điện thoại, máy tính và tivi trong ít nhất hai mươi bốn giờ đầu nhằm tạo điều kiện cho mắt thư giãn và phục hồi tự nhiên.
Biểu hiện nguy hiểm cần đi khám chuyên khoa mắt ngay
Phần lớn trường hợp viêm kết mạc và giác mạc do quang học sẽ cải thiện sau một đến hai ngày nếu được chăm sóc thích hợp. Tuy nhiên, nếu mắt xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau nhức dữ dội không thuyên giảm, đau buốt sâu trong hốc mắt hoặc chảy mủ màu vàng xanh, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa mắt. Đặc biệt, tình trạng nhìn mờ đột ngột, suy giảm thị lực, xuất hiện đốm trắng đục trên tròng đen hoặc mắt nhạy cảm cực độ với ánh sáng là dấu hiệu cảnh báo tổn thương giác mạc nghiêm trọng hoặc đã xảy ra biến chứng nhiễm trùng. Việc thăm khám sớm bằng kính hiển vi sinh học sẽ giúp bác sĩ đánh giá chính xác độ sâu của vết tổn thương và đưa ra phác đồ điều trị kịp thời, bảo toàn thị lực.
Lưu ý an toàn
Mọi thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức chăm sóc mắt và không thay thế cho chẩn đoán hay đơn thuốc của bác sĩ chuyên khoa mắt. Người bệnh tuyệt đối không áp dụng các bài thuốc truyền miệng như nhỏ sữa mẹ, nước chanh hay đắp lá trầu vào mắt. Không dùng chung lọ thuốc nhỏ mắt với người khác và luôn kiểm tra hạn sử dụng của sản phẩm trước khi nhỏ. Khi mắt có dấu hiệu bất thường, việc đi khám y tế là bắt buộc.
Tóm tắt
Hiện tượng đau mắt hàn do tia lửa hàn chủ yếu là tổn thương trợt biểu mô giác mạc dưới tác động của tia cực tím. Việc sử dụng nước mắt nhân tạo không chất bảo quản kết hợp chườm lạnh là giải pháp an toàn để giảm bớt cảm giác cộm xót. Người lao động không được tự ý nhỏ thuốc giảm đau gây tê hoặc kháng viêm chứa corticoid. Khi tình trạng đau nhức kéo dài hoặc mắt nhìn mờ, hãy đến ngay bệnh viện mắt để được khám và xử trí đúng cách.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đau mắt hàn thường kéo dài trong bao lâu thì khỏi?
Thời gian tự phục hồi thường dao động từ hai mươi bốn đến bốn mươi tám giờ nếu bề mặt giác mạc chỉ bị trợt nông. Người bệnh cần để mắt nghỉ ngơi trong phòng tối và nhỏ nước mắt nhân tạo thường xuyên để hỗ trợ biểu mô lành lại.
Có nên tự pha nước muối tại nhà để rửa mắt hàn không?
Không nên dùng vì nước muối tự pha tại nhà không đảm bảo độ vô khuẩn và nồng độ đẳng trương chuẩn xác. Việc này có thể làm tăng nguy cơ kích ứng mô nhãn cầu và bội nhiễm vi khuẩn nguy hiểm cho giác mạc.
Mẹo đắp lá trầu không hoặc nha đam có giúp chữa đau mắt hàn không?
Tuyệt đối không nên áp dụng vì đắp lá cây hoặc các loại củ tiềm ẩn nhiều vi nấm, tạp khuẩn dễ xâm nhập vào vết thương hở trên giác mạc, dẫn đến nguy cơ viêm loét nhiễm trùng rất khó điều trị.
Tại sao không được tự mua thuốc tê nhỏ mắt để giảm đau cấp tốc?
Thuốc tê nhỏ mắt chỉ được dùng trong thủ thuật y khoa. Tự ý nhỏ tại nhà sẽ làm mất cảm giác bảo vệ tự nhiên, ức chế quá trình liền sẹo của giác mạc và có thể gây biến chứng thủng nhãn cầu.
Đang bị đau mắt hàn có được đeo kính áp tròng không?
Người bị đau mắt hàn nên tạm ngừng đeo kính áp tròng cho đến khi mắt hồi phục hoàn toàn. Kính áp tròng cản trở oxy nuôi dưỡng giác mạc và làm tăng nguy cơ bám dính vi khuẩn gây viêm loét.
