Tiếp xúc với người đau mắt đỏ có lây không và cách phòng ngừa
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Viêm kết mạc hay thường gọi là đau mắt đỏ là tình trạng nhiễm trùng hoặc viêm nhiễm tại lớp màng mỏng bao phủ phần lòng trắng của mắt. Khi trong gia đình, trường học hoặc nơi làm việc có người mắc bệnh, nhiều người thường lo lắng liệu việc tiếp xúc trực tiếp hay gián tiếp với bệnh nhân có dẫn đến lây nhiễm hay không.
Đau mắt đỏ có khả năng lây lan rất nhanh và có thể bùng phát thành dịch nếu không kiểm soát tốt các con đường lây truyền. Việc hiểu rõ cơ chế lây bệnh, thời gian lây nhiễm cũng như áp dụng chủ động các biện pháp phòng ngừa cá nhân là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe đôi mắt cho bản thân và cộng đồng.
Tiếp xúc với người đau mắt đỏ có lây không?
Đau mắt đỏ xảy ra khi màng kết mạc bị viêm do vi rút, vi khuẩn hoặc do tác nhân dị ứng. Trong đó, đau mắt đỏ do vi rút như Adenovirus hoặc vi khuẩn là những dạng có tính lây truyền cao. Người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng như đỏ mắt, ngứa, cộm rát, chảy nước mắt, ra nhiều ghèn mắt và đôi khi sưng nhẹ mi mắt.
Tiếp xúc với người đau mắt đỏ hoàn toàn có nguy cơ lây nhiễm cao nếu không có biện pháp phòng hộ phù hợp. Vi rút và vi khuẩn gây bệnh dễ dàng phát tán qua giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, hoặc thông qua việc dùng chung các vật dụng cá nhân bị dính dịch tiết mắt. Nhận biết sớm nguy cơ lây nhiễm giúp người dân chủ động hơn trong việc cách ly nhẹ và vệ sinh mắt đúng cách.
Khả năng lây nhiễm khi tiếp xúc với người bị đau mắt đỏ
Tiếp xúc với người mắc bệnh đau mắt đỏ có nguy cơ lây nhiễm rất cao, đặc biệt khi nguyên nhân gây bệnh là do vi rút hoặc vi khuẩn. Nguyên nhân là vì mầm bệnh tồn tại với mật độ lớn trong dịch tiết mắt, nước mắt và dịch tiết đường hô hấp của người bệnh. Khi tiếp xúc gần, việc chạm tay vào các bề mặt dính mầm bệnh rồi đưa lên mắt, mũi, miệng là con đường lây nhiễm phổ biến nhất.
Một số người cho rằng chỉ cần nhìn vào mắt người bị đau mắt đỏ là sẽ bị lây. Đây là quan điểm không chính xác. Đau mắt đỏ không lây qua đường không khí đơn thuần hay qua ánh nhìn, mà chỉ lây khi có sự tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết chứa vi rút, vi khuẩn gây bệnh. Tuy nhiên, việc đứng quá gần người bệnh khi họ ho hoặc hắt hơi vẫn có thể khiến giọt bắn chứa mầm bệnh dính vào mắt hoặc niêm mạc hô hấp của người đối diện.
Các đường lây truyền phổ biến của bệnh đau mắt đỏ
Bệnh đau mắt đỏ lây lan qua nhiều đường khác nhau trong sinh hoạt hằng ngày. Đường lây phổ biến nhất là tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt của người bệnh thông qua bắt tay, ôm hôn hoặc chạm vào vùng mặt của họ. Sau đó, người lành vô tình đưa tay chạm vào mắt mình, tạo điều kiện cho tác nhân gây bệnh xâm nhập vào kết mạc.
Đường lây gián tiếp cũng nguy hiểm không kém khi dùng chung các đồ dùng cá nhân như khăn mặt, gối, thau chậu, kính mắt, thuốc nhỏ mắt, son phấn hoặc dụng cụ trang điểm. Ngoài ra, các vật dụng công cộng như tay nắm cửa, nút bấm thang máy, điều khiển ti vi hay bàn ghế bị nhiễm mầm bệnh cũng là nguồn lây dán tiếp. Việc bơi lội tại các bể bơi công cộng không đảm bảo vệ sinh hoặc chứa nguồn nước bị ô nhiễm cũng có thể làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm đau mắt đỏ trong mùa dịch.
Thời gian lây bệnh đau mắt đỏ kéo dài trong bao lâu
Người bị đau mắt đỏ có khả năng lây truyền bệnh cho người khác ngay từ thời gian ủ bệnh, tức là vài ngày trước khi các triệu chứng rõ rệt xuất hiện. Thời kỳ lây lan mạnh nhất thường rơi vào giai đoạn phát bệnh cấp tính, khi mắt người bệnh ra nhiều nước mắt, dịch tiết và ghèn bẩn.
Khả năng lây nhiễm thường kéo dài trong suốt thời gian người bệnh còn triệu chứng đỏ mắt và ra dịch tiết, trung bình khoảng từ 7 đến 14 ngày tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh cũng như sức đề kháng của từng cá nhân. Việc nhận biết khoảng thời gian lây nhiễm này giúp người bệnh chủ động tự cách ly tương đối, hạn chế đến nơi đông người và tuân thủ các quy định vệ sinh cá nhân nhằm tránh làm bùng phát dịch bệnh tại gia đình và môi trường xung quanh.
Các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm đau mắt đỏ hiệu quả
Để phòng ngừa hiệu quả sự lây lan của bệnh đau mắt đỏ, vệ sinh cá nhân là yếu tố then chốt hàng đầu. Mỗi người nên rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch hoặc dung dịch sát khuẩn tay, đặc biệt là sau khi tiếp xúc với các bề mặt công cộng hay chăm sóc người bệnh. Tuyệt đối tránh thói quen đưa tay lên dụi mắt, mũi hoặc miệng.
Người dân không nên dùng chung các vật dụng cá nhân như khăn mặt, gối, kính mát và lọ thuốc nhỏ mắt với người khác. Khăn mặt gối giặt sạch và phơi dưới ánh nắng mặt trời. Khi sinh hoạt cùng người bị đau mắt đỏ, cần đeo khẩu trang y tế, rửa tay ngay sau khi hỗ trợ tra thuốc và nhắc nhở người bệnh nghỉ ngơi tại nhà. Khi xuất hiện các dấu hiệu ngứa rát, đỏ mắt hoặc tiết nhiều dịch bẩn, người bệnh nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được bác sĩ thăm khám và tư vấn điều trị phù hợp.
Lưu ý an toàn
Đau mắt đỏ là bệnh lý lành tính nhưng nếu không chăm sóc đúng cách có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như viêm giác mạc, giảm thị lực. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa corticoid, không đắp các loại lá cây, xông mắt bằng phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng. Khi có biểu hiện đau nhức mắt dữ dội, nhìn mờ, sợ ánh sáng hoặc mắt tiết mủ đặc, cần đến ngay chuyên khoa mắt để bác sĩ thăm khám và chẩn đoán chính xác.
Tóm tắt
Tiếp xúc với người đau mắt đỏ hoàn toàn có nguy cơ lây nhiễm nếu không thực hiện tốt công tác phòng ngừa. Việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, rửa tay sạch sẽ và không dùng chung đồ dùng là biện pháp bảo vệ đôi mắt hiệu quả nhất. Khi nghi ngờ mắc bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa mắt để được hướng dẫn chăm sóc an toàn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đau mắt đỏ lây qua đường nhìn có đúng không?
Đau mắt đỏ không lây qua đường nhìn. Bệnh chỉ lây khi có sự tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết mắt, giọt bắn đường hô hấp của người bệnh chứa vi rút hoặc vi khuẩn gây bệnh.
Người bị đau mắt đỏ cần nghỉ học hoặc nghỉ làm bao lâu?
Người bị đau mắt đỏ nên hạn chế đến nơi đông người từ 5 đến 7 ngày trong giai đoạn cấp tính để tránh lây nhiễm. Thời gian nghỉ cụ thể nên tuân theo đánh giá và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt.
Có nên dùng chung thuốc nhỏ mắt với người bị đau mắt đỏ không?
Tuyệt đối không dùng chung thuốc nhỏ mắt. Dùng chung lọ thuốc nhỏ mắt là con đường lây truyền mầm bệnh trực tiếp và nhanh chóng nhất giữa các thành viên trong gia đình hoặc bạn bè.
Đeo kính đen có ngăn ngừa được đau mắt đỏ lây nhiễm không?
Đeo kính mát hỗ trợ giảm chói mắt, cản bụi và hạn chế thói quen đưa tay dụi mắt. Tuy nhiên, kính đen không thể ngăn chặn hoàn toàn vi rút lây lan nếu không kết hợp rửa tay và vệ sinh cá nhân.
Bị đau mắt đỏ bao lâu thì khỏi hoàn toàn?
Thông thường bệnh đau mắt đỏ do vi rút hoặc vi khuẩn khỏi sau 7 đến 14 ngày nếu được chăm sóc đúng cách. Thời gian hồi phục phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, tình trạng sức khỏe và sự tuân thủ điều trị.
