Tiêm phòng chó dại cắn có ảnh hưởng gì không đến sức khỏe?

Tiêm phòng chó dại cắn có ảnh hưởng gì không là gì?

Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus dại thuộc họ Rhabdoviridae lây truyền từ động vật sang người, chủ yếu qua vết cắn, vết cào hoặc vết liếm trên da tổn thương. Khi virus dại xâm nhập cơ thể, chúng sẽ di chuyển dọc theo các dây thần kinh ngoại biên tiến vào hệ thần kinh trung ương. Khi bệnh nhân đã xuất hiện các triệu chứng lâm sàng như sợ nước, sợ gió hoặc co giật, nguy cơ tử vong là không thể đảo ngược.

Tiêm phòng vắc xin dại sau phơi nhiễm là giải pháp tạo miễn dịch chủ động nhằm kích thích cơ thể sản sinh kháng thể đặc hiệu trung hòa virus trước khi chúng kịp tấn công vào não bộ. Các chế phẩm vắc xin phòng dại hiện nay được kiểm định khắt khe về độ an toàn sinh học, mang lại hiệu quả bảo vệ cao mà không gây tổn hại sức khỏe lâu dài.

Độ an toàn của vắc xin phòng dại thế hệ mới so với thế hệ cũ

Trước đây, một số loại vắc xin dại sản xuất từ mô não động vật thế hệ cũ có thể gây ra biến chứng viêm não hoặc suy giảm thần kinh. Tuy nhiên, các dòng vắc xin phòng dại lưu hành hiện nay đều là vắc xin thế hệ mới, được nuôi cấy trên tế bào vero hoặc phôi tế bào tinh khiết và đã qua quy trình bất hoạt nghiêm ngặt.

Quy trình sản xuất hiện đại giúp loại bỏ hoàn toàn các kháng nguyên mô não gây hại. Nhờ đó, vắc xin phòng dại đạt độ tinh khiết cao, khả năng kích thích miễn dịch tốt và đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn an toàn sinh học của Tổ chức Y tế Thế giới. Người bệnh khi được chỉ định tiêm chủng có thể yên tâm về tính an toàn của chế phẩm sinh học này.

Các phản ứng phụ thường gặp sau khi tiêm phòng vắc xin dại

Sau khi tiêm vắc xin phòng dại, hệ miễn dịch bắt đầu phản ứng để tạo kháng thể bảo vệ cơ thể. Quá trình này có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn ở mức độ nhẹ và tạm thời.

Các triệu chứng thường gặp bao gồm đau, sưng, đỏ hoặc ngứa nhẹ tại vị trí tiêm trên bắp tay. Về triệu chứng toàn thân, người được tiêm có thể cảm thấy sốt nhẹ, nhức đầu, mệt mỏi, đau nhức cơ bắp hoặc cảm giác buồn nôn nhẹ. Những biểu hiện này thường xuất hiện trong vòng 24 đến 48 giờ sau tiêm và sẽ tự thoái lui nhanh chóng mà không để lại di chứng lâu dài cho sức khỏe.

Những phản ứng hiếm gặp cần theo dõi y tế chặt chẽ

Dù rất hiếm khi xảy ra, một số trường hợp vẫn có thể gặp phải phản ứng quá mẫn hoặc phản ứng dị ứng nặng như sốc phản vệ. Biểu hiện bao gồm khó thở, tức ngực, phát ban mày đay toàn thân, phù nề vùng mặt môi, tụt huyết áp hoặc chóng mặt dữ dội.

Đây là phản ứng cấp tính của cơ địa đối với thành phần trong vắc xin hoặc huyết thanh kháng dại dùng phối hợp. Do đó, người tiêm cần được theo dõi sát tại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút sau khi tiêm và thông báo ngay cho nhân viên y tế nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường để xử trí cấp cứu kịp thời.

Tiêm vắc xin dại có làm suy giảm trí nhớ hay thần kinh không

Quan niệm tiêm phòng dại làm giảm trí nhớ, lú lẫn hoặc ảnh hưởng phát triển trí tuệ là nỗi lo bắt nguồn từ các thế hệ vắc xin cổ điển từ nhiều thập kỷ trước. Với vắc xin tinh chế tế bào hiện đại, các bằng chứng y khoa khẳng định vắc xin không gây tổn hại cấu trúc mô não hay chức năng nhận thức.

Bệnh dại một khi đã phát cơn lâm sàng thì tỷ lệ tử vong gần như là tuyệt đối. Vì vậy, việc e ngại tác dụng phụ vô căn cứ rồi trì hoãn tiêm phòng dại là rất nguy hiểm. Lợi ích ngăn chặn virus dại xâm nhập hệ thần kinh trung ương vượt trội hoàn toàn so với những phản ứng phụ thoáng qua sau mũi tiêm.

Lưu ý chăm sóc và theo dõi sức khỏe trong suốt phác đồ tiêm

Để đảm bảo quá trình tiêm phòng diễn ra an toàn và sinh kháng thể tối ưu, người bị động vật cắn cần thực hiện sơ cứu vết thương đúng cách bằng xà phòng và nước sạch liên tục trong 15 phút, sau đó sát khuẩn bằng cồn hoặc dung dịch iod.

Trong suốt đợt tiêm, người tiêm chủng cần tuân thủ đúng số mũi và khoảng cách ngày theo lịch hẹn của bác sĩ y học dự phòng. Không nên lao động quá sức, tránh sử dụng đồ uống có cồn hay các thuốc ức chế miễn dịch nếu không có chỉ định chuyên môn, đồng thời theo dõi sát tình trạng sức khỏe tổng quát sau mỗi mũi tiêm.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Tuyệt đối không tự ý đắp thuốc lá, rạch vết thương hay sử dụng mẹo dân gian để chữa trị khi bị chó cắn. Ngay sau khi phơi nhiễm, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế dự phòng để được tư vấn phác đồ tiêm vắc xin và huyết thanh kháng dại phù hợp.

Tóm tắt

Tiêm phòng sau khi bị chó dại cắn là can thiệp y tế bắt buộc để bảo vệ tính mạng. Các dòng vắc xin phòng dại hiện đại có độ an toàn cao, những tác dụng phụ thường nhẹ và thoáng qua. Người bệnh nên tuân thủ phác đồ của bác sĩ để đảm bảo hiệu quả phòng ngừa tối ưu.