Tiêm phế cầu 15 có sốt không và cách xử trí an toàn tại nhà

Tiêm phế cầu 15 có sốt không là gì?

Vắc xin phế cầu 15 là loại vắc xin cộng hợp thế hệ mới, được chỉ định nhằm phòng ngừa các bệnh lý xâm lấn nguy hiểm do 15 tuýp huyết thanh phế cầu khuẩn gây ra, điển hình như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết và viêm tai giữa cấp tính. Vắc xin này được khuyến cáo áp dụng cho cả trẻ em từ độ tuổi nhũ nhi lẫn người lớn có yếu tố nguy cơ hoặc người cao tuổi muốn chủ động bảo vệ hệ hô hấp. Sau khi đưa vắc xin vào cơ thể qua đường tiêm bắp, hệ thống miễn dịch sẽ nhận diện các kháng nguyên polysaccharide và bắt đầu sản sinh kháng thể đặc hiệu. Quá trình đáp ứng này thường đi kèm với phản ứng viêm nhẹ tạm thời, trong đó biểu hiện sốt cùng cảm giác đau sưng tại vị trí tiêm là những phản xạ sinh lý hoàn toàn dễ hiểu và nằm trong dự liệu y khoa.

Khả năng bị sốt và các phản ứng thường gặp sau tiêm phế cầu 15

Sau khi tiêm vắc xin phế cầu 15, sốt là một trong những phản ứng thông thường và hoàn toàn có thể xảy ra. Đây là dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch đang nhận diện kháng nguyên và kích hoạt cơ chế sinh kháng thể bảo vệ cơ thể trước vi khuẩn phế cầu Streptococcus pneumoniae. Đa phần các trường hợp chỉ xuất hiện sốt nhẹ đến sốt vừa, dao động quanh mức 37,5 đến 38,5 độ C.

Cơn sốt thường bắt đầu trong vòng 24 giờ sau mũi tiêm và có xu hướng tự thuyên giảm sau 24 đến 48 giờ tiếp theo. Bên cạnh triệu chứng sốt, người tiêm có thể gặp phải một số biểu hiện tại chỗ hoặc toàn thân mức độ nhẹ như sưng đỏ, đau tại vị trí tiêm bắp, cảm giác mệt mỏi, đau nhức cơ hoặc biếng ăn tạm thời. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, trẻ có thể quấy khóc nhiều hơn ngày thường hoặc khó ngủ. Những phản ứng này thường lành tính và không để lại ảnh hưởng tiêu cực lâu dài đối với sức khỏe.

Cách chăm sóc và hạ sốt an toàn tại nhà

Khi người tiêm xuất hiện triệu chứng sốt nhẹ, việc đầu tiên cần làm là đo và ghi nhận thân nhiệt thường xuyên bằng nhiệt kế. Hãy tạo không gian nghỉ ngơi thoáng đãng, yên tĩnh và cho người tiêm mặc trang phục rộng rãi, thấm hút mồ hôi tốt. Việc bù nước và điện giải đóng vai trò vô cùng thiết yếu để ngăn ngừa tình trạng mất nước do sốt. Đối với trẻ nhỏ, phụ huynh nên tăng cường cữ bú mẹ hoặc bổ sung thêm nước lọc, nước trái cây phù hợp theo độ tuổi.

Trong trường hợp thân nhiệt tăng cao gây khó chịu, có thể lau mát cơ thể bằng khăn mềm nhúng nước ấm ở các vùng có mạch máu lớn như nách, bẹn và cổ. Tuyệt đối không dùng nước đá lạnh hoặc cồn y tế để chườm vì có thể gây co mạch và nguy hiểm cho sức khỏe. Nếu cần sử dụng thuốc hạ sốt giảm đau như paracetamol, người chăm sóc cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ dẫn của bác sĩ hoặc cán bộ y tế về loại thuốc, cách dùng và khoảng cách giữa các lần uống.

Dấu hiệu cảnh báo cần đưa người tiêm đến cơ sở y tế

Mặc dù đa số các phản ứng sau tiêm đều nhẹ và tự khỏi, người chăm sóc vẫn cần cảnh giác trước những dấu hiệu bất thường để kịp thời xử trí. Cần đưa người tiêm đến cơ sở y tế hoặc bệnh viện gần nhất nếu thân nhiệt vượt quá 39 độ C và đáp ứng kém với các biện pháp hạ sốt thông thường, hoặc tình trạng sốt kéo dài liên tục trên 48 đến 72 giờ không có dấu hiệu thuyên giảm.

Đặc biệt, cần gọi cấp cứu hoặc đến phòng khám khẩn cấp nếu phát hiện các biểu hiện nguy hiểm nghi ngờ phản ứng quá mẫn nặng. Những dấu hiệu này bao gồm khó thở, thở rít, tím tái môi đầu chi, phát ban toàn thân ngứa ngáy dữ dội, sưng phù nề vùng mặt hoặc thanh quản, li bì, khó đánh thức hoặc xuất hiện cơn co giật do sốt cao. Việc theo dõi sát sao ít nhất 48 giờ sau tiêm giúp phát hiện sớm các nguy cơ và bảo đảm an toàn tối đa cho người tiêm.

Lưu ý an toàn

Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng và không thể thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị trực tiếp từ bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý phối hợp nhiều loại thuốc hạ sốt hoặc tăng liều dùng khi chưa có chỉ định chuyên môn. Không tự ý đắp thuốc lá, chanh hay các chất lạ lên vị trí tiêm để tránh gây nhiễm trùng mô bào. Khi có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ trở nặng, gia đình cần đưa người bệnh đến gặp nhân viên y tế ngay lập tức.

Tóm tắt

Sốt sau khi tiêm vắc xin phế cầu 15 thường là phản ứng phụ nhẹ và có thể tự thuyên giảm sau vài ngày chăm sóc hợp lý. Việc theo dõi sát sao thân nhiệt, giữ cho cơ thể thoáng mát và bù đủ nước sẽ giúp người tiêm nhanh chóng hồi phục. Nếu nhận thấy các dấu hiệu bất thường hoặc sốt cao không hạ, gia đình cần đưa người tiêm đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và hướng dẫn kịp thời.