Tiêm HPV bao nhiêu mũi và lịch tiêm chủng chi tiết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Tiêm vắc xin ngừa HPV là biện pháp chủ động và hiệu quả giúp phòng ngừa các bệnh lý nguy hiểm do virus u nhú ở người gây ra, đặc biệt là ung thư cổ tử cung, ung thư hậu môn và mụn cóc sinh dục. Số mũi tiêm vắc xin HPV cần thực hiện phụ thuộc chủ yếu vào độ tuổi bắt đầu tiêm chủng cũng như loại vắc xin được chỉ định.
Thông thường, trẻ em và thanh thiếu niên từ 9 đến dưới 15 tuổi chỉ cần tiêm phác đồ 2 mũi để đạt được miễn dịch tối ưu. Trong khi đó, người từ 15 tuổi trở lên hoặc người có tình trạng suy giảm miễn dịch sẽ cần hoàn thành phác đồ 3 mũi theo các khoảng thời gian khuyến cáo.
Tiêm HPV bao nhiêu mũi?
Virus HPV (Human Papillomavirus) là tác nhân lây truyền chủ yếu qua đường tình dục và tiếp xúc qua niêm mạc, có thể gây ra nhiều bệnh lý ác tính ở cả nam và nữ giới. Việc tiêm phòng vắc xin giúp cơ thể sản sinh kháng thể đặc hiệu để ngăn chặn sự xâm nhập của các chủng virus nguy cơ cao.
Hiện nay tại Việt Nam có hai loại vắc xin phòng HPV phổ biến là Gardasil phòng ngừa 4 chủng virus và Gardasil 9 phòng ngừa 9 chủng virus. Hiệu quả bảo vệ của vắc xin đạt mức cao nhất khi được tiêm trước khi có quan hệ tình dục lần đầu. Tuy nhiên, những người đã từng quan hệ tình dục hoặc đã từng nhiễm một chủng HPV nhất định vẫn được khuyến cáo tiêm vắc xin để phòng tránh nguy cơ tái nhiễm và lây nhiễm các chủng virus khác có trong vắc xin.
Bảng tổng hợp số mũi và lịch tiêm vắc xin HPV
| Độ tuổi bắt đầu | Loại vắc xin | Số mũi tiêm | Khoảng cách khuyến cáo |
|---|---|---|---|
| Từ 9 đến dưới 15 tuổi | Gardasil 9 | 2 mũi | Mũi 2 cách mũi 1 từ 6 đến 12 tháng |
| Từ 15 đến 45 tuổi | Gardasil 9 | 3 mũi | Lịch 0 – 2 – 6 tháng (mũi 2 cách mũi 1 hai tháng, mũi 3 cách mũi 2 bốn tháng) |
| Từ 9 đến 26 tuổi (nữ) | Gardasil 4 | 3 mũi | Lịch 0 – 2 – 6 tháng |
| Người suy giảm miễn dịch | Gardasil hoặc Gardasil 9 | 3 mũi | Lịch 0 – 2 – 6 tháng bất kể độ tuổi |
Phác đồ tiêm HPV theo từng nhóm tuổi
Phác đồ tiêm phòng vắc xin HPV được chia thành hai nhóm chính dựa trên độ tuổi bắt đầu mũi đầu tiên.
Đối với nhóm từ 9 đến dưới 15 tuổi, hệ miễn dịch đáp ứng rất tốt nên chỉ cần tiêm 2 mũi. Mũi thứ hai được tiêm cách mũi đầu tiên từ 6 đến 12 tháng. Nếu khoảng cách giữa hai mũi ngắn hơn 5 tháng, người tiêm sẽ cần bổ sung mũi thứ ba để đảm bảo hiệu quả miễn dịch lâu dài.
Đối với nhóm từ 15 đến 45 tuổi, phác đồ chuẩn bao gồm 3 mũi tiêm. Với vắc xin Gardasil 9, lịch tiêm thường áp dụng là 0, 2 và 6 tháng, nghĩa là mũi 2 cách mũi 1 hai tháng và mũi 3 cách mũi 2 bốn tháng. Trong trường hợp cần tiêm nhanh, mũi 2 có thể tiêm cách mũi 1 tối thiểu 1 tháng và mũi 3 cách mũi 2 tối thiểu 3 tháng. Người bị suy giảm miễn dịch ở bất kỳ độ tuổi nào cũng cần tiêm đủ 3 mũi.
Điểm khác biệt giữa hai loại vắc xin HPV phổ biến
Vắc xin Gardasil tứ giá giúp bảo vệ cơ thể khỏi 4 tuýp virus HPV gồm tuýp 16 và 18 gây ung thư cổ tử cung cùng tuýp 6 và 11 gây sùi mào gà sinh dục. Loại vắc xin này thường được chỉ định cho nữ giới trong độ tuổi từ 9 đến 26 tuổi theo lịch tiêm 3 mũi tại các mốc tháng 0, 2 và 6.
Vắc xin Gardasil 9 là loại vắc xin thế hệ mới hơn, mở rộng phạm vi phòng ngừa lên 9 tuýp virus gồm 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58. Vắc xin này được chỉ định cho cả nam và nữ giới trong độ tuổi từ 9 đến 45 tuổi. Nhờ diện bao phủ rộng hơn, Gardasil 9 nâng cao tỷ lệ phòng ngừa các bệnh ung thư liên quan đến virus HPV và mụn cóc sinh dục ở cả hai giới.
Cách xử lý khi bị trễ lịch tiêm vắc xin HPV
Nhiều người lo lắng khi không thể đến cơ sở tiêm chủng đúng ngày hẹn cho các mũi tiếp theo. Theo hướng dẫn y khoa, nếu bị trễ lịch tiêm, người tiêm không cần phải bắt đầu lại từ mũi đầu tiên bất kể thời gian gián đoạn kéo dài bao lâu.
Các mũi tiêm đã thực hiện trước đó vẫn duy trì được trí nhớ miễn dịch của cơ thể. Người tiêm chỉ cần sắp xếp đến cơ sở y tế để tiêm bổ sung các mũi còn thiếu càng sớm càng tốt nhằm hoàn thành phác đồ. Tuy nhiên, việc hoàn thành đầy đủ các mũi theo đúng khoảng cách khuyến cáo ban đầu vẫn là điều kiện lý tưởng nhất để cơ thể tạo kháng thể bảo vệ kịp thời và liên tục.
Những lưu ý quan trọng trước và sau buổi tiêm
Trước khi đi tiêm phòng HPV, người tiêm nên nghỉ ngơi đầy đủ, ăn nhẹ và uống đủ nước để giữ thể trạng ổn định. Cần thông báo cho bác sĩ khám sàng lọc về tiền sử dị ứng, các bệnh lý cấp tính đang mắc hoặc việc đang mang thai và cho con bú nếu có.
Sau khi tiêm, người tiêm cần ở lại cơ sở y tế theo dõi sức khỏe tối thiểu 30 phút để phát hiện sớm các phản ứng bất thường như sốc phản vệ hoặc choáng váng. Khi về nhà, tiếp tục theo dõi thân nhiệt, vết tiêm và tổng trạng trong ít nhất 24 đến 48 giờ. Một số phản ứng phụ nhẹ như đau sưng tại chỗ tiêm, sốt nhẹ hoặc đau đầu thường tự thuyên giảm sau 1 đến 2 ngày.
Lưu ý an toàn
Vắc xin HPV không dùng để điều trị các tổn thương tiền ung thư hoặc bệnh lý do HPV đã xuất hiện từ trước. Tiêm phòng không thay thế cho việc tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ bằng các phương pháp xét nghiệm tế bào học hoặc xét nghiệm định tuýp HPV theo chỉ định y khoa. Phụ nữ mang thai không nên tiêm vắc xin HPV; nếu phát hiện có thai khi đang tiêm dở dang, cần tạm hoãn các mũi tiếp theo cho đến sau khi sinh. Người tiêm không tự ý dùng các loại thuốc giảm đau hạ sốt trước khi tiêm mà không có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Tóm tắt
Xác định chính xác tiêm HPV bao nhiêu mũi giúp người dân chủ động sắp xếp thời gian và hoàn thành phác đồ phòng bệnh đạt hiệu quả cao nhất. Việc tiêm phòng đúng độ tuổi kết hợp lối sống an toàn và tầm soát định kỳ là chìa khóa bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài cho cả nam và nữ. Mọi thắc mắc về lịch tiêm cụ thể nên được bác sĩ tại cơ sở tiêm chủng tư vấn trực tiếp.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đã quan hệ tình dục rồi có tiêm vắc xin HPV được không?
Người đã từng quan hệ tình dục vẫn hoàn toàn có thể tiêm vắc xin HPV. Vắc xin vẫn phát huy tác dụng bảo vệ cơ thể trước những chủng virus HPV có trong vắc xin mà người tiêm chưa từng phơi nhiễm trước đó.
Đang có thai hoặc nghi ngờ có thai có tiêm phòng HPV được không?
Phụ nữ đang mang thai không được khuyến cáo tiêm vắc xin HPV. Nếu phát hiện có thai trong quá trình tiêm, bạn cần hoãn các mũi tiêm còn lại cho đến sau khi sinh xong và không cần phải tiêm lại từ đầu.
Nam giới có cần thiết phải tiêm vắc xin HPV không?
Nam giới rất nên tiêm phòng vắc xin HPV, đặc biệt là loại vắc xin thế hệ mới. Tiêm phòng giúp nam giới ngăn ngừa mụn cóc sinh dục, ung thư hậu môn, ung thư vòm họng và giảm lây truyền virus cho bạn tình.
Khoảng cách tối thiểu giữa các mũi tiêm HPV là bao lâu?
Với phác đồ 3 mũi, khoảng cách tối thiểu giữa mũi 1 và mũi 2 là 1 tháng, giữa mũi 2 và mũi 3 là 3 tháng. Người tiêm không nên tiêm sớm hơn khoảng cách tối thiểu này để đảm bảo miễn dịch.
Sau khi tiêm đủ các mũi vắc xin HPV có cần tiêm nhắc lại không?
Các nghiên cứu hiện tại cho thấy vắc xin HPV tạo miễn dịch bền vững trong nhiều năm và chưa có khuyến cáo tiêm mũi nhắc lại. Tuy nhiên, nữ giới vẫn cần duy trì lịch khám tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ.
