Bị thủy đậu mụn mủ có nguy hiểm không và cách chăm sóc đúng

Thủy đậu mụn mủ là gì?

Trong tiến trình tự nhiên của bệnh thủy đậu, các tổn thương da thường khởi đầu là dát đỏ nhỏ, sau đó nhanh chóng phát triển thành mụn nước có dịch trong suốt như giọt sương, rồi dần dần vỡ ra, khô lại và đóng vảy tiết trong khoảng từ một đến hai tuần. Tuy nhiên, hiện tượng mụn nước biến đổi thành mụn mủ đục, vùng da xung quanh nề đỏ, nóng rát và đau nhức rõ rệt cho thấy hàng rào bảo vệ da đã bị tổn thương, tạo điều kiện cho vi khuẩn cơ hội xâm nhập. Hai tác nhân vi khuẩn thường gặp nhất gây nên tình trạng này là tụ cầu vàng Staphylococcus aureus và liên cầu khuẩn Streptococcus pyogenes. Mụn mủ có thể xuất hiện rải rác ở một vài nốt trầy xước do cào gãi, nhưng cũng có thể lan rộng thành nhiều đám tổn thương nếu vệ sinh kém. Việc phân biệt rõ giữa mụn nước sinh lý của virus và nốt mủ do vi khuẩn giúp định hướng cách chăm sóc và xử trí y khoa kịp thời.

Nguyên nhân khiến nốt mụn thủy đậu chuyển thành mụn mủ

Hiện tượng nốt thủy đậu hóa mủ chủ yếu bắt nguồn từ tình trạng bội nhiễm vi khuẩn thứ phát trên nền tổn thương da sẵn có. Cơn ngứa ngáy dữ dội do bệnh thủy đậu thường kích thích người bệnh, đặc biệt là trẻ nhỏ, dùng tay cào gãi, chà xát hoặc nặn bọc mụn nước. Hành động này làm rách lớp biểu bì bảo vệ, đưa vi khuẩn từ móng tay và môi trường bên ngoài trực tiếp vào lớp mô mềm bên dưới.

Bên cạnh hành vi cào gãi, việc kiêng khem quá mức theo các quan niệm dân gian sai lầm như kiêng nước, kiêng gió tuyệt đối, ủ ấm quá kín khiến mồ hôi ứ đọng cũng tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi. Thêm vào đó, việc tự ý đắp các loại lá cây, thảo mộc tươi hoặc bôi thuốc mỡ không rõ nguồn gốc lên nốt phỏng vỡ càng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nặng. Những người có cơ địa suy giảm miễn dịch, bệnh nền mạn tính hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch cũng dễ bị bội nhiễm vi khuẩn hơn bình thường.

Mức độ nguy hiểm của tình trạng thủy đậu bội nhiễm mụn mủ

Thủy đậu mụn mủ tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời. Về mặt thẩm mỹ, mụn nước thông thường của thủy đậu chỉ tổn thương nông ở lớp thượng bì nên ít khi để lại vết tích nếu giữ nguyên vẹn. Ngược lại, khi đã có vi khuẩn tấn công tạo mủ, phản ứng viêm phá hủy sâu xuống lớp trung bì của da, rất dễ để lại các vết sẹo rỗ, sẹo lõm hoặc sẹo thâm sâu khó phục hồi sau khi khỏi bệnh.

Về mặt sức khỏe tổng thể, tổn thương mủ không được chăm sóc đúng có thể lan rộng thành các ổ áp xe, viêm mô tế bào dưới da hoặc viêm da mủ hoại tử. Trong những trường hợp nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ sơ sinh hoặc người có hệ miễn dịch yếu, vi khuẩn từ ổ mủ trên da có khả năng xâm nhập vào tuần hoàn máu gây nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi hoặc viêm cầu thận sau nhiễm liên cầu. Do đó, mụn mủ trên nền bệnh thủy đậu là tín hiệu cảnh báo tổn thương đã tiến triển phức tạp hơn và cần được nhân viên y tế theo dõi sát sao.

Cách chăm sóc và vệ sinh an toàn khi bị thủy đậu mụn mủ

Khi nhận thấy các nốt thủy đậu bắt đầu xuất hiện dịch mủ, nguyên tắc cốt lõi là giữ cho tổn thương luôn sạch sẽ, khô thoáng và ngăn chặn vi khuẩn tiếp tục lây lan. Người bệnh vẫn cần duy trì việc tắm rửa nhẹ nhàng hàng ngày bằng nước ấm sạch trong phòng kín gió, không chà xát mạnh làm vỡ các bọng mủ. Sau khi tắm, dùng khăn mềm sạch thấm nhẹ cho khô người rồi thay quần áo rộng rãi, thoáng mát làm từ chất liệu cotton thấm hút mồ hôi.

Cắt ngắn móng tay và rửa tay thường xuyên bằng xà phòng là biện pháp bắt buộc để hạn chế tổn thương da do vô thức cào gãi, đối với trẻ nhỏ có thể đeo thêm bao tay vải mềm khi ngủ. Các nốt mụn mủ hoặc nốt phỏng đã vỡ có thể được chấm sát khuẩn nhẹ nhàng bằng dung dịch chuyên dụng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn. Tuyệt đối không tự ý dùng kim chích rạch mủ, không bôi các loại bột hay thuốc mỡ bít tắc lỗ chân lông vì sẽ khiến ổ viêm tích tụ dịch mủ sâu hơn.

Các dấu hiệu cảnh báo cần đi khám bác sĩ ngay

Người mắc bệnh thủy đậu khi có biểu hiện mụn mủ cần được bác sĩ chuyên khoa da liễu hoặc truyền nhiễm thăm khám để đánh giá mức độ bội nhiễm. Việc đi khám y tế là bắt buộc và khẩn cấp nếu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu toàn thân đáng lo ngại như sốt cao liên tục không hạ, co giật, lừ đừ, ngủ li bì hoặc mệt lả. Đây có thể là tín hiệu cảnh báo tình trạng nhiễm trùng đã bắt đầu ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể.

Tại chỗ tổn thương, nếu vùng da xung quanh nốt mủ tấy đỏ lan rộng nhanh chóng, sưng phù, chạm vào thấy nóng rát và đau nhức dữ dội, hoặc mủ chảy dịch có mùi hôi, người bệnh cần đến bệnh viện ngay lập tức. Những nhóm đối tượng đặc biệt nhạy cảm như trẻ nhỏ dưới một tuổi, phụ nữ đang mang thai và người mắc các bệnh mạn tính suy giảm miễn dịch khi bị nổi mụn mủ cũng không nên tự theo dõi tại nhà mà cần có sự can thiệp y khoa kịp thời để ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hay phác đồ điều trị y khoa trực tiếp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc kháng sinh uống, thuốc bôi ngoài da hay thuốc chứa corticoid khi chưa có chỉ định từ bác sĩ, bởi việc dùng sai có thể khiến nhiễm trùng trầm trọng hơn hoặc làm chậm lành vết thương. Tránh hoàn toàn việc đắp lá cây hay chữa mẹo dân gian chưa được kiểm chứng lên vùng da mụn mủ.

Tóm tắt

Thủy đậu xuất hiện mụn mủ là biểu hiện rõ rệt của tình trạng tổn thương da bị bội nhiễm vi khuẩn, đòi hỏi sự theo dõi và xử lý thận trọng. Giữ vệ sinh thân thể sạch sẽ hàng ngày, tuyệt đối không cào gãi làm vỡ bọng mủ và tuân thủ chặt chẽ chỉ định chuyên môn từ bác sĩ là biện pháp tốt nhất giúp cơ thể nhanh hồi phục, hạn chế tối đa nguy cơ hình thành sẹo rỗ vĩnh viễn và các biến chứng nhiễm trùng lan rộng.