Thủy đậu mọc trong tai và những biến chứng nguy hiểm chớ xem nhẹ
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella Zoster gây ra, đặc trưng bởi các nốt phỏng nước phát ban trên da và niêm mạc. Ở một số trường hợp, ban thủy đậu có thể xuất hiện tại các vị trí nhạy cảm như vành tai hoặc ống tai ngoài, gây đau rát và ngứa ngáy dữ dội.
Cấu trúc ống tai hẹp, ẩm ướt và nằm gần các cơ quan thính giác quan trọng khiến vùng này dễ bị bội nhiễm vi khuẩn. Việc nhận biết sớm và chăm sóc đúng cách các nốt phỏng ở tai giúp ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến sức nghe của người bệnh.
Thủy đậu mọc trong tai là gì?
Thủy đậu mọc trong tai là hiện tượng các mụn nước nhỏ chứa dịch trong suốt hình thành tại loa tai, nếp gấp vành tai hoặc sâu trong ống tai ngoài. Do virus Varicella Zoster lây lan theo đường máu, phát ban có thể bùng phát ở hầu hết các vùng da và niêm mạc trên cơ thể người bệnh.
Ống tai ngoài được bao phủ bởi lớp da mỏng nằm sát trên màng sụn và xương. Khi nốt thủy đậu xuất hiện tại đây, phản ứng viêm cục bộ sẽ gây cảm giác căng tức, ngứa sâu và đau buốt khó chịu. Cấu trúc tai vốn khuất gió, nhiều nếp gấp và độ ẩm cao nên vết thương dễ đọng dịch. Nếu người bệnh cào gãi làm vỡ mụn nước sớm, vi khuẩn sẽ dễ dàng xâm nhập gây viêm ống tai ngoài lan tỏa hoặc đe dọa cấu trúc màng nhĩ bên trong.
Nguy cơ tiềm ẩn khi nốt phỏng thủy đậu mọc ở vùng tai
Vùng tai là cơ quan cảm giác nhạy cảm với cấu trúc ống tai hẹp. Khi nốt phỏng nước xuất hiện tại đây, lớp biểu bì dễ bị kích ứng dẫn đến phù nề niêm mạc. Tình trạng sưng viêm cùng với dịch tiết từ nốt đậu vỡ ra có thể làm bít tắc cơ học ống tai ngoài, khiến người bệnh có cảm giác lùng bùng, ù tai và giảm thính lực tạm thời.
Cảm giác ngứa ngáy đặc trưng của bệnh thủy đậu thường thôi thúc người bệnh dùng ngón tay hoặc dụng cụ cứng để ngoáy tai. Thói quen này làm tăng nguy cơ trầy xước lớp da mỏng bảo vệ ống tai, tạo cửa ngõ cho vi khuẩn xâm nhập sâu vào mô dưới da và gây viêm nhiễm thứ phát.
Các biến chứng nguy hiểm do nốt thủy đậu ở tai gây ra
Biến chứng phổ biến nhất khi nốt thủy đậu mọc trong tai là bội nhiễm vi khuẩn thứ phát, hình thành nhọt ống tai hoặc viêm mô tế bào vùng vành tai. Người bệnh thường bị đau nhức dữ dội, cơn đau lan lên thái dương hoặc góc hàm kèm theo hiện tượng chảy dịch mủ hôi.
Nếu không được can thiệp kịp thời, ổ nhiễm trùng có thể lan sâu qua màng nhĩ vào tai giữa, gây thủng màng nhĩ và viêm tai giữa ứ mủ. Ở những trường hợp nặng hoặc người bệnh có hệ miễn dịch suy yếu, virus hoặc vi khuẩn có thể tấn công các dây thần kinh sọ lân cận. Biến chứng này tiềm ẩn nguy cơ tổn thương dây thần kinh thính giác gây suy giảm sức nghe khó hồi phục, hoặc ảnh hưởng dây thần kinh mặt số VII dẫn đến méo miệng, liệt cơ mặt.
Nguyên tắc chăm sóc và bảo vệ tai khi mọc mụn nước thủy đậu
Chăm sóc nốt thủy đậu ở tai đòi hỏi sự cẩn trọng cao để bảo vệ màng nhĩ. Người bệnh tuyệt đối không dùng tăm bông, que kim loại hay vật cứng đưa sâu vào trong ống tai để gãi ngứa hoặc nặn mụn nước, bởi hành động này rất dễ gây thủng màng nhĩ và làm lan rộng nhiễm khuẩn.
Tại vùng vành tai và cửa ngoài ống tai, có thể dùng gạc y tế thấm dung dịch sát khuẩn dịu nhẹ theo hướng dẫn y tế để chấm nhẹ lên tổn thương, giữ bề mặt luôn sạch và khô ráo. Trong quá trình sinh hoạt, cần tránh để nước bẩn hay xà phòng dính vào tai. Người bệnh không được tự ý mua các loại thuốc nhỏ tai chứa kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng.
Thời điểm người bệnh cần đến cơ sở y tế thăm khám
Người bệnh thủy đậu cần theo dõi sát các tổn thương ở vùng đầu mặt và tai. Gia đình nên đưa người bệnh đến cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng ngay khi xuất hiện cơn đau tai dữ dội kéo dài, đau nhức tăng dần hoặc đau giật theo nhịp mạch.
Các dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng khác bao gồm tai chảy dịch mủ vàng lẫn máu, sưng tấy biến dạng cửa tai, sốt cao không hạ hoặc chóng mặt và giảm thính lực đột ngột. Đặc biệt, nếu nhận thấy khuôn mặt người bệnh bị mất cân đối như méo miệng, mắt nhắm không kín thì cần đến bệnh viện cấp cứu để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, hạn chế di chứng thần kinh.
Lưu ý an toàn
Nội dung trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý nhỏ thuốc lạ, đắp các loại lá cây dân gian vào tai hoặc chọc vỡ mụn nước vì rất dễ gây hoại tử và nhiễm trùng nặng. Khi phát hiện nốt đậu trong tai kèm đau nhức hoặc suy giảm sức nghe, người bệnh cần đến bệnh viện chuyên khoa Tai Mũi Họng để được soi tai và hướng dẫn chăm sóc y tế an toàn.
Tóm tắt
Thủy đậu mọc trong tai là tình trạng nhạy cảm cần được theo dõi cẩn thận nhằm phòng tránh biến chứng bội nhiễm và tổn thương thính giác. Giữ vệ sinh sạch sẽ, không đưa dị vật vào tai và chủ động thăm khám y tế khi có dấu hiệu bất thường là cách hiệu quả nhất để bảo vệ an toàn cho đôi tai của người bệnh.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Thủy đậu mọc trong tai có gây thủng màng nhĩ không?
Bản thân nốt phỏng thủy đậu ít khi làm thủng màng nhĩ. Tuy nhiên, nếu nốt đậu bị bội nhiễm vi khuẩn gây viêm tai giữa ứ mủ, hoặc người bệnh tự ý dùng que cứng chọc ngoáy sâu thì nguy cơ rách và thủng màng nhĩ là hoàn toàn có thể xảy ra.
Có nên dùng tăm bông tẩm cồn để ngoáy nốt thủy đậu trong tai?
Người bệnh không nên dùng cồn hay đưa tăm bông vào sâu trong tai. Cồn có thể làm bỏng rát niêm mạc đang tổn thương, trong khi đầu tăm bông dễ làm vỡ mụn nước sớm và gây trầy xước biểu bì, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập.
Mụn nước thủy đậu ở tai thường bao lâu thì khỏi?
Nếu được giữ vệ sinh tốt và không bị bội nhiễm, các nốt mụn nước thường khô dần, đóng vảy và bong ra sau khoảng 7 đến 10 ngày. Tuy nhiên thời gian hồi phục có thể kéo dài hơn tùy theo cơ địa và mức độ chăm sóc của từng người.
Thủy đậu ở tai có làm suy giảm thính lực vĩnh viễn không?
Phần lớn cảm giác giảm thính lực chỉ là tạm thời do dịch tiết và phù nề gây bít tắc ống tai ngoài. Dù vậy, nếu xảy ra biến chứng viêm tai giữa nặng hoặc tổn thương dây thần kinh thính giác, sức nghe có thể bị ảnh hưởng lâu dài nếu không điều trị sớm.
Cần chú ý điều gì khi tắm gội cho người bị thủy đậu mọc ở tai?
Khi tắm gội, cần che chắn nhẹ nhàng vùng tai để tránh bọt xà phòng hoặc nước bẩn chảy vào ống tai. Sau khi tắm xong, hãy dùng khăn bông mềm sạch thấm khô bên ngoài cửa tai và giữ cho khu vực này luôn khô thoáng ráo nước.
