Thường xuyên đeo kính râm bị nhức mắt do đâu và cách xử trí
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đeo kính râm là thói quen hữu ích giúp bảo vệ mắt trước tác hại của tia cực tím và giảm độ chói lóa khi di chuyển dưới trời nắng. Tuy nhiên, không ít người gặp phải hiện tượng đau nhức mắt, mỏi hốc mắt hoặc nặng đầu chỉ sau một khoảng thời gian ngắn đeo kính.
Tình trạng khó chịu này thường bắt nguồn từ chất lượng quang học của tròng kính, sai lệch độ khúc xạ hoặc thiết kế gọng kính không vừa vặn với cấu trúc khuôn mặt. Việc nhận diện rõ nguyên nhân sẽ giúp bạn sớm điều chỉnh và chăm sóc thị lực một cách an toàn, hiệu quả.
Đeo kính râm bị nhức mắt là gì?
Kính râm hay kính mát được thiết kế nhằm mục đích ngăn chặn tác hại của tia cực tím (UVA và UVB), giảm lượng ánh sáng mạnh đi vào mắt và bảo vệ giác mạc trước gió bụi. Ở trạng thái sinh lý bình thường, khi cường độ ánh sáng giảm đi sau lớp kính sẫm màu, đồng tử của mắt sẽ tự nhiên giãn nở rộng hơn để thu nhận hình ảnh. Nếu kính râm đạt chuẩn quang học, mắt sẽ cảm thấy dịu nhẹ và dễ chịu. Ngược lại, nếu tròng kính có độ cong sai lệch, bề mặt gợn sóng hoặc màu sắc gây biến dạng thị giác, cơ thể mi trong mắt buộc phải liên tục điều tiết để bù trừ, dẫn đến mỏi mắt và đau nhức. Tình trạng này kéo dài còn có thể gây đau đầu, buồn nôn hoặc suy giảm khả năng tập trung khi lái xe và sinh hoạt ngoài trời.
Chất lượng tròng kính kém và hiện tượng biến dạng quang học
Nhiều loại kính râm trôi nổi hoặc không rõ nguồn gốc xuất xứ thường sử dụng chất liệu nhựa tái chế giá rẻ, bề mặt tròng kính lượn sóng không đạt độ phẳng quang học. Khi người dùng nhìn qua tròng kính kém chất lượng, hình ảnh của các vật thể xung quanh sẽ bị méo mó, khúc xạ sai lệch hoặc xuất hiện các điểm quang sai. Hệ quả trực tiếp là các cơ vận nhãn và cơ thể mi phải hoạt động căng thẳng liên tục để cố gắng hợp nhất và làm rõ hình ảnh tiếp nhận trên võng mạc. Ngoài ra, tròng kính tối màu nhưng không có lớp phủ ngăn tia cực tím chuẩn sẽ khiến đồng tử giãn to trong khi bức xạ UV vẫn tự do xâm nhập, gây kích ứng giác mạc, khô mắt và làm trầm trọng thêm cảm giác đau nhức vùng quanh hốc mắt.
Độ kính râm không phù hợp hoặc tâm quang học bị lệch
Đối với những người có sẵn tật khúc xạ như cận thị, viễn thị hoặc loạn thị, việc sử dụng kính râm thông thường không có độ hoặc tròng kính có độ sai lệch là nguyên nhân rất hay gặp khiến mắt bị nhức mỏi. Khi mắt phải quan sát qua lớp kính có tiêu cự lệch hoặc khoảng cách tâm đồng tử bị đo sai, hệ thần kinh thị giác sẽ rơi vào trạng thái quá tải do phải gồng gánh điều tiết. Ngay cả với người có thị lực tốt, những chiếc kính râm thời trang có độ cong quá lớn ôm sát khuôn mặt nếu không được tinh chỉnh độ khúc xạ sẽ vô tình tạo ra hiệu ứng lăng kính ngoài ý muốn. Hiệu ứng này làm lệch hướng chùm sáng, buộc hai mắt phải gắng sức quy tụ liên tục, dẫn đến hiện tượng nhức mắt, chóng mặt và mất thăng bằng.
Gọng kính quá chật gây áp lực lên thái dương và sống mũi
Bên cạnh chất lượng tròng kính, thiết kế cơ học của gọng kính râm không phù hợp cũng là nguyên nhân phổ biến gây đau nhức mắt và căng thẳng vùng đầu. Khi càng kính quá chật hoặc độ mở của gọng hẹp so với kích thước cung đầu, gọng kính sẽ tì đè liên tục lên động mạch thái dương nông và các nhánh thần kinh cảm giác quanh vùng thái dương. Lực ép kéo dài làm cản trở tuần hoàn máu cục bộ, kích hoạt các cơn đau đầu căng thẳng lan xuống vùng hốc mắt. Thêm vào đó, ve mũi quá cứng hoặc cầu kính hẹp đè nặng lên sống mũi có thể chèn ép các mạch máu nuôi dưỡng nông quanh hốc mắt, tạo cảm giác nặng nề, tức tối sống mũi và gây khó chịu dai dẳng khi đeo.
Sử dụng sai màu sắc tròng kính và đeo trong điều kiện thiếu sáng
Màu sắc của tròng kính râm tác động đáng kể đến khả năng phân biệt màu sắc và độ tương phản tự nhiên của mắt. Một số màu tròng quá đậm hoặc các gam màu đặc biệt như xanh lam đậm có thể làm sai lệch nhận diện màu sắc thực tế, khiến võng mạc phải điều tiết nhiều hơn dưới trời nắng gắt. Bên cạnh đó, thói quen đeo kính râm trong môi trường ánh sáng yếu như trong nhà, dưới tầng hầm hoặc khi trời chập tối là sai lầm phổ biến. Khi lượng ánh sáng vào mắt bị cản trở quá mức trong điều kiện thiếu sáng, cơ quan thị giác phải hoạt động hết công suất để cố gắng nhận biết chi tiết sự vật, từ đó nhanh chóng dẫn tới mỏi cơ điều tiết, mờ mắt tạm thời và đau nhức mắt.
Lưu ý an toàn
Nội dung trong bài viết được cung cấp nhằm mục đích giáo dục sức khỏe và tham khảo thông tin tổng quan. Khi xuất hiện tình trạng nhức mắt, bạn nên tháo kính râm và để mắt nghỉ ngơi ở nơi râm mát. Nếu cảm giác đau nhức mắt kéo dài, đi kèm các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như suy giảm thị lực, nhìn mờ, nhìn đôi, đỏ mắt dữ dội, chói sợ ánh sáng hoặc đau đầu dữ dội, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được bác sĩ thăm khám và kiểm tra thị lực toàn diện, không tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt khi chưa có chỉ định.
Tóm tắt
Hiện tượng thường xuyên đeo kính râm bị nhức mắt là tín hiệu cảnh báo tròng kính kém chuẩn quang học, kích thước gọng không vừa vặn hoặc thói quen sử dụng chưa hợp lý. Việc lựa chọn sản phẩm kính râm chính hãng có chứng nhận ngăn tia cực tím, kiểm tra khúc xạ định kỳ tại chuyên khoa mắt và sử dụng kính đúng bối cảnh ánh sáng sẽ giúp bảo vệ tối đa đôi mắt của bạn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đeo kính râm khi ở trong nhà có gây hại cho mắt không?
Đeo kính râm trong nhà làm giảm lượng ánh sáng cần thiết đi vào mắt, buộc đồng tử phải giãn to liên tục và cơ điều tiết căng thẳng kéo dài. Thói quen này dễ gây mỏi mắt, nhức đầu và khiến mắt trở nên nhạy cảm hơn khi tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên.
Làm thế nào để kiểm tra tròng kính râm có bị méo hình hay không?
Bạn có thể giữ kính ngang tầm mắt, nhìn qua tròng kính vào một đường thẳng cố định như mép cửa sổ hoặc cạnh bàn rồi từ từ nghiêng nhẹ kính. Nếu đường thẳng xuất hiện tình trạng gãy khúc, lượn sóng hay méo mó thì tròng kính đó không đảm bảo độ chuẩn quang học.
Người bị tật khúc xạ nên chọn loại kính râm nào để tránh nhức mắt?
Người có tật khúc xạ nên đo khám tại cơ sở chuyên khoa mắt để cắt kính râm có độ chính xác với tiêu cự và khoảng cách đồng tử, hoặc dùng tròng kính đổi màu. Đeo kính râm không độ phủ ngoài kính thường hoặc dùng kính sai số đo dễ gây rối loạn điều tiết mắt.
Kính râm phân cực polarized có hoàn toàn khắc phục được chứng nhức mắt không?
Kính phân cực giúp ngăn ánh sáng chói phản chiếu từ mặt nước hoặc mặt đường, mang lại tầm nhìn dịu hơn khi ra nắng. Tuy nhiên, nếu kính phân cực có tâm quang học bị lệch, độ cong không chuẩn hoặc chất lượng tròng kém thì người đeo vẫn có thể bị nhức mắt và chóng mặt.
Khi nào người dùng nên thay một chiếc kính râm mới?
Người dùng nên thay kính râm mới khi tròng kính bị trầy xước nhiều, bong tróc lớp phủ chống tia cực tím hoặc gọng kính bị cong vênh làm lệch tâm nhìn. Ngoài ra, việc thay mới sau vài năm sử dụng cũng giúp đảm bảo khả năng lọc tia bức xạ luôn đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất.
