Thủng màng nhĩ có chảy máu nhiều không và những lưu ý cần biết

Thủng màng nhĩ có chảy máu nhiều không là gì?

Màng nhĩ là cấu trúc màng mỏng, hình bầu dục, có tính đàn hồi cao, ngăn cách giữa ống tai ngoài và tai giữa. Màng nhĩ giữ hai vai trò cốt lõi trong chức năng nghe: rung động theo sóng âm thanh để dẫn truyền qua chuỗi xương con vào tai trong, đồng thời tạo thành hàng rào bảo vệ ngăn chặn bụi bẩn, nước và vi sinh vật xâm nhập vào hòm nhĩ.

Thủng màng nhĩ là hiện tượng bề mặt màng nhĩ xuất hiện một hoặc nhiều lỗ rách. Nguyên nhân thường bắt nguồn từ chấn thương cơ học do dùng vật sắc nhọn ngoáy tai, chấn thương áp lực do lặn sâu, đi máy bay, tát mạnh vào tai, tiếng nổ lớn hoặc biến chứng của viêm tai giữa cấp và mạn tính. Mặc dù màng nhĩ có mạng lưới vi mạch nuôi dưỡng, diện tích bề mặt nhỏ khiến lượng máu xuất tiết tại vết rách thông thường chỉ dừng lại ở mức độ nhẹ.

Mức độ chảy máu thực tế khi màng nhĩ bị rách hoặc thủng

Màng nhĩ là một màng mô mỏng ngăn cách giữa ống tai ngoài và khoang tai giữa, có mạng lưới mao mạch nhỏ nuôi dưỡng. Khi màng nhĩ bị rách do chấn thương cơ học trực tiếp như chọc tăm bông sâu, dị vật nhọn hay thay đổi áp suất đột ngột, các mao mạch này bị đứt gãy và gây chảy máu. Tuy nhiên, do kích thước mạch máu tại màng nhĩ rất nhỏ nên lượng máu chảy ra thường rất ít. Người bệnh thường chỉ nhận thấy một vài giọt máu tươi rỉ ra ngoài cửa tai hoặc thấm vào bông gòn khi thấm nhẹ.

Trong các trường hợp thủng màng nhĩ thứ phát do viêm tai giữa cấp tính ứ mủ, màng nhĩ căng phồng rồi vỡ ra để thoát mủ. Lúc này, dịch chảy ra ngoài ống tai thường là dịch nhầy, mủ vàng hoặc mủ xanh có lẫn vệt máu sợi hoặc màu hồng nhạt, chứ hiếm khi xuất hiện máu tươi chảy thành dòng. Máu thường tự cầm rất nhanh sau thời điểm màng nhĩ bị rách. Do đó, hiện tượng chảy máu nhiều, liên tục hoặc chảy ồ ạt qua ống tai không phải là đặc điểm điển hình của một vết thủng màng nhĩ đơn thuần.

Các trường hợp chảy máu tai lượng nhiều cần cảnh giác nguy hiểm

Nếu máu chảy qua ống tai với số lượng nhiều, chảy liên tục không tự cầm hoặc kèm theo dịch trong suốt không màu, người bệnh cần đặc biệt cảnh giác. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo những tổn thương nghiêm trọng ở nền sọ, chẳng hạn như gãy xương đá sau va đập mạnh ở vùng đầu, khiến dịch não tủy lẫn máu chảy ra ngoài tai. Tổn thương các mạch máu lớn chạy gần cấu trúc xương chũm hoặc hòm nhĩ cũng có thể gây chảy máu ồ ạt, đe dọa trực tiếp tới tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.

Bên cạnh đó, các bệnh lý mạn tính tại tai như viêm tai giữa mạn tính có khối u cuộn mạch, polyp ống tai hoặc mô hạt viêm tăng sinh mạch máu cũng có thể gây chảy máu tai tái diễn nhiều lần. Sự xuất hiện của dị vật kim loại sắc nhọn cứa rách sâu lớp niêm mạc ống tai ngoài cũng là nguyên nhân gây chảy máu nhiều hơn so với vết rách khu trú ở màng nhĩ. Khi gặp các trường hợp này, việc tìm kiếm sự trợ giúp y tế khẩn cấp là điều bắt buộc.

Các triệu chứng thường đi kèm khi màng nhĩ bị tổn thương

Ngoài biểu hiện rỉ một lượng máu nhỏ ở cửa tai, thủng màng nhĩ thường đi kèm với những triệu chứng đặc trưng xảy ra ngay tại thời điểm rách. Người bệnh thường cảm thấy đau nhói đột ngột và dữ dội sâu trong tai, cảm giác đau có thể giảm bớt ngay sau khi áp lực trong hòm nhĩ được giải phóng, đặc biệt là trong tình huống vỡ mủ do viêm tai giữa.

Đi kèm với cơn đau là tình trạng suy giảm sức nghe rõ rệt, âm thanh nghe được trở nên trầm đục hoặc như có vật cản bên trong tai. Người bệnh thường nghe thấy tiếng ù tai, tiếng ve kêu, tiếng gió rít hoặc tiếng lạo xạo. Một số trường hợp có thể xuất hiện cảm giác chóng mặt, mất thăng bằng nhẹ hoặc buồn nôn nếu lực chấn thương tác động đến hệ thống tiền đình ở tai trong. Khi quan sát hoặc thấm nhẹ, có thể thấy dịch nhầy hoặc mủ chảy ra tiếp sau vệt máu ban đầu.

Cách xử trí ban đầu an toàn khi phát hiện tai chảy máu

Khi nghi ngờ bị thủng màng nhĩ và thấy có máu rỉ ra ở tai, việc sơ cứu đúng cách giúp giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng hòm nhĩ. Nguyên tắc quan trọng nhất là giữ cho tai hoàn toàn khô ráo và sạch sẽ. Người bệnh chỉ nên dùng một miếng gạc hoặc bông gòn vô khuẩn đặt nhẹ nhàng ở cửa tai ngoài để thấm lượng máu rỉ ra, tuyệt đối không được nhét sâu vào trong ống tai vì có thể đẩy mầm bệnh hoặc mảnh rách màng nhĩ vào sâu hơn.

Không được tự ý dùng nước muối, cồn hay bất kỳ dung dịch nào để thụt rửa ống tai. Tránh xì mũi mạnh bằng cả hai bên lỗ mũi, vì hành động này làm tăng áp lực qua vòi Eustache dẫn không khí và vi khuẩn từ vòm mũi họng ngược lên tai giữa, làm vết rách thêm trầm trọng. Người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế có chuyên khoa tai mũi họng để được bác sĩ nội soi tai, đánh giá kích thước lỗ thủng và có hướng xử trí thích hợp.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không tự ý mua và nhỏ các loại thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau hay oxy già vào tai khi màng nhĩ đang bị rách, trừ khi có chỉ định cụ thể từ bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng. Tránh tự dùng tăm bông, kẹp kim loại ngoáy sâu vào tai để lau máu. Trong sinh hoạt hàng ngày, cần che chắn tai cẩn thận khi tắm để tránh nước bẩn lọt vào tai giữa. Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính tham khảo thường thức, người bệnh cần đến bệnh viện kiểm tra trực tiếp để tránh biến chứng suy giảm thính lực kéo dài.

Tóm tắt

Thủng màng nhĩ thường chỉ gây chảy máu lượng ít nhưng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng và giảm thính lực nếu không được chăm sóc cẩn thận. Việc thăm khám sớm tại cơ sở y tế chuyên khoa tai mũi họng giúp bác sĩ đánh giá chính xác mức độ tổn thương và hướng dẫn các biện pháp bảo vệ tai phù hợp. Người bệnh cần tránh tuyệt đối việc tự ý mua thuốc nhỏ tai hay chọc ngoáy vật lạ vào ống tai.