Các bệnh thường gặp khi trời nồm ẩm và cách phòng ngừa
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Hiện tượng nồm ẩm xảy ra phổ biến tại miền Bắc vào giai đoạn chuyển mùa đông xuân, khi khối không khí ẩm từ biển tràn vào gặp bề mặt sàn và tường lạnh gây ra hiện tượng ngưng tụ hơi nước. Độ ẩm không khí thường xuyên duy trì ở mức trên tám mươi lăm phần trăm không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến thể trạng con người.
Trong điều kiện độ ẩm cao kéo dài, các tác nhân gây bệnh như vi rút, vi khuẩn, nấm mốc và mạt bụi nhà phát triển rất mạnh mẽ. Đây là nguyên nhân chính khiến số lượng người mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, bệnh lý ngoài da và rối loạn tiêu hóa gia tăng đột biến, đòi hỏi các gia đình cần có biện pháp ứng phó kịp thời.
Bệnh thường gặp khi trời nồm ẩm là gì?
Nồm ẩm là hiện tượng thời tiết đặc trưng khi độ ẩm tương đối trong không khí đạt mức bão hòa, thường từ chín mươi đến một trăm phần trăm. Sự chênh lệch nhiệt độ giữa không khí ẩm và bề mặt vật dụng làm hơi nước ngưng tụ thành giọt nước đọng trên sàn nhà, tường và đồ đạc. Môi trường ẩm ướt kết hợp thiếu ánh nắng mặt trời tạo điều kiện lý tưởng cho nấm mốc, bào tử nấm và vi sinh vật gây hại sinh sôi trên mọi bề mặt. Đối với cơ thể, độ ẩm quá cao làm giảm khả năng thoát mồ hôi qua da, khiến cơ thể khó tự điều hòa thân nhiệt, gây cảm giác bứt rứt, mệt mỏi và làm suy giảm sức đề kháng tự nhiên. Nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất trong mùa nồm ẩm là trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có sẵn bệnh nền mạn tính như hen suyễn hay viêm da dị ứng.
Bệnh đường hô hấp gia tăng do vi khuẩn và nấm mốc
Độ ẩm không khí cao tạo điều kiện thuận lợi cho các loại vi rút như vi rút cúm, vi rút hợp bào hô hấp cùng nhiều chủng vi khuẩn đường hô hấp phát tán mạnh mẽ. Khi hít phải không khí chứa nhiều bào tử nấm mốc và mạt bụi nhà, niêm mạc đường thở dễ bị kích ứng và phù nề. Người bệnh thường gặp các triệu chứng như ho kéo dài, hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi, sốt và đau rát cổ họng. Những người có tiền sử viêm mũi dị ứng, viêm xoang, viêm phế quản mạn tính hoặc hen phế quản rất dễ tái phát các đợt cấp tính nguy hiểm khi tiếp xúc với môi trường nồm ẩm. Ở trẻ nhỏ, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện khiến tình trạng nhiễm khuẩn đường hô hấp trên có thể nhanh chóng tiến triển thành viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi nếu không được theo dõi sát sao.
Bệnh da liễu và nấm da do môi trường ẩm ướt kéo dài
Mồ hôi khó bay hơi trong thời tiết nồm ẩm khiến bề mặt da luôn trong tình trạng bết dính và ẩm ướt, làm suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên của làn da. Đây là cơ hội cho các loại vi nấm và vi khuẩn phát triển, dẫn đến các bệnh ngoài da thường gặp như nấm kẽ chân, hắc lào, lang ben, viêm nang lông và mụn nhọt. Những người có cơ địa viêm da cơ địa hoặc chàm thường nhận thấy triệu chứng ngứa ngáy dữ dội hơn, da ửng đỏ, bong tróc hoặc xuất hiện các nốt mụn nước rải rác. Bên cạnh đó, quần áo phơi lâu khô trong mùa nồm dễ tích tụ nấm mốc và vi khuẩn; khi mặc vào, sự cọ xát trực tiếp giữa sợi vải ẩm với bề mặt da rất dễ kích phát phản ứng viêm da tiếp xúc dị ứng hoặc gây nhiễm trùng da thứ phát.
Rối loạn tiêu hóa do thức ăn dễ ôi thiu và nhiễm khuẩn
Nhiệt độ ấm cùng độ ẩm cao là môi trường hoàn hảo để các vi khuẩn đường ruột như Salmonella, E. coli cùng các loại nấm mốc sinh sôi nhanh chóng trên thực phẩm. Thức ăn đã chế biến nếu để ở nhiệt độ phòng chỉ sau vài giờ có thể bị biến chất và nhiễm khuẩn mà mắt thường khó nhận biết. Việc sử dụng thực phẩm bảo quản không đúng cách hoặc nguồn nước sinh hoạt nhiễm ẩm mốc rất dễ dẫn đến ngộ độc thực phẩm, viêm dạ dày ruột cấp tính với các triệu chứng như đau bụng quặn thắt, buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy liên tục. Tình trạng mất nước và điện giải do tiêu chảy cấp có thể chuyển biến nặng nhanh chóng, đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ nhỏ và người già nếu không được bù dịch kịp thời.
Bệnh lý xương khớp và cảm giác nhức mỏi cơ thể
Sự thay đổi về áp suất khí quyển kết hợp với độ ẩm cao trong không khí ảnh hưởng trực tiếp đến chất dịch bôi trơn tại các ổ khớp và độ đàn hồi của các mô liên kết xung quanh. Hiện tượng này khiến những người mắc bệnh thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp hoặc đau cơ xơ hóa thường xuyên cảm thấy đau nhức, cứng khớp buổi sáng và khó cử động các khớp ngón tay, đầu gối hay cột sống thắt lưng. Cảm giác đau buốt thường tăng lên rõ rệt vào sáng sớm hoặc những ngày trời nồm ẩm nặng. Ngoài ra, sàn nhà trơn trượt do đọng nước cũng làm gia tăng đáng kể nguy cơ trượt ngã, dẫn đến chấn thương cơ xương khớp nghiêm trọng ở người cao tuổi khi đi lại trong nhà.
Biện pháp cải thiện không gian sống và kiểm soát độ ẩm trong nhà
Để hạn chế tác động tiêu cực của thời tiết nồm ẩm đối với sức khỏe, việc kiểm soát vi khí hậu trong gia đình đóng vai trò vô cùng quan trọng. Các gia đình nên đóng kín các cửa sổ và cửa ra vào để ngăn không khí ẩm tràn vào nhà, tránh bật quạt vì gió quạt sẽ làm hơi nước ngưng tụ nhiều hơn trên bề mặt sàn. Sử dụng máy hút ẩm hoặc bật điều hòa không khí ở chế độ hút ẩm khô là giải pháp hiệu quả giúp duy trì độ ẩm phòng ở mức an toàn từ năm mươi đến sáu mươi phần trăm. Thường xuyên lau khô sàn nhà bằng khăn khô sạch, giặt sấy quần áo khô hoàn toàn trước khi cất và bảo quản thực phẩm chín trong tủ lạnh sẽ giúp ngăn chặn sự sinh sôi của nấm mốc, vi khuẩn và bảo vệ hệ hô hấp cho cả nhà.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức chăm sóc sức khỏe thường thức và không thay thế cho việc chẩn đoán, điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc kháng sinh, thuốc hạ sốt, thuốc chống dị ứng hay thuốc bôi da khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao kéo dài, khó thở, thở rít, đau ngực, tiêu chảy mất nước nghiêm trọng hoặc tổn thương da lan rộng có mủ, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí đúng cách.
Tóm tắt
Thời tiết nồm ẩm tuy là hiện tượng tự nhiên khó tránh khỏi nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tác động tiêu cực của nó lên sức khỏe thông qua việc giữ gìn vệ sinh môi trường sống và nâng cao sức đề kháng. Bằng việc chủ động giữ nhà cửa khô ráo, ăn chín uống sôi và giữ ấm cơ thể đúng cách, mỗi gia đình có thể hạn chế tối đa nguy cơ mắc bệnh và duy trì thể trạng khỏe mạnh trong suốt mùa nồm ẩm.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Thời tiết nồm ẩm có làm tăng nguy cơ bùng phát bệnh hen suyễn không?
Độ ẩm cao kích thích nấm mốc và mạt bụi phát triển mạnh trong đệm, rèm và thảm. Khi người có cơ địa nhạy cảm hít phải các dị nguyên này, phế quản dễ bị co thắt và tăng tiết đờm, làm gia tăng tần suất bùng phát cơn hen phế quản cấp tính.
Có nên bật quạt để làm khô sàn nhà khi trời nồm ẩm không?
Không nên bật quạt vì luồng gió sẽ mang thêm không khí ẩm tiếp xúc với bề mặt sàn lạnh, khiến hơi nước ngưng tụ nhiều hơn và sàn càng lâu khô. Thay vào đó, bạn nên đóng kín cửa và lau nhà bằng khăn khô hoặc dùng máy hút ẩm.
Làm thế nào để phòng tránh dị ứng và nấm da trong mùa nồm?
Bạn nên tắm rửa sạch sẽ, lau khô người hoàn toàn trước khi mặc quần áo, ưu tiên trang phục rộng rãi và khô ráo. Tránh mặc quần áo còn ẩm ướt, giặt phơi kỹ hoặc sấy khô đồ dùng bằng nhiệt để tiêu diệt mầm nấm mốc tích tụ.
Trẻ nhỏ dễ gặp vấn đề sức khỏe nào nhất vào mùa nồm ẩm?
Trẻ nhỏ thường dễ mắc viêm đường hô hấp như viêm mũi họng, viêm phế quản do đường thở nhạy cảm và hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Ngoài ra, trẻ cũng dễ bị chàm sữa, rôm sảy và rối loạn tiêu hóa nếu thức ăn hoặc bình sữa bị nhiễm khuẩn.
Độ ẩm lý tưởng trong phòng để bảo vệ sức khỏe là bao nhiêu?
Độ ẩm không khí trong nhà nên được duy trì ở mức từ bốn mươi đến sáu mươi phần trăm. Đây là khoảng độ ẩm an toàn giúp đường thở dễ chịu, đồng thời hạn chế tối đa sự phát triển của vi khuẩn, nấm mốc và mạt bụi nhà.
