Thói quen gác tay lên trán khi ngủ là tốt hay xấu và cách khắc phục

Gác tay lên trán khi ngủ là gì?

Gác tay lên trán khi ngủ là hiện tượng một hoặc cả hai tay được nâng lên cao và đặt vắt ngang qua vùng trán hoặc mắt trong lúc nằm ngửa. Đây là một tư thế ngủ phi sinh lý, tức là tư thế không tạo được sự thư giãn tự nhiên cho hệ cơ xương khớp và hệ tuần hoàn của cơ thể.

Trong y học giấc ngủ và cơ xương khớp, tư thế ngủ tốt nhất là tư thế cho phép các khớp ở vị trí thả lỏng, cột sống duy trì các đường cong sinh lý tự nhiên và các mạch máu không bị đè nén. Khi gác tay lên trán, chi trên phải duy trì góc giơ cao liên tục, làm thay đổi cấu trúc nâng đỡ bình thường của đai vai và cổ. Dù không phải là một bệnh lý nguy hiểm, thói quen lặp đi lặp lại này có thể là khởi đầu cho các triệu chứng khó chịu như tê bì cánh tay, co cứng cơ cổ vai gáy và suy giảm chất lượng giấc ngủ sâu.

Nguồn gốc và nguyên nhân của thói quen gác tay lên trán khi ngủ

Nhiều người có thói quen đặt cẳng tay hoặc bàn tay vắt ngang qua trán trong khi chìm vào giấc ngủ mà không nhận ra. Về mặt sinh lý, đây có thể là phản xạ vô thức nhằm che chắn ánh sáng xung quanh giúp não bộ dễ đi vào giấc ngủ hơn. Ở một góc độ khác, trạng thái suy nghĩ miên man, căng thẳng tâm lý hoặc lo âu kéo dài trước khi ngủ cũng thường kích thích phản xạ đặt tay lên vùng đầu mặt như một hành vi xoa dịu thần kinh tạm thời.

Mặc dù mang lại cảm giác dễ chịu lúc ban đầu, việc duy trì tư thế nâng cao cánh tay và gập gập khớp khuỷu suốt nhiều giờ liên tục không phải là tư thế sinh lý lý tưởng cho hệ vận động. Tư thế này tác động tiêu cực đến cấu trúc khớp vai, hệ tuần hoàn ngoại vi và mạng lưới dây thần kinh chi trên.

Tác động đến mạch máu và chèn ép dây thần kinh chi trên

Khi nâng cẳng tay vắt lên trán, khớp khuỷu tay bị gập lại và cánh tay bị kéo căng qua khỏi lồng ngực. Tình trạng này kéo dài suốt đêm dễ gây chèn ép lên đường đi của dây thần kinh trụ và dây thần kinh giữa chạy dọc cánh tay. Hậu quả thường gặp nhất khi thức dậy là cảm giác tê bì, châm chích như kiến bò ở các ngón tay, bàn tay hoặc mất cảm giác tạm thời ở cẳng tay.

Bên cạnh ảnh hưởng thần kinh, tư thế này còn cản trở một phần lưu lượng máu lưu thông xuống phần xa của chi trên. Mạch máu bị chèn ép khiến mô cơ không nhận đủ dưỡng chất và oxy trong lúc nghỉ ngơi, làm gia tăng tình trạng nhức mỏi, nặng nề cánh tay mỗi buổi sáng.

Ảnh hưởng tiêu cực đến hệ cơ xương khớp vùng vai gáy

Việc đưa tay lên trán khi nằm ngửa làm thay đổi góc nâng của khớp vai, khiến nhóm cơ delta, cơ thang và các dây chằng quanh đai vai phải chịu lực căng kéo liên tục thay vì được thả lỏng hoàn toàn. Sau một đêm dài duy trì tư thế này, các sợi cơ dễ rơi vào trạng thái co cứng cục bộ.

Hiện tượng co cơ kéo dài không chỉ gây đau mỏi khớp vai mà còn lan rộng lên vùng cổ và gáy. Với những người đã có sẵn tình trạng thoái hóa đốt sống cổ hoặc đau mỏi vai gáy mạn tính, việc gác tay lên trán có thể làm tăng mức độ đau nhức, gây vẹo cổ tạm thời và hạn chế tầm vận động của cánh tay sau khi thức giấc.

Cách điều chỉnh tư thế ngủ an toàn và khoa học

Để bảo vệ hệ thần kinh và khớp vai, người ngủ nên tập thói quen hạ hai cánh tay xuôi dọc theo thân mình hoặc đặt nhẹ hai bàn tay lên vùng bụng dưới. Tư thế này giúp các khớp ở trạng thái trung tính, các mạch máu và dây thần kinh không bị kéo căng hay đè nén.

Nếu nguyên nhân gác tay là do muốn che bớt ánh sáng phòng ngủ, bạn có thể sử dụng bịt mắt ngủ mềm mại hoặc lắp rèm cản sáng thay vì dùng tay che chắn. Đồng thời, nên chọn loại gối có độ cao thích hợp để giữ cột sống cổ và đầu trên cùng một đường thẳng sinh lý, giúp giảm áp lực lên các đốt sống và cơ nâng vai.

Trước khi đi ngủ, việc thực hiện vài động tác giãn cơ nhẹ nhàng cho vùng cổ vai gáy kết hợp các bài tập hít thở sâu sẽ giúp giảm tải căng thẳng tinh thần, từ đó hạn chế phản xạ vô thức đưa tay lên trán trong giấc ngủ.

Lưu ý an toàn

Các tư vấn trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và hướng dẫn tư thế ngủ thường thức. Thông tin này không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc giãn cơ khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Nếu triệu chứng tê bì tay kèm theo yếu cơ, teo cơ hoặc đau buốt lan dọc cánh tay, người bệnh cần đến bệnh viện khám chuyên khoa thần kinh hoặc cơ xương khớp để được đánh giá chính xác.

Tóm tắt

Gác tay lên trán khi ngủ thường chỉ là thói quen vô thức hoặc phản xạ khi căng thẳng nhưng có thể gây tê bì tay và đau mỏi vai gáy. Điều chỉnh tư thế nằm và giải tỏa áp lực tinh thần sẽ giúp giấc ngủ thoải mái hơn. Nếu tình trạng đau nhức hoặc tê bì kéo dài, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.