Người bị thoát vị đĩa đệm có nên đi bộ không và cách tập luyện

Thoát vị đĩa đệm có nên đi bộ không là gì?

Thoát vị đĩa đệm là tình trạng nhân nhầy của đĩa đệm lệch ra khỏi vị trí bình thường qua vết rách của bao xơ, có thể gây chèn ép lên màng cứng, tủy sống hoặc các rễ thần kinh cột sống. Vị trí thường gặp nhất là vùng cột sống thắt lưng và cột sống cổ, dẫn đến các cơn đau nhức tại chỗ, co cứng cơ, đôi khi đau lan dọc theo đường đi của dây thần kinh tọa xuống chi dưới. Nhiều người mắc bệnh có tâm lý sợ vận động vì lo ngại cơn đau tái phát hoặc làm đĩa đệm tổn thương thêm. Thực tế, bất động quá lâu lại khiến các nhóm cơ nâng đỡ cột sống bị suy yếu, xơ cứng khớp và làm chậm quá trình phục hồi tuần hoàn nuôi dưỡng đĩa đệm.

Tác động tích cực của việc đi bộ đối với cột sống thắt lưng

Đi bộ là bài tập hiếu khí cường độ nhẹ, tác động thấp lên hệ thống xương khớp nên rất phù hợp cho người gặp vấn đề tại cột sống. Khi bước đi nhịp nhàng, các cơ bắp vùng lưng, mông, hông và bụng được kích hoạt co giãn liên tục, giúp nâng cao độ dẻo dai và củng cố hệ thống cơ lõi nâng đỡ thân mình.

Bên cạnh đó, đĩa đệm cột sống là cấu trúc vô mạch, sự hấp thu oxy và chất dinh dưỡng chủ yếu diễn ra nhờ cơ chế thẩm thấu áp lực khi cơ thể chuyển động. Việc đi bộ đều đặn tạo ra các chu kỳ nén nhả nhẹ nhàng, thúc đẩy lưu thông tuần hoàn máu tại các mô quanh đốt sống, từ đó hỗ trợ quá trình sửa chữa tự nhiên và giảm thiểu tình trạng co cứng cơ thắt lưng. Hoạt động này cũng kích thích cơ thể giải phóng endorphin, một chất dẫn truyền thần kinh tự nhiên giúp xoa dịu cảm giác đau mỏi và cải thiện tinh thần cho người bệnh.

Những thời điểm người bệnh cần tránh hoặc tạm hoãn đi bộ

Mặc dù đi bộ rất có lợi nhưng không phải thời điểm nào người bệnh cũng có thể áp dụng. Trong giai đoạn thoát vị đĩa đệm cấp tính, khi nhân nhầy thoát ra ngoài chèn ép mạnh vào tủy sống hoặc rễ thần kinh gây đau nhức dữ dội, người bệnh cần ưu tiên nghỉ ngơi tại giường theo hướng dẫn y khoa thay vì cố gắng đi lại.

Người bệnh cũng cần tạm dừng việc đi bộ nếu nhận thấy các dấu hiệu chèn ép thần kinh tiến triển như cảm giác tê bì lan nhanh xuống cẳng chân, bàn chân, yếu cơ chân gây hụt bước hoặc mất thăng bằng. Đặc biệt, tình trạng rối loạn kiểm soát tiểu tiện hoặc đại tiện là dấu hiệu cảnh báo hội chứng chùm đuôi ngựa nguy hiểm, đòi hỏi người bệnh phải đến cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh hoặc chấn thương chỉnh hình ngay lập tức để được can thiệp kịp thời.

Nguyên tắc duy trì tư thế và kỹ thuật đi bộ đúng chuẩn

Để việc đi bộ đạt hiệu quả hỗ trợ phục hồi và không làm tổn thương thêm cột sống, người bệnh cần chú ý duy trì tư thế chuẩn xác. Khi bước đi, cần giữ lưng thẳng tự nhiên, mắt nhìn thẳng về phía trước, hai vai thả lỏng và hơi hóp nhẹ bụng dưới để hỗ trợ trục thắt lưng. Tránh cúi gập đầu, khom lưng hoặc ưỡn ngực quá mức vì sẽ làm thay đổi độ cong sinh lý của cột sống.

Bước chân nên đặt nhẹ nhàng, tiếp đất bằng gót chân rồi chuyển dần trọng lượng sang lòng bàn chân và mũi chân trước khi nhấc lên. Tốc độ đi bộ nên duy trì ở mức vừa phải, bước ngắn và nhịp nhàng, tránh sải bước quá dài gây căng kéo dây thần kinh tọa. Người bệnh nên chọn giày thể thao có đế êm, độ đàn hồi tốt và vừa vặn để giảm chấn động dội ngược từ mặt đất lên cột sống trong mỗi bước di chuyển.

Lưu ý an toàn

Người bệnh không nên tự ý áp dụng các bài tập đi bộ với tốc độ cao hoặc quãng đường dài khi chưa có đánh giá của bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp hoặc phục hồi chức năng. Luôn khởi động nhẹ nhàng trước khi đi và thư giãn sau khi kết thúc buổi tập. Nếu trong quá trình tập xuất hiện cảm giác đau nhói thắt lưng, tê buốt bàn chân hoặc mất cảm giác, cần dừng tập ngay và tìm kiếm tư vấn y tế chuyên môn.

Tóm tắt

Đi bộ là hình thức vận động đơn giản nhưng mang lại nhiều giá trị tích cực cho người bị thoát vị đĩa đệm khi thực hiện đúng giai đoạn và đúng kỹ thuật. Người bệnh không nên quá nóng vội tăng quãng đường hoặc gắng gượng khi cơ thể phát tín hiệu đau. Hãy duy trì thói quen tập luyện điều độ kết hợp trao đổi thường xuyên với bác sĩ chuyên khoa hoặc chuyên viên phục hồi chức năng để có lộ trình vận động an toàn nhất.