Thở oxy qua cannula là gì: Chỉ định, quy trình và các lưu ý

Thở oxy qua cannula là gì?

Thở oxy qua cannula mũi là kỹ thuật đưa khí oxy chứa nồng độ cao vào đường hô hấp của người bệnh với lưu lượng thường dao động từ 1 đến 6 lít mỗi phút. Cấu tạo của cannula gồm dây dẫn nối với nguồn cấp oxy và hai nhánh gọng ngắn vừa vặn với hai bên lỗ mũi. Khi khí oxy đi qua thiết bị, nó hòa trộn với không khí tự nhiên mà người bệnh hít vào, giúp làm tăng phân áp oxy trong phế nang và nâng cao chỉ số SpO2 trong máu.

Nhờ thiết kế gọn nhẹ, không che kín miệng hay toàn bộ khuôn mặt như mặt nạ oxy, cannula mũi tạo cảm giác ít gò bó và giảm bớt cảm giác lo âu cho người sử dụng. Tuy nhiên, hiệu quả của phương pháp phụ thuộc lớn vào việc điều chỉnh đúng lưu lượng khí, duy trì độ ẩm phù hợp và kiểm soát chặt chẽ các chỉ số sinh hiệu dưới sự giám sát của nhân viên y tế.

Chỉ định y khoa của liệu pháp thở oxy qua cannula

Phương pháp thở oxy qua cannula mũi được bác sĩ chỉ định cho các trường hợp người bệnh bị giảm oxy máu ở mức độ nhẹ đến trung bình. Nhóm đối tượng phổ biến bao gồm bệnh nhân mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD, viêm phổi, hen suyễn cấp tính, hoặc xơ phổi. Ngoài ra, kỹ thuật này cũng được dùng hỗ trợ cho người bị suy tim cấp, nhồi máu cơ tim, người bệnh sau phẫu thuật cần duy trì nồng độ oxy ổn định, hoặc người cao tuổi bị suy giảm chức năng hô hấp tạm thời.

Mục tiêu chính của liệu pháp là duy trì độ bão hòa oxy trong máu động mạch SpO2 ở ngưỡng an toàn, thường từ 92 phần trăm đến 96 phần trăm đối với người bệnh thông thường, hoặc từ 88 phần trăm đến 92 phần trăm đối với bệnh nhân COPD. Phương pháp không thích hợp cho những trường hợp suy hô hấp nặng, nghẹt mũi nghiêm trọng, tổn thương đường hô hấp trên hoặc bệnh nhân cần cung cấp nồng độ oxy chính xác tuyệt đối.

Quy trình thực hiện thở oxy qua cannula đúng chuẩn y tế

Quy trình thở oxy qua cannula được tiến hành theo các bước kỹ thuật nghiêm ngặt để bảo đảm an toàn và hiệu quả điều trị. Đầu tiên, nhân viên y tế kiểm tra hệ thống cung cấp oxy, bình làm ẩm và điều chỉnh van lưu lượng theo đúng lệnh điều trị của bác sĩ. Tiếp theo, bệnh nhân được đặt ở tư thế nửa nằm nửa ngồi thoải mái nhằm giúp lồng ngực mở rộng tối đa, tạo điều kiện thuận lợi cho thông khí phổi.

Dây cannula được nối với bình làm ẩm, kiểm tra dòng khí thoát ra tại gọng mũi trước khi đưa hai nhánh gọng vào hai lỗ mũi của người bệnh. Nhánh gọng được hướng cong xuống phía dưới theo chiều giải phẫu của khoang mũi. Sau đó, dây dẫn được vòng qua hai bên vành tai và điều chỉnh nút thắt dưới cằm sao cho vừa vặn, không quá chặt gây hằn da cũng không quá lỏng làm tuột ống. Bác sĩ hoặc điều dưỡng sẽ ghi nhận thời điểm bắt đầu và kiểm tra lại phản ứng của người bệnh.

Ưu điểm và giới hạn kỹ thuật của cannula mũi

Thở oxy qua cannula có ưu điểm nổi bật là tính tiện dụng và sự thoải mái cao cho người bệnh. Thiết bị không cản trở hoạt động giao tiếp, ho đờm, ăn uống hay uống thuốc. Thêm vào đó, nguy cơ hít lại khí CO2 đã thở ra là rất thấp so với khi dùng mặt nạ oxy kín. Việc lắp đặt và theo dõi kỹ thuật này cũng tương đối đơn giản, phù hợp cho cả môi trường bệnh viện lẫn chăm sóc tại nhà khi có chỉ định.

Mặc dù có nhiều ưu điểm, phương pháp này tồn tại một số giới hạn kỹ thuật. Nồng độ oxy hít vào FiO2 thực tế bị biến đổi phụ thuộc vào nhịp thở và thể tích khí lưu thông của người bệnh, do đó khó kiểm soát chính xác nồng độ khí. Nếu sử dụng lưu lượng cao trên 6 lít mỗi phút, dòng khí khô tràn vào có thể gây kích ứng, khô niêm mạc mũi, chảy máu cam và rát họng.

Cách theo dõi và chăm sóc người bệnh trong quá trình thở oxy

Trong suốt quá trình thở oxy qua cannula, việc theo dõi các chỉ số sinh hiệu và biểu hiện lâm sàng của người bệnh là bắt buộc. Nhân viên y tế hoặc người chăm sóc cần thường xuyên kiểm tra chỉ số SpO2 bằng máy đo nồng độ oxy kẹp ngón tay, quan sát nhịp thở, màu sắc da niêm mạc và mức độ tỉnh táo của bệnh nhân. Bất kỳ sự thay đổi bất thường nào như khó thở tăng lên, tím tái môi hay lơ mơ đều cần được báo ngay cho bác sĩ.

Bên cạnh đó, việc duy trì vệ sinh vùng mũi và kiểm tra độ ẩm của bình làm ẩm rất quan trọng. Nước trong bình làm ẩm phải là nước cất tiệt trùng và thay mới định kỳ để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn đường hô hấp. Vùng da sau tai và hai bên má tiếp xúc với dây nhựa cần được kiểm tra để phòng ngừa vết hằn hoặc loét do tì đè kéo dài.

Lưu ý an toàn

Oxy là khí hỗ trợ cháy mạnh, do đó tuyệt đối không hút thuốc, đốt nến hoặc sử dụng các thiết bị phát sinh tia lửa điện gần khu vực người bệnh đang thở oxy. Không tự ý thay đổi tốc độ dòng chảy oxy hoặc ngừng thở oxy mà không có sự đồng ý của bác sĩ chuyên khoa. Việc tự ý tăng lưu lượng oxy có thể dẫn đến ức chế trung tâm hô hấp ở bệnh nhân COPD hoặc gây ngộ độc oxy. Ngoài ra, bình khí oxy phải được cố định chắc chắn, tránh va đập hoặc nghiêng đổ gây nguy hiểm.

Tóm tắt

Thở oxy qua cannula là giải pháp hỗ trợ hô hấp an toàn và hiệu quả khi được thực hiện đúng chỉ định y khoa. Việc tuân thủ quy trình kỹ thuật, kiểm soát lưu lượng khí và theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe sẽ giúp người bệnh nhanh chóng phục hồi. Khi cần hỗ trợ hô hấp tại nhà, người bệnh và gia đình tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa hô hấp để bảo đảm an toàn tối đa.