Thai ngoài tử cung có sinh được không và cách điều trị

Thai ngoài tử cung có sinh được không là gì?

Thai ngoài tử cung, trong dân gian còn gọi là chửa ngoài dạ con, là hiện tượng trứng đã thụ tinh nhưng lại làm tổ và phát triển tại vị trí khác bên ngoài lòng tử cung. Đại đa số các trường hợp thai ngoài tử cung xảy ra ở đoạn bóng hoặc đoạn eo của vòi tử cung, chiếm tới hơn chín mươi phần trăm. Một tỷ lệ nhỏ khác phôi thai có thể làm tổ tại buồng trứng, cổ tử cung, ổ bụng hoặc sẹo mổ lấy thai cũ.

Ở những cơ quan này, mô liên kết không có khả năng giãn nở theo sự phát triển của thai nhi như thành tử cung. Khi phôi thai lớn dần, các gai nhau sẽ xâm lấn và phá vỡ cấu trúc mô xung quanh, gây tổn thương các mạch máu lân cận. Tình trạng này không chỉ cắt đứt nguồn dinh dưỡng vốn đã hạn chế của thai mà còn dẫn tới biến chứng vỡ tạng cấp tính, gây xuất huyết trong ổ bụng ồ ạt, sốc mất máu và đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu ngoại khoa khẩn cấp.

Vì sao thai ngoài tử cung không thể giữ lại để phát triển và sinh nở

Cơ quan sinh sản của người phụ nữ được cấu tạo chuyên biệt để tử cung đảm nhiệm vai trò nuôi dưỡng thai nhi. Thành tử cung gồm ba lớp cơ dày dặn, có khả năng co giãn và thích ứng với thể tích tăng lên hàng trăm lần trong suốt thai kỳ, cùng với hệ thống mạch máu dồi dào cung cấp dưỡng chất qua bánh nhau.

Ngược lại, vòi tử cung hay buồng trứng có cấu trúc thành rất mỏng và lòng ống dẫn trứng chỉ hẹp khoảng vài milimét. Các cơ quan này hoàn toàn không có đủ không gian cũng như hệ tuần hoàn nuôi dưỡng để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng của một thai nhi. Khi phôi tiếp tục phân chia và phát triển, kích thước túi thai sẽ nhanh chóng vượt quá sức chịu đựng của thành vòi trứng. Nếu cố gắng duy trì thai kỳ, khối thai chắc chắn sẽ vỡ ra, làm rách các nhánh động mạch lân cận, khiến máu chảy tràn ngập ổ bụng. Do đó, việc can thiệp để ngừng thai kỳ là chỉ định bắt buộc nhằm bảo vệ an toàn tính mạng cho người phụ nữ.

Phương pháp điều trị nội khoa bằng thuốc bảo tồn vòi tử cung

Khi tình trạng mang thai ngoài tử cung được phát hiện ở giai đoạn rất sớm, khối thai chưa có dấu hiệu dọa vỡ và người bệnh có huyết động ổn định, bác sĩ sản khoa có thể chỉ định can thiệp nội khoa bằng thuốc thay vì phẫu thuật. Loại thuốc thường được áp dụng là methotrexate, một chất kháng chuyển hóa có tác dụng ức chế sự phân chia tế bào, khiến các tế bào nuôi của phôi thai ngừng phát triển và khối thai sẽ tự thoái triển dần.

Biện pháp dùng thuốc giúp tránh được một cuộc phẫu thuật xâm lấn, hạn chế nguy cơ hình thành dải dính trong vùng chậu và giúp bảo tồn nguyên vẹn cấu trúc vòi tử cung. Tuy nhiên, người bệnh phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt như nồng độ beta hCG trong huyết thanh ở mức cho phép, kích thước khối thai nhỏ và chưa ghi nhận hoạt động tim thai qua siêu âm đầu dò. Trong suốt phác đồ, thai phụ cần được theo dõi sát sao nồng độ hormone beta hCG định kỳ cho đến khi chỉ số này giảm về mức âm tính hoàn toàn.

Các can thiệp phẫu thuật khi khối thai lớn hoặc có nguy cơ vỡ

Trong trường hợp phát hiện muộn, nồng độ beta hCG cao, khối thai kích thước lớn, có tim thai hoặc đã xuất hiện dấu hiệu vỡ gây xuất huyết nội mạc ổ bụng, phẫu thuật là giải pháp can thiệp bắt buộc. Tùy thuộc vào thể trạng của người bệnh và mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ lựa chọn phẫu thuật nội soi ổ bụng hoặc phẫu thuật mở.

Nội soi ổ bụng là kỹ thuật được ưu tiên nhờ tính xâm lấn tối thiểu, vết mổ nhỏ, ít đau và thời gian hồi phục nhanh chóng. Nếu đoạn vòi tử cung còn nguyên vẹn và người phụ nữ có nhu cầu sinh con trong tương lai, bác sĩ có thể rạch mở vòi trứng để lấy túi thai và bảo tồn ống dẫn trứng. Trong tình huống vòi tử cung đã bị vỡ rách nghiêm trọng hoặc chảy máu không kiểm soát, việc cắt bỏ một bên vòi trứng là cần thiết để cầm máu khẩn cấp và bảo toàn tính mạng cho người bệnh. Người phụ nữ vẫn còn cơ hội thụ thai tự nhiên từ vòi tử cung và buồng trứng bên còn lại.

Khả năng mang thai trở lại sau khi xử trí thai ngoài tử cung

Nhiều phụ nữ lo lắng rằng sau khi điều trị thai ngoài tử cung sẽ mất đi thiên chức làm mẹ. Trên thực tế, phần lớn phụ nữ vẫn có khả năng mang thai và sinh nở bình thường trong những lần kế tiếp, ngay cả khi đã phải phẫu thuật cắt bỏ một bên vòi tử cung. Vòi trứng và buồng trứng khỏe mạnh còn lại vẫn tiếp tục hoạt động, phóng noãn và đón trứng để thụ tinh.

Tuy nhiên, người từng có tiền sử mang thai ngoài tử cung sẽ có nguy cơ tái phát ở lần mang thai kế tiếp cao hơn so với người bình thường. Do đó, các cặp vợ chồng nên để cơ thể hồi phục ít nhất ba đến sáu tháng trước khi có kế hoạch mang thai lại. Trong lần thụ thai tiếp theo, ngay khi phát hiện chậm kinh hoặc que thử thai báo hai vạch, người phụ nữ cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để siêu âm sớm, xác định chính xác vị trí túi thai đã di chuyển an toàn vào trong buồng tử cung hay chưa.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục thường thức, không thay thế cho chẩn đoán hoặc phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mang thai ngoài tử cung là một cấp cứu sản khoa nguy hiểm. Thai phụ tuyệt đối không tự ý tìm cách phá thai, không sử dụng các bài thuốc truyền miệng hay tự mua thuốc điều trị tại nhà vì có thể làm chậm trễ thời gian vàng cấp cứu. Khi xuất hiện các dấu hiệu báo động như đau bụng dưới dữ dội một bên, ra máu âm đạo bất thường sẫm màu, hoa mắt, chóng mặt hoặc ngất xỉu, người bệnh cần đến ngay bệnh viện có chuyên khoa sản phụ khoa để được can thiệp kịp thời.

Tóm tắt

Thai ngoài tử cung không thể giữ lại để sinh nở do tiềm ẩn nhiều nguy cơ đe dọa trực tiếp tính mạng người mẹ. Việc chẩn đoán sớm và xử trí đúng phác đồ y khoa giúp ngăn chặn biến chứng nguy hiểm, đồng thời bảo tồn tối đa sức khỏe sinh sản cho tương lai. Chị em phụ nữ hãy chủ động thăm khám phụ khoa định kỳ và theo dõi sát sao chu kỳ kinh nguyệt để kịp thời phát hiện những bất thường của thai kỳ.