Thai 18 tuần là mấy tháng và sự phát triển của thai nhi
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Thai 18 tuần tương đương với mẹ đang ở tuần thứ hai của tháng thứ 5 thai kỳ, nằm trong giai đoạn tam cá nguyệt thứ hai. Trong y khoa, một tháng thai kỳ thường được tính khoảng 4 tuần rưỡi, do đó mốc 18 tuần đánh dấu mẹ đã đi được gần nửa chặng đường mang thai 40 tuần.
Thời điểm này được nhiều thai phụ xem là giai đoạn dễ chịu nhất vì cơ thể đã thích nghi với sự thay đổi nội tiết tố, các cơn ốm nghén thường đã thuyên giảm. Đồng thời, đây cũng là cột mốc bản lề khi thai nhi hoàn thiện nhiều cơ quan và bắt đầu phản xạ rõ rệt với môi trường âm thanh bên ngoài.
Thai 18 tuần là mấy tháng là gì?
Trong thai kỳ, cách tính tuổi thai theo tuần là phương pháp chuẩn xác nhất được các bác sĩ sản khoa áp dụng để theo dõi sự phát triển của em bé và lên lịch khám thai định kỳ. Tuy nhiên, nhiều người thân và thai phụ vẫn quen dùng đơn vị tháng để dễ hình dung mốc thời gian sinh nở. Khi thai được 18 tuần, mẹ bầu đang bước vào giai đoạn giữa của tháng thứ 5 thai kỳ, thuộc tam cá nguyệt thứ hai. Đây thường được xem là giai đoạn dễ chịu nhất trong thai kỳ khi các triệu chứng ốm nghén ban đầu đã giảm rõ rệt, bụng bầu bắt đầu lộ rõ và năng lượng của mẹ dần hồi phục. Ở tuần thai này, thai nhi có những bước phát triển vượt bậc về hệ thần kinh, thính giác và cử động khớp, đánh dấu thời điểm mẹ có thể bắt đầu cảm nhận rõ ràng hơn những cú máy đạp đầu tiên từ con yêu.
Cách quy đổi tuần thai sang tháng trong thai kỳ
Theo quy ước sản khoa chuẩn quốc tế, thai kỳ kéo dài khoảng 40 tuần, tính từ ngày đầu tiên của kỳ kinh nguyệt cuối cùng. Nếu quy đổi 40 tuần này sang lịch tháng thông thường, mỗi tháng thai kỳ sẽ không tròn 4 tuần mà dao động từ 4 đến 4,5 tuần. Cụ thể, tháng thứ năm của thai kỳ thường bắt đầu từ tuần thứ 18 đến hết tuần thứ 21 hoặc 22 tùy theo bảng chia tam cá nguyệt. Vì vậy, khi thai được 18 tuần tuổi, mẹ đang ở tháng thứ 5 của thai kỳ. Việc theo dõi theo tuần tuổi giúp nhân viên y tế đánh giá chính xác từng chỉ số sinh trắc học như chiều dài đầu mông, đường kính lưỡng đỉnh hay chu vi vòng bụng hơn nhiều so với việc chỉ tính theo tháng. Phụ nữ mang thai nên duy trì ghi nhớ tuổi thai theo tuần để phối hợp nhịp nhàng với lịch hẹn khám thai, xét nghiệm sàng lọc và siêu âm định kỳ do bác sĩ sản khoa chỉ định.
Sự phát triển vượt trội của thai nhi ở tuần thứ 18
Ở tuần thứ 18, thai nhi có chiều dài từ đầu đến mông khoảng 14 centimet và cân nặng dao động quanh mức 190 đến 200 gram, kích thước tương đương một quả ớt chuông lớn. Hệ xương của bé tiếp tục cứng cáp hơn, các khớp xương ở tay và chân đã cử động linh hoạt. Lớp mỡ dưới da bắt đầu hình thành, cùng với một lớp sáp bảo vệ mỏng gọi là chất gây bao phủ quanh làn da còn mỏng manh của bé để ngăn ngừa tác động từ nước ối. Điểm nổi bật nhất ở mốc tuần 18 là sự phát triển của thính giác: các xương nhỏ trong tai trong và đầu dây thần kinh thính giác đã kết nối với não bộ, cho phép em bé lắng nghe được nhịp tim của mẹ, tiếng dòng máu chảy trong dây rốn và những âm thanh trầm bổng từ thế giới bên ngoài. Đôi mắt của bé cũng bắt đầu nhạy cảm hơn với ánh sáng dù mi mắt vẫn khép kín.
Những thay đổi trên cơ thể mẹ bầu khi thai được 18 tuần
Bước sang tuần 18, tử cung của mẹ bầu đã phát triển to tương đương kích thước một quả dưa hấu nhỏ, đáy tử cung nằm ngay dưới rốn khoảng 1 đến 2 lóng tay, khiến bụng dưới nhô lên rõ rệt. Trọng lượng cơ thể bắt đầu tăng đều đặn, tuần hoàn máu mở rộng có thể khiến huyết áp của mẹ hơi hạ thấp, thỉnh thoảng dẫn tới cảm giác chóng mặt nhẹ khi thay đổi tư thế đột ngột. Cùng với sự giãn nở của dây chằng tròn nâng đỡ tử cung, mẹ có thể cảm thấy những cơn đau nhói thoáng qua ở hai bên hông hoặc vùng bẹn. Nhiều thai phụ cũng bắt đầu nhận thấy các cử động thai đầu tiên, hay còn gọi là thai máy, với cảm giác êm dịu tựa như tiếng bong bóng nước vỡ hoặc cánh bướm vỗ nhẹ trong bụng. Ngoài ra, sự gia tăng sắc tố da có thể làm xuất hiện một đường sẫm màu chạy dọc giữa bụng và các vết nám nhẹ trên khuôn mặt.
Chế độ dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe ở mốc thai 18 tuần
Giai đoạn giữa thai kỳ đòi hỏi nguồn dưỡng chất dồi dào để hỗ trợ quá trình hình thành khung xương và phát triển mô não của thai nhi. Mẹ bầu cần chú trọng bổ sung thực phẩm giàu canxi như sữa chua, phô mai, các loại hạt và rau lá xanh đậm để bảo vệ mật độ xương của mẹ cũng như cung cấp nguyên liệu tạo xương cho bé. Sắt và axit folic tiếp tục đóng vai trò cốt lõi trong việc tái tạo hồng cầu, giảm nguy cơ thiếu máu thai kỳ; nguồn thực phẩm dồi dào chất sắt gồm thịt nạc, đậu lăng và lòng đỏ trứng. Mẹ nên duy trì uống đủ từ 2 đến 2,5 lít nước mỗi ngày, ăn nhiều chất xơ hòa tan từ trái cây tươi và ngũ cốc nguyên hạt để hạn chế táo bón. Bên cạnh đó, việc vận động nhẹ nhàng qua các bài tập yoga cho bà bầu hoặc đi bộ sẽ giúp tăng cường lưu thông máu, giảm đau lưng và chuẩn bị thể lực tốt cho giai đoạn sinh nở.
Khám thai và các mốc siêu âm quan trọng cần chuẩn bị
Mốc 18 tuần cũng là thời điểm mẹ bầu chuẩn bị cho buổi siêu âm khảo sát dị tật hình thái học quan trọng nhất thai kỳ, thường được bác sĩ chỉ định thực hiện trong khoảng tuần 18 đến tuần 22. Trong lần kiểm tra này, bác sĩ chuyên khoa sản hoặc chẩn đoán hình ảnh sẽ quan sát kỹ lưỡng cấu trúc giải phẫu chi tiết của thai nhi từ não bộ, khuôn mặt, tim, thận, cột sống đến bàn tay, bàn chân và dây rốn. Đây là xét nghiệm hình ảnh không xâm lấn có giá trị cao trong việc tầm soát các dị tật bẩm sinh về cấu trúc nếu có. Mẹ bầu nên chủ động đặt lịch khám đúng hẹn, chuẩn bị sẵn các câu hỏi về cảm nhận cử động thai, tình trạng cân nặng hoặc các dấu hiệu khác thường trên cơ thể để được bác sĩ giải đáp cặn kẽ và theo dõi sát sao.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ theo dõi của bác sĩ chuyên khoa sản. Mỗi thai phụ và thai nhi có tốc độ phát triển cũng như thể trạng riêng biệt, do đó các chỉ số kích thước hay cảm nhận thai máy có thể dao động khác nhau. Mẹ bầu không nên tự ý dùng thêm thuốc, thảo dược hoặc các loại viên uống bổ sung khi chưa có hướng dẫn y tế. Hãy đến ngay cơ sở y tế khi có dấu hiệu bất thường như ra máu âm đạo, đau bụng dưới dữ dội, rỉ dịch ối hoặc sốt cao.
Tóm tắt
Hiểu rõ thai 18 tuần là mấy tháng và nắm bắt tiến trình phát triển của em bé giúp mẹ bầu tự tin hơn trong hành trình mang thai. Bằng cách duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, sinh hoạt lành mạnh và tuân thủ chặt chẽ lịch khám thai định kỳ, mẹ sẽ tạo nền tảng vững chắc nhất cho sự phát triển toàn diện của con yêu.
Nguồn tham khảo
- Ultrasound in Obstetrics & Gynecology: F93Feasibility of the second trimester fetal ultrasound examination in an unselected population at 18, 20 or 22 weeks of pregnancy: a randomized trial
- Ultrasound in Medicine & Biology: 1372: Ultrasonographically Estimated Fetal Growth During the Third Trimester of Pregnancy and Maternal Glucose Tolerance Test in the Second Trimester
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Thai 18 tuần mẹ đã cảm nhận được thai máy rõ chưa?
Một số mẹ bầu, đặc biệt là người mang thai lần hai, có thể cảm nhận cử động thai máy nhẹ như bong bóng sủi. Với người mang thai con so, cảm giác này có thể xuất hiện muộn hơn, khoảng tuần 19 đến 22, điều này hoàn toàn bình thường.
Siêu âm ở tuần 18 có phát hiện được hết các dị tật bẩm sinh không?
Siêu âm hình thái học ở tuần 18 đến 22 giúp phát hiện phần lớn bất thường cấu trúc lớn như hở hàm ếch, khuyết tật tim hoặc dị tật chi, nhưng không thể phát hiện toàn bộ các bệnh lý di truyền hay rối loạn chức năng.
Thai 18 tuần mẹ bầu nên nằm nghiêng bên nào là tốt nhất?
Tư thế nằm nghiêng sang bên trái được khuyến khích vì giúp tối ưu hóa lưu lượng máu và oxy đến thai nhi qua nhau thai, đồng thời giảm bớt áp lực của tử cung lên tĩnh mạch chủ dưới.
Đau nhói nhẹ ở bụng dưới khi thai 18 tuần có nguy hiểm không?
Những cơn nhói nhẹ, thoáng qua ở hai bên hông thường do dây chằng tròn co giãn khi tử cung lớn lên. Tuy nhiên, nếu đau quặn thắt liên tục kèm ra máu âm đạo thì cần đi khám ngay.
Mẹ bầu 18 tuần cần tăng bao nhiêu cân là hợp lý?
Mức tăng cân phụ thuộc vào chỉ số khối cơ thể trước mang thai. Trong tam cá nguyệt thứ hai, thai phụ có thể trạng bình thường thường tăng trung bình khoảng 0,4 đến 0,5 kg mỗi tuần theo hướng dẫn của bác sĩ.
