Test HP qua hơi thở trong chẩn đoán viêm loét dạ dày tá tràng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Vi khuẩn Helicobacter pylori là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra viêm dạ dày, viêm loét dạ dày tá tràng và làm tăng nguy cơ biến chứng tiêu hóa nếu không được phát hiện kịp thời. Việc chẩn đoán sự có mặt của loại vi khuẩn này đóng vai trò quan trọng trong định hướng theo dõi và chăm sóc sức khỏe đường tiêu hóa.
Trước đây, nội soi dạ dày kèm sinh thiết là phương pháp phổ biến để phát hiện vi khuẩn HP. Tuy nhiên, sự phát triển của kỹ thuật y học hiện đại đã mang lại phương pháp test HP qua hơi thở với tính tiện lợi, không xâm lấn, giúp người bệnh giải tỏa nỗi sợ hãi khi phải soi dạ dày.
Test HP qua hơi thở là gì?
Test HP qua hơi thở hay xét nghiệm hơi thở ure là phương pháp chẩn đoán y khoa dựa trên khả năng phân hủy ure của vi khuẩn Helicobacter pylori. Vi khuẩn này tiết ra enzyme urease, có đặc tính phân hủy ure thành khí carbon dioxide và ammonia.
Trong quá trình xét nghiệm, người bệnh được cho uống một lượng nhỏ ure có gắn nhãn đồng vị carbon không phóng xạ hoặc nồng độ phóng xạ rất thấp an toàn. Nếu trong dạ dày có vi khuẩn Helicobacter pylori, enzyme urease sẽ phân hủy ure này và giải phóng khí carbon dioxide mang nhãn đồng vị vào máu, sau đó đào thải qua phổi. Việc đo lường lượng carbon dioxide đánh dấu trong mẫu hơi thở thở ra sẽ xác định người bệnh có đang bị nhiễm vi khuẩn HP hay không.
Ưu điểm vượt trội của xét nghiệm HP qua hơi thở
So với phương pháp nội soi dạ dày truyền thống, test HP qua hơi thở sở hữu nhiều ưu điểm nổi bật được các bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa đánh giá cao. Phương pháp này hoàn toàn không xâm lấn, không gây đau đớn, không làm người bệnh có cảm giác buồn nôn hay khó chịu trong suốt quá trình kiểm tra. Độ nhạy và độ đặc hiệu của xét nghiệm hơi thở ure rất cao, đạt trên 90 đến 95 phần trăm, tương đương với phương pháp sinh thiết qua nội soi. Kết quả xét nghiệm thường có nhanh chóng chỉ sau khoảng 15 đến 30 phút. Do tính chất an toàn và dễ thực hiện, phương pháp này đặc biệt phù hợp cho trẻ em, người cao tuổi hoặc những đối tượng ngại thực hiện thủ thuật nội soi. Ngoài ra, xét nghiệm hơi thở phản ánh tình trạng nhiễm khuẩn của toàn bộ dạ dày chứ không chỉ ở một vị trí sinh thiết đơn lẻ.
Trường hợp được chỉ định làm test HP qua hơi thở
Test HP qua hơi thở được chỉ định phổ biến trong nhiều tình huống lâm sàng liên quan đến đường tiêu hóa. Phương pháp này thường được dùng để kiểm tra sự có mặt của vi khuẩn Helicobacter pylori ở những người có biểu hiện đau vùng thượng vị, ợ hơi, ợ chua, đầy hơi, khó tiêu hoặc có tiền sử gia đình bị viêm loét dạ dày tá tràng. Đặc biệt, xét nghiệm hơi thở ure được coi là tiêu chuẩn vàng để đánh giá hiệu quả tiệt trừ vi khuẩn HP sau khi người bệnh hoàn thành phác đồ điều trị theo chỉ định y khoa. Trong trường hợp này, việc thực hiện xét nghiệm giúp bác sĩ xác định vi khuẩn đã được loại bỏ hoàn toàn hay chưa để có hướng theo dõi tiếp theo.
Quy trình thực hiện xét nghiệm HP qua hơi thở
Quy trình làm test HP qua hơi thở diễn ra đơn giản và tuân thủ các bước chuẩn y khoa. Ban đầu, người bệnh sẽ được hướng dẫn thổi vào một túi lấy mẫu hoặc thiết bị đo để lấy mẫu hơi thở đầu tiên làm mốc so sánh. Sau đó, người bệnh uống một viên thuốc hoặc dung dịch chứa ure đã được đánh dấu đồng vị carbon theo đúng hướng dẫn của kỹ thuật viên. Người bệnh ngồi nghỉ ngơi yên tĩnh trong khoảng 15 đến 30 phút để phản ứng thủy phân ure diễn ra trong dạ dày nếu có vi khuẩn HP. Cuối cùng, người bệnh thổi vào túi lấy mẫu thứ hai. Cả hai mẫu hơi thở sẽ được đưa vào máy phân tích chuyên dụng để đo nồng độ carbon dioxide và đưa ra kết quả âm tính hoặc dương tính.
Những lưu ý quan trọng trước khi test HP qua hơi thở
Để đảm bảo kết quả xét nghiệm chính xác và tránh các trường hợp âm tính giả hoặc dương tính giả, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt một số lưu ý trước khi làm test. Người bệnh cần nhịn ăn và nhịn uống các loại nước có đường, sữa hoặc nước trái cây ít nhất từ 4 đến 6 tiếng trước khi xét nghiệm; chỉ được uống một lượng nhỏ nước lọc nếu thực sự cần thiết. Về sử dụng thuốc, người bệnh phải ngừng tất cả các loại thuốc kháng sinh và thuốc bismut ít nhất 4 tuần trước ngày làm test. Các loại thuốc giảm tiết acid dạ dày như thuốc chế tiết bơm proton PPI cần tạm dừng ít nhất 2 tuần. Bên cạnh đó, người bệnh nên tránh hút thuốc lá vào buổi sáng thực hiện xét nghiệm.
Lưu ý an toàn
Test HP qua hơi thở là phương pháp chẩn đoán an toàn nhưng không thể thay thế hoàn toàn nội soi dạ dày trong mọi trường hợp. Phương pháp này chỉ cho biết có sự xuất hiện của vi khuẩn Helicobacter pylori hay không, mà không thể đánh giá trực tiếp mức độ tổn thương niêm mạc, vết loét hay phát hiện các tổn thương tiền ung thư. Người bệnh có các triệu chứng cảnh báo nguy hiểm như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, sút cân đột ngột hoặc nuốt khó cần được bác sĩ khám và chỉ định nội soi dạ dày để kiểm tra chi tiết.
Tóm tắt
Test HP qua hơi thở là giải pháp chẩn đoán vi khuẩn Helicobacter pylori hiệu quả, nhẹ nhàng và có độ chính xác cao đối với các bệnh lý viêm loét dạ dày tá tràng. Việc thực hiện đúng hướng dẫn chuẩn bị trước khi xét nghiệm sẽ giúp kết quả đạt độ tin cậy tốt nhất. Khi có các dấu hiệu bất thường về tiêu hóa, người bệnh nên đến các cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tư vấn phương pháp kiểm tra phù hợp.
Nguồn tham khảo
- JOURNAL OF SULAIMANI MEDICAL COLLEGE: COMPARISON OF 14C-UREA BREATH TEST WITH GASTRIC HISTOLOGY FOR DIAGNOSIS OF HELICOBACTER PYLORI INFECTION AMONG PATIENTS WITH PEPTIC ULCER DISEASE
- Helicobacter: 13 C‐urea Breath Test during Hospitalization for the Diagnosis of Helicobacter pylori Infection in Peptic Ulcer Bleeding
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Test HP qua hơi thở có đau hoặc gây khó chịu không
Xét nghiệm HP qua hơi thở hoàn toàn không đau và không gây khó chịu. Người bệnh chỉ cần uống một lượng nhỏ dung dịch hoặc viên thuốc uống nhẹ nhàng, sau đó thổi hơi vào túi lấy mẫu theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Phụ nữ mang thai và trẻ em có làm test HP qua hơi thở được không
Test HP qua hơi thở sử dụng đồng vị carbon C13 rất an toàn cho cả phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú và trẻ em vì không chứa tia phóng xạ. Bác sĩ sẽ tư vấn loại đồng vị phù hợp cho từng đối tượng.
Vì sao phải ngưng thuốc kháng sinh 4 tuần trước khi test HP
Thuốc kháng sinh có thể ức chế hoặc làm giảm số lượng vi khuẩn Helicobacter pylori trong dạ dày tạm thời. Nếu làm xét nghiệm quá sớm sau khi dùng kháng sinh, kết quả có thể bị âm tính giả mặc dù vi khuẩn vẫn còn trong dạ dày.
Kết quả test HP qua hơi thở có ngay trong ngày không
Kết quả test HP qua hơi thở thường có rất nhanh, chỉ sau khoảng 15 đến 30 phút sau khi hoàn thành việc lấy mẫu hơi thở. Bác sĩ sẽ đọc kết quả và tư vấn hướng theo dõi trực tiếp cho người bệnh.
Nếu kết quả test HP dương tính thì cần làm gì tiếp theo
Khi kết quả test HP dương tính, người bệnh không nên quá lo lắng hay tự ý mua thuốc kháng sinh điều trị. Cần mang kết quả gặp bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa để được đánh giá triệu chứng lâm sàng và nhận chỉ định y khoa phù hợp.
