Tại sao bạn thường xuyên xì hơi không kiểm soát và cách khắc phục

Xì hơi không kiểm soát?

Trung tiện không kiểm soát là tình trạng khí đường ruột thoát ra ngoài hậu môn một cách thụ động mà người mắc không thể chủ động trì hoãn. Về mặt sinh lý, khí trong đường ruột bao gồm lượng không khí nuốt vào như oxy, nitơ và các loại khí sinh ra từ phản ứng lên men carbohydrate tại đại tràng như carbon dioxide, hydro hay hợp chất chứa lưu huỳnh. Khi lượng khí tích tụ quá lớn hoặc cơ chế đóng mở của cơ vòng hậu môn suy yếu, luồng hơi sẽ tự động rò rỉ ra bên ngoài. Hiện tượng này không đơn thuần chỉ gây bất tiện trong giao tiếp xã hội mà còn có thể liên quan đến các vấn đề thực thể tại hệ tiêu hoá, cơ đáy chậu hoặc dây thần kinh chi phối. Nắm bắt bản chất sinh lý giúp người bệnh giảm bớt mặc cảm và chủ động kiểm soát sức khoẻ.

Thói quen ăn uống vội vàng và hiện tượng nuốt nhiều khí

Lượng khí trong dạ dày phần lớn bắt nguồn từ thói quen sinh hoạt và cách ăn uống mỗi ngày. Khi bạn ăn quá nhanh, nhai không kỹ, vừa ăn vừa nói chuyện, uống nước ngọt có ga, dùng ống hút hoặc nhai kẹo cao su, một lượng lớn không khí sẽ bị nuốt vào đường tiêu hoá. Hiện tượng này làm dạ dày căng chướng và buộc hơi phải di chuyển xuống đại tràng để tìm đường thoát ra ngoài.

Ngoài ra, việc tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu chất xơ hòa tan khó hấp thu như các loại đậu, bắp cải, hành tây hoặc đường cồn nhân tạo sẽ tạo nguồn cơ chất cho vi khuẩn kỵ khí tại ruột già lên men. Quá trình lên men này tạo ra lượng khí lớn với áp lực cao trong lòng trực tràng, khiến phản xạ tống khí xuất hiện liên tục và rất khó kìm nén.

Rối loạn hấp thu thức ăn và mất cân bằng vi khuẩn đường ruột

Các bất thường tại niêm mạc ruột có thể làm gián đoạn quá trình tiêu hoá, khiến lượng hơi sinh ra vượt quá mức bình thường. Điển hình là tình trạng không dung nạp đường lactose do thiếu men lactase, khiến đường trong sữa trôi xuống đại tràng và bị vi khuẩn phân huỷ mạnh mẽ, gây sôi bụng, tiêu chảy và trung tiện liên tục.

Bên cạnh đó, hội chứng ruột kích thích, bệnh celiac hoặc tình trạng phát triển quá mức của vi khuẩn ở ruột non cũng làm thay đổi nhu động ruột và quá trình lên men sinh hơi. Loạn khuẩn đường ruột sau những đợt dùng kháng sinh kéo dài cũng khiến vi khuẩn sinh khí phát triển lấn át lợi khuẩn. Khi đường ruột luôn trong trạng thái đầy ứ hơi kèm phân lỏng, người bệnh rất khó duy trì lực giữ của cơ thắt hậu môn.

Suy giảm chức năng cơ thắt hậu môn và khối cơ sàn chậu

Khả năng kìm giữ khí tại trực tràng phụ thuộc chủ yếu vào sự phối hợp nhịp nhàng giữa cơ thắt trong hậu môn, cơ thắt ngoài hậu môn và cơ mu trực tràng. Khi các cơ này bị suy yếu hoặc tổn thương, áp lực bế tắc tại hậu môn giảm sút, khiến khí dễ dàng rò rỉ ra ngoài ngay cả khi người bệnh chưa kịp co thắt chủ động.

Phụ nữ sau nhiều lần sinh nở qua đường âm đạo, người từng phẫu thuật trĩ, phẫu thuật rò hậu môn hoặc người lớn tuổi bị thoái hoá mô nâng đỡ sàn chậu là những đối tượng rất dễ gặp tình trạng này. Ngoài ra, các tổn thương thần kinh do bệnh đái tháo đường, chấn thương cột sống hoặc tai biến mạch máu não cũng làm mất cảm nhận độ căng tức ở trực tràng, khiến người bệnh không nhận biết được thời điểm khí thoát ra.

Biện pháp chăm sóc tại nhà và thời điểm cần thăm khám y tế

Để giảm bớt lượng hơi sinh ra, bạn nên điều chỉnh chế độ ăn uống khoa học hơn. Hãy duy trì thói quen ăn chậm, nhai kỹ, hạn chế đồ uống có ga, kẹo cao su và giảm bớt các món ăn sinh nhiều hơi. Ghi chép nhật ký ăn uống hằng ngày giúp bạn dễ dàng nhận diện những thực phẩm khiến hệ tiêu hoá bị kích thích để chủ động cắt giảm.

Nếu nguyên nhân bắt nguồn từ suy giảm sức cơ sàn chậu, việc kiên trì thực hiện các bài tập co thắt cơ sàn chậu như bài tập Kegel sẽ giúp cải thiện đáng kể trương lực cơ vòng. Tuy nhiên, nếu hiện tượng xì hơi không kiểm soát đi kèm với dấu hiệu rò rỉ phân, sụt cân nhanh, đau bụng kéo dài hoặc đi ngoài ra máu, bạn cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa Tiêu hoá hoặc Ngoại hậu môn trực tràng để được bác sĩ kiểm tra toàn diện.

Lưu ý an toàn

Nội dung trên chỉ nhằm cung cấp kiến thức giáo dục sức khỏe tổng quan, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị y khoa. Người bệnh tuyệt đối không nên tự ý mua các loại men tiêu hoá, thuốc cầm tiêu chảy hay thực phẩm chức năng khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Việc tự dùng thuốc sai cách có thể che giấu các bệnh lý đường tiêu hoá tiềm ẩn và làm chậm trễ quá trình điều trị chuyên khoa.

Tóm tắt

Hiện tượng xì hơi không kiểm soát có thể bắt nguồn từ thói quen ăn uống nhưng cũng có thể cảnh báo rối loạn cơ sàn chậu hoặc bệnh lý tiêu hoá. Bằng cách chủ động thay đổi sinh hoạt, chăm sóc đường ruột đúng cách và tham vấn bác sĩ chuyên khoa tiêu hoá kịp thời, bạn hoàn toàn có thể cải thiện tình trạng này để lấy lại sự tự tin và nâng cao chất lượng sống.