Tại sao bị sùi mào gà nhưng xét nghiệm HPV âm tính?

Sùi mào gà xét nghiệm HPV âm tính là gì?

Sùi mào gà, hay còn gọi là mồng gà, là bệnh lây truyền qua đường tình dục phổ biến do virus u nhú ở người (Human Papillomavirus – HPV) gây ra. Virus này có hơn một trăm chủng khác nhau, trong đó khoảng bốn mươi chủng có khả năng gây nhiễm trùng tại niêm mạc đường sinh dục và hậu môn. Về mặt lâm sàng, HPV được chia thành hai nhóm chính gồm nhóm nguy cơ cao liên quan đến biến chứng tiền ung thư và ung thư, cùng nhóm nguy cơ thấp chủ yếu gây ra u nhú, mụn cóc sinh dục lành tính.

Xét nghiệm HPV hiện nay đóng vai trò quan trọng trong việc sàng lọc và theo dõi bệnh. Tuy nhiên, mỗi kỹ thuật xét nghiệm lại có mục đích, độ nhạy và danh mục chủng virus phát hiện khác nhau. Khi kết quả xét nghiệm HPV âm tính xuất hiện đồng thời với các nốt u sùi thực tế, bác sĩ chuyên khoa cần xem xét toàn diện giữa triệu chứng lâm sàng, phạm vi xét nghiệm đã thực hiện và các tổn thương da liễu tương tự để đưa ra kết luận chuẩn xác nhất.

Xét nghiệm thực hiện chỉ tập trung vào các chủng HPV nguy cơ cao

Nguyên nhân thường gặp nhất dẫn đến kết quả xét nghiệm âm tính dù có nốt sùi là do xét nghiệm được chỉ định chỉ nhằm mục đích tầm soát ung thư cổ tử cung hoặc tầm soát ung thư hậu môn sinh dục. Các gói xét nghiệm này thông thường chỉ định danh hoặc phát hiện khoảng mười bốn chủng HPV nguy cơ cao như type 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58.

Trong khi đó, hơn chín mươi phần trăm trường hợp sùi mào gà điển hình lại do hai chủng HPV nguy cơ thấp là type 6 và type 11 gây nên. Nếu người bệnh thực hiện gói xét nghiệm chuyên biệt cho các chủng nguy cơ cao, hệ thống máy xét nghiệm sẽ hoàn toàn không tìm kiếm hoặc bỏ qua type 6 và 11. Do đó, bảng kết quả ghi nhận âm tính chỉ có nghĩa là bạn không mang các chủng HPV gây nguy cơ tiền ung thư, chứ không khẳng định bạn không nhiễm các chủng HPV gây nốt sùi mào gà.

Vị trí và kỹ thuật lấy mẫu bệnh phẩm chưa thu thập đủ tế bào chứa virus

Phương pháp thu thập mẫu đóng vai trò quyết định đến độ chính xác của xét nghiệm phân tử. Để xét nghiệm HPV bằng kỹ thuật Real-time PCR đạt độ chuẩn xác, que lấy mẫu cần phải quệt đủ sâu và thu thập đúng các tế bào biểu mô có chứa vật chất di truyền của virus.

Nếu kỹ thuật viên chỉ lấy dịch âm đạo, dịch niệu đạo thông thường hoặc phết nhẹ trên bề mặt da lành thay vì cạo nhẹ tại chân tổn thương sùi, mẫu thu được có thể không chứa đủ lượng ADN virus cần thiết để máy phát hiện. Ngoài ra, trong trường hợp tải lượng virus tại vị trí lấy mẫu quá thấp, hoặc người bệnh đã tự ý chấm các loại dung dịch sát khuẩn, thuốc bôi làm bong tróc lớp niêm mạc bề mặt ngay trước khi đi khám, lượng virus còn sót lại dưới ngưỡng phát hiện của máy cũng sẽ dẫn đến kết quả âm tính giả.

Nhầm lẫn sùi mào gà với các tổn thương gai sinh dục hoặc u nhú lành tính

Một khả năng rất phổ biến khác là các nốt u nhú xuất hiện ở vùng kín thực chất không phải sùi mào gà do virus HPV. Vùng sinh dục có thể xuất hiện nhiều dạng tổn thương lành tính có hình thái bên ngoài tương đối giống với sùi mào gà giai đoạn đầu khiến người bệnh dễ nhầm lẫn.

Ở nam giới, tình trạng chuỗi hạt ngọc dương vật là hiện tượng sinh lý hoàn toàn lành tính, biểu hiện bằng các nốt sẩn nhỏ li ti, đồng đều xếp thành một hoặc hai hàng quanh rãnh quy đầu. Ở nữ giới, hiện tượng gai sinh dục hay u nhú tiền đình biểu hiện bằng các nhú thịt màu hồng đối xứng ở hai bên môi bé. Ngoài ra, các nốt u mềm lây, sẩn nang lông hoặc tuyến bã nhờn lạc chỗ cũng thường bị nhận định sai là sùi mào gà. Khi xét nghiệm HPV ở những trường hợp này, kết quả âm tính phản ánh đúng thực tế cơ thể không hề có virus HPV.

Nồng độ virus suy giảm hoặc tổn thương đã bước vào giai đoạn xơ hóa

Cơ chế miễn dịch tự nhiên của cơ thể người có thể tự kiểm soát và đào thải một phần lượng virus HPV theo thời gian. Ở một số bệnh nhân, sau một giai đoạn nhiễm trùng, hệ miễn dịch đã ức chế hoạt động nhân lên của virus, khiến số lượng bản sao virus tự do trong tế bào biểu mô suy giảm rõ rệt xuống dưới ngưỡng phát hiện của xét nghiệm khuếch đại gen.

Mặc dù nồng độ virus tự do đã giảm thấp hoặc cơ thể đã thanh thải phần lớn virus, các nốt sùi đã hình thành từ trước vẫn có thể tồn tại dai dẳng dưới dạng tổ chức mô liên kết xơ hóa hoặc tăng sinh biểu bì chưa tự tiêu biến. Khi lấy mẫu xét nghiệm ở giai đoạn này, máy xét nghiệm có thể không ghi nhận được tín hiệu của virus, tạo nên sự chênh lệch giữa hình ảnh tổn thương lâm sàng thấy được và kết quả xét nghiệm sinh học phân tử.

Lưu ý an toàn

Kết quả xét nghiệm HPV âm tính không phải là lý do để tự ý bỏ qua các bất thường tại vùng sinh dục. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc bôi ăn mòn, axit hoặc áp dụng mẹo dân gian để chấm rụng nốt sùi tại nhà vì dễ gây loét, nhiễm trùng và để lại sẹo xơ dính niêm mạc. Khi phát hiện tổn thương dạng sùi, cần đến chuyên khoa da liễu hoặc sức khỏe sinh sản để được bác sĩ thăm khám trực tiếp, sinh thiết mô bệnh học nếu cần và tư vấn phác đồ xử trí phù hợp cho cả bản thân lẫn bạn tình.

Tóm tắt

Tình trạng có nốt sùi nhưng xét nghiệm HPV âm tính hoàn toàn có thể giải thích dưới góc độ y khoa, thường bắt nguồn từ phạm vi chủng virus khảo sát, kỹ thuật thu mẫu hoặc chẩn đoán nhầm với tổn thương sinh lý lành tính. Việc giữ tâm lý bình tĩnh, chủ động thăm khám chuyên khoa da liễu sẽ giúp bạn xác định chính xác nguyên nhân và có hướng chăm sóc sức khỏe an toàn, khoa học nhất.